INTERVIEW

'Ik heb al lang en breed bereikt wat ik wilde'

Wat zijn dit voor vragen? met Richard Groenendijk

Richard Groenendijk ( 42 ), cabaretier en presentator, vertelt het liefst ontroerende verhalen. Maar die gedijen het best bij een platte grap.

Richard Groenendijk. Beeld Frank Ruiter

Theater of televisie?

Resoluut: 'Theater. Op mijn vaders voetbalclub zag ik op jonge leeftijd een paar mensen amateurtoneel spelen. Dat vond ik meteen fascinerend, terwijl ik eigenlijk geen idee had wat het inhield. Toen ik een jaar of 11 was, hoorde ik Brigitte Kaandorp op de radio. Ik snapte ineens dat je met cabaret in één show mensen kon laten lachen, typetjes kon spelen en kon zingen.

'Mijn eerste echte ervaring met cabaret was in Amsterdam, in de Engelenbak. Het was een open podium, waarop je in maximaal tien minuten alles mocht doen wat je wilde. Ik deed een gekke show met lampjes en maakte wat grappen. Ging meteen leuk, maar de keer daarna faalde ik compleet, omdat ik mezelf voordeed als een gevestigde cabaretier.

'Aanvankelijk waren mijn ouders niet echt overtuigd van mijn carrière: ze hadden me een keer bij een experimenteel theaterstuk seks zien hebben met een heel dikke vrouw. Daarna waren ze een tijd niet meer naar me komen kijken. Maar nadat ze mij in 1995 bij Cameretten hadden gezien, zei mijn vader: 'Jongen, we wisten niet dat je zo grappig kon zijn en zo goed kon zingen.'

'Theater is altijd mijn grote liefde geweest. De laatste jaren ga ik een beetje vreemd met televisie. Nadat ik succes had gehad met mijn cabaretshow Alle Dagen werd ik ineens gevraagd voor tv-programma's als Ranking The Stars en Wie ben ik?. Vervolgens kreeg ik mijn eigen programma bij Endemol, De Jopie Parlevliet Show, naar een Rotterdams typetje dat ik in het theater al had geïntroduceerd. Daar heb ik nu mijn eerste seizoen van gehad.

'Het nadeel aan de televisie vind ik dat mensen in die wereld zich áltijd moeten bezighouden met kijkcijfers. In tv-land gaat het pas goed met je als je scoort. Als ik dáárover moet nadenken, gaan de creativiteit en onbevangenheid er bij mij wel af. In het theater draait het erom dat je een mooie show neerzet, of je nou voor zestig man staat of voor een uitverkocht Carré.'

CV Richard Groenendijk

1972 Geboren in Dirksland

1982-1986 Land- en Tuinbouwschool

1986-1989 Havo

1989-1998 Hbo Nederlandse Communicatie & Cultuur

1995 Finalist Cameretten

1998 Eerste soloprogramma Mind The Gap

1999-2010 Diverse shows, waaronder Gluur en Terug Bij Af

2011-2013 Alle Dagen (wint de Poelifinario in 2012)

2012-2013 Deelnemer Ranking the stars

2013 Panellid Wie ben ik?

2014-2015 Cabaretshow Met de mantel der liefde

2015 De Jopie Parlevliet Show

Nieuwe show Met de mantel der liefde of vorige show Alle dagen?

'Ik kies voor Alle Dagen, puur omdat die show een grote omslag betekende in mijn carrière. Alles viel op zijn plek: ik won er na bijna twee jaar toeren de Poelifinario (de jaarlijkse cabaretprijs voor beste programma, red.) mee, vier weken later had ik een contract bij Endemol en nog een maand later verkocht ik mijn eigen televisieprogramma De Jopie Parlevliet Show.

'Alle Dagen draaide om het inzicht dat ik me niet kon overgeven aan de liefde en aan vriendschap. De show eindigde in het pikkedonker, waarin ik voorzichtig vertel dat ik na lange tijd weer verliefd was geworden. Ik durfde er nog niet volledig voor uit te komen, omdat het te pril was. In mijn nieuwe show Met de mantel der liefde ga ik verder waar Alle Dagen eindigde: met een verhaal over Marko, mijn Joegoslavische vriend met wie ik inmiddels gelukkig samenwoon.'

Winnaar van de Poelfinario Prijs Richard Groenendijk tijdens de uitreiking van de VSCD Cabaretprijzen 2012 in de Kleine Komedie. Beeld anp

De platte grap of het ontroerende verhaal?

'Moeilijk kiezen. Mijn ideaalbeeld is een show waarin ik ontroerende verhalen kan afwisselen met een platte grap. Ik houd van laagdrempeligheid, maar gek genoeg ook van diepgang. Dat zijn tegenstellingen, hè? Maar mijn shows beginnen eigenlijk altijd met een diepgaand verhaal of het moeilijke vraagstuk. Dus ik kies voor het tweede.

'Met de mantel der liefde start met een heftig moment uit het leven van Marko: op zijn 13de werd zijn moeder voor zijn neus neergeschoten. Kort daarna vertel ik dat hij bij me introk met al zijn foeilelijke Joegoslavische meubeltjes. 'Het mag duidelijk zijn wie hier het grootste slachtoffer is van die hele Joegoslavië-oorlog', zeg ik dan. In de meest vreselijke situaties probeer ik toch nog de grap te zoeken. Dat heb ik altijd al gehad.'

Nu al een droomcarrière of het beste moet nog komen?

'Nee hoor, ik besef heel goed dat ik nu al lang en breed heb bereikt wat ik wilde. Mijn carrière is zelfs nog beter dan ik ooit had gedroomd. Vijf jaar geleden had ik niet kunnen denken dat ik de cabaretprijs zou winnen, al mijn shows zouden uitverkopen en ik mijn eigen talkshow op de zaterdagavond zou hebben.

'Ik wil het toeren in het theater nog een jaar of tien, vijftien volhouden. Ik spiegel me onbewust altijd een beetje aan Brigitte Kaandorp, een van mijn voorbeelden. Die is 53, werkt keihard en haar carrière verloopt nog steeds prima. Ik hoop dat ik het minimaal net zolang volhoud als zij.'

Toon Hermans of Hans Teeuwen?

'Zonder enige twijfel Toon Hermans. Hij beschreef het kleine leed op zó'n unieke en droogkomische manier, bijna een a-theatrale manier van spelen. Het past niet meer in de huidige, snelle tijd. Ik probeer de bijna onderkoelde techniek van Hermans hier en daar toe te passen in mijn shows, maar ik voel dat ik nog lang niet op dat punt ben. Daarvoor moet je complete rust in je donder hebben.

'Wat Hans Teeuwen doet op het podium zou ik nooit durven. Neem dat stuk waarin hij voordoet hoe hij seksuele handelingen verricht met de koningin. Hij is briljant in zijn totale gekte. Maar het staat ver af van wat ik doe in mijn shows. Ik kijk liever naar Hermans.'

Toon Hermans in 1996. Beeld anp

Op school de populaire grappenmaker of het buitenbeentje?

'Ik was op school een beetje het onbegrepen en gepeste kind. Ik vond nooit zo veel aansluiting bij anderen. Op de lagere school had ik maar één vriendje, Pieter-Jan. Hij sloeg iedereen op zijn bek die mij pestte. Komt nog altijd trouw naar mijn voorstellingen. Geweldig, iemand die zo voor me opkwam.

'Ik was geen leerkind, maar ik kon mezelf helemaal kwijt in creatieve vakken en het vertellen van verhalen. Dat werd niet serieus genomen, totdat ik in groep 8 een leraar trof die me hoofdrollen gaf in schoolmusicals en me verhalen liet schrijven.

'Na de lagere school ging ik naar de land- en tuinbouwschool. Hoe ik daar terecht ben gekomen, is voor mij nog steeds een raadsel. De jongetjes uit mijn klas zaten allemaal aan de ramen geplakt zodra er een tractor voorbijreed. Ik had totaal niks met techniek. Was ik dus weer het buitenbeentje. Ach, ik kon er de humor ook wel weer van inzien. Ik schreef er zelfs verhaaltjes over.'

Rotterdam of Goedereede?

'Nu kies ik voor Goedereede, het plaatsje op Goeree-Overflakkee waar ik ben opgegroeid en een tweede huis heb. Het ironische is dat ik Goeree-Overflakkee op mijn 19de in al mijn opstandigheid heb verlaten. Ik kon niet meer tegen de bekrompenheid. Nadat ze erachter waren gekomen dat ik op mannen viel, stond er iemand van de kerk aan de deur die zei: 'We moeten met hem praten, want hij zal eeuwig branden in de hel.' Uiteindelijk is het goed gekomen en zoals mijn moeder had voorspeld, ben ik er teruggekeerd. Het is heerlijk klein en ik kan er goed mijn rust vinden.

'In Rotterdam hebben we een prachtig appartement met uitzicht. Ik leef daar wat meer in de anonimiteit. Ik ken er mijn buren niet eens. In de winter, als ik veel op pad ben voor mijn shows, zit ik vaker in Rotterdam. De afwisseling tussen die twee werelden is ideaal.'

Canal Parade: positief of negatief voor de homo-emancipatie?

'Positief. Jammer dat er mensen zijn die bij de Canal Parade alleen maar denken aan naakte mannen in leren strings. Dan heb je niet begrepen dat er nog een hele hoop andere boten meevaren. Door bepaalde shots op televisie wordt het clichébeeld van de homo bevestigd. Alleen bekrompen figuren veroordelen dat. Ik denk dat iedereen die wél bij de Canal Parade is geweest een positief beeld overhoudt.

'Ik weet nog goed dat ik zelf een keer mee was op de Rotterdamse boot. Ik zag twee moslimvrouwen met hoofddoekjes. Ze hielden op een brug een bord omhoog met 'wij houden van jullie'. Ik was daardoor drie weken lang blij.'

en boot met COC-leden vaart door de Prinsengracht tijdens de Canal Parade van de Gay Pride in 2014. Beeld anp

Sociale media: wel of niet aan meedoen?

Fel: 'Absoluut niet meer. Ik ben anderhalf jaar geleden van Twitter afgegaan. Vooral voor mijn eigen rust. Dat constante checken op mijn smartphone werkte ook bij mij verslavend en ik vond dat een negatieve ontwikkeling. Ik heb Twitter er ook afgegooid omdat het een open riool is. Iedere nitwit kan er zijn gescheld vrijelijk op gooien. Dat negatieve gedoe heeft te maken heeft met een gevoel van onvrede. Als je ergens lekker met je poten in de klei staat en je werkt aan je carrière of relatie, dan heb je helemaal geen zin om op internet te verspreiden dat iemand een vervelende homo of zakkenvuller is.

'Ik word giftig van dit onderwerp, het symboliseert de sociale verkilling in onze samenleving. Een vriend van me is hoofd van een school en het is niet normaal wat hij vertelt over kinderen die elkaar volledig kapot maken op Instagram. Dat schelden op internet, daar moet echt iets tegen worden gedaan. Wat mij betreft komt er zo snel mogelijk een wet tegen.'

Richard Groenendijk doet samen met Art Rooijakkers verslag van de Amsterdam Gay Pride - Canal Parade (AVRO-TROS). Zaterdag 1 augustus 21.45 uur op NPO 3.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.