'Ik ga de cel in', zegt Lula, 'maar ik verdwijn niet!'

Brazilië

Het doek is gevallen voor de Braziliaanse oud-president Luiz Inácio Lula da Silva. Zaterdagavond werd de celdeur achter hem gesloten. Maar de raspoliticus schreef zelf het script voor zijn laatste dagen in vrijheid. Het hele land kon live op televisie volgen hoe hij letterlijk op handen werd gedragen. 'Ik ga naar de gevangenis', sprak Lula met zijn typische schorre stem. 'Maar ik verdwijn niet.'

Lula is veroordeeld voor twaalf jaar gevangenisstraf wegens het aannemen van steekpenningen. Woensdag besloot het hooggerechtshof dat de oud-president zijn hoger beroep niet in vrijheid mag afwachten, de dag erna vaardigde de rechter het arrestatiebevel uit. Lula kreeg tot vijf uur vrijdagmiddag om zich op het politiebureau te melden. Maar hij had andere plannen.

Lula verschanst zich vrijdag bij de metaalwerkersvakbond in São Bernardo, de plek waar hij in de jaren zeventig zijn carrière als vakbondsleider begon. Duizenden aanhangers vormen een menselijk schild om het gebouw. Ze brengen de nacht door in tentjes, drinken bier en rum, en wachten vol spanning tot hun held naar buiten komt om te vertellen hoe nu verder. De politie laat het gebeuren, een inval zou uitmonden in een bloedbad.

En zo kan het gebeuren dat Lula zaterdag nog een keer de show steelt. 'Ik droomde dat het mogelijk was om miljoenen mensen uit de armoede te halen', zegt hij vanaf het dak van een geluidswagen. 'Ik droomde ervan de armen toegang tot de universiteit te geven.' Zijn toehoorders weten waar hij het over heeft. Op kapotte slippers en in rafelige t-shirts zijn ze naar São Bernardo gekomen. Dankzij Lula krijgen ze kinderbijslag. En een pensioen, ook als ze hun hele leven in de informele sector hebben gewerkt.

'Dat is de misdaad is die ik heb begaan', gaat Lula verder. 'Ik heb de ongelijkheid aangepakt, zodat jullie kinderen nu naar de universiteit kunnen.' Vrijwel niemand houdt het droog. De aanhangers zien Lula als slachtoffer van een politiek complot, georkestreerd door rechtse partijen en de rechterlijke macht met als doel Lula en zijn partij, de Partido dos Trabalhadores, uit te schakelen. Een vrouw schopt vol woede tegen de zijkant van de geluidswagen. 'Lula, laat je niet arresteren', schreeuwt ze. Haar ogen zien rood van het huilen.

Maar Lula heeft zijn besluit genomen. Hij klimt van de geluidswagen en crowdsurft over de menigte terug naar het vakbondsgebouw. Als hij in een auto van de federale politie naar buiten wordt gereden, barricaderen zijn aanhangers de uitgang. Na een paar chaotische uren lukt het Lula te vertrekken. De politie brengt hem naar de zuidelijke stad Curitiba, waar hem een relatief luxe cel wacht.

Terwijl de fans gefrustreerd achterblijven, wordt Lula's overgave elders uitbundig gevierd. Vuurwerk gaat de lucht in, kroegbazen geven rondjes voor de hele zaak. Want hoewel eenderde van de bevolking op Lula wil stemmen bij de verkiezingen later dit jaar, zien minstens zoveel Brazilianen de oud-president als belichaming van de corruptie die het land zoveel schade toebrengt. Die laatsten kraaien victorie, want de kans is miniem dat Lula nog aan de verkiezingen kan deelnemen.

Lula da Silva komt aan bij de gevangenis in Curitiba. Foto AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.