'Ik denk dat ik nooit ergens helemaal bij zal horen'

De keuzen van Martijn Koning

Komiek Martijn Koning presenteert het nieuwe tv-programma Celebrity Stand-Up. Op theater kan hij zich de laatste tijd moeilijker focussen.

Martijn Koning. Beeld Frank Ruiter

Hattem of Amsterdam?

'Amsterdam, zeker. Toen ik in Hattem opgroeide, wilde ik al in Amsterdam wonen. Ik kan me herinneren dat ik als klein kind met mijn ouders door Amsterdam liep en dat ik dacht: hier wil ik wonen. Ik ben ook precies in die buurt gaan wonen. Twaalf jaar geleden ben ik verhuisd, ik wil nooit meer weg. Amsterdam is divers, er is zoveel te doen - terwijl ik eigenlijk niet eens zoveel dingen doe. Ik ben voornamelijk aan het werk en ik ben ook best een einzelgänger. Soms mis ik dat burgerlijke wel: dat je een vast vriendengroepje hebt, in het weekend naar voetbal gaat en op maandagochtend naar je werk. Maar ik denk dat ik nooit ergens helemaal bij zal horen. Dat was ook de grootste ontnuchtering toen ik in Amsterdam kwam wonen: dat ik ook hier nooit bij een clubje mensen zal horen. Aanvankelijk dacht ik in de cabaretwereld eindelijk onder mensen te kunnen zijn die even weird zijn als ik. Maar ik bleek ook in die wereld weirder te zijn dan de rest.'

Politiek incorrecte grappen: racistische grappen of homofobe grappen?

'Racistische grappen, omdat ze simpelweg meer beladen zijn. Het debat over racisme is nu zo doorgedraaid in Nederland. Die Pietendiscussie, echt, ik ga er bijna van moorden. Het Sinterklaasjournaal bijvoorbeeld. Introduceer gewoon twee Zwarte Pieten die de baas zijn over de andere Roetveeg Pieten en maak er niet zo'n fucking punt van steeds. Dat had het Sinterklaasjournaal al jaren geleden moeten doen, maar ze blijven het eindeloos uitmelken.

'Je ziet nu vaak dat mensen sommige racistische grappen veel te beledigend vinden of juist veel te leuk - op de verkeerde manier 'leuk'. Dat vind ik lastig. Ik merk dat ik daar rekening mee hou en daar baal ik van. Mijn publiek is divers, maar het komt voor dat ik slechts één man met een donkere huidskleur in de zaal zie zitten. In dat geval besluit ik bepaalde grappen niet meer te maken. Ja, het is zelfcensuur. Dat vind ik irritant en dom van mezelf, maar ik doe het wel.

'Vraag me alsjeblieft niet te kiezen tussen grappen over Allah of de profeet. Zodra het over religie gaat, worden mensen al helemaal debiel. Het is zo triest en vermoeiend. Ook daar is trouwens een simpele oplossing voor: mensen zouden pas een religie mogen kiezen als ze 18 jaar zijn. Alles wat daarvoor naar binnen komt, is pure indoctrinatie, of het nou christenen zijn of moslims.'

Sinterklaasconference of Oudejaarsconference?

'Oudejaarsconference. Ik heb het nog niet gedaan, maar ik denk dat het ooit gaat gebeuren. Het komt eigenlijk allebei op hetzelfde neer - voor hetzelfde geld maak ik een paasconference of een dierendagconference - maar ik vind de oudejaarsconference toch wel deftiger, het heeft meer status. De sinterklaasconference heb ik nu twee keer gedaan, maar ik vind het prettig om het dit jaar niet te doen.

'Het geeft veel stress om zo'n voorstelling te maken, zeker als je direct daarna aan je theatertour moet werken. Vorig jaar was ik overwerkt. Ik deed te veel: tv-programma's, een theatertour, gedoe in mijn privéleven en ik werkte ook nog eens mee aan een film. Ik zei overal te snel 'ja' op. Het is daarom wel lekker om het nu even rustig aan te doen.'

Martijn Koning

1978 Geboren in Zwolle
2004 Eerste optreden als stand-upcomedian in het Comedy Café
2004 Finalist Culture Comedy Award
2005 Winnaar persoonlijkheidsprijs Groninger Student Cabaret Festival 2006 Treedt toe als lid van Comedytrain 2009 Radiocolumn Spijkers met Koppen
2014-15 Sinterklaasconference Sint & Nieuw
2015 Theatervoorstelling Koning Chaos
2016 Presentator Celebrity Stand-Up
2016 Theatervoorstelling Koning van de lach

Martijn Koning woont in Amsterdam.

Tv-studio of theater?

'TV is interessant, maar inmiddels achterhaald door YouTube en podcasts. Je kunt nu op zoveel verschillende manieren je creativiteit kwijt. Daarom kan ik me de laatste tijd moeilijker focussen op theater. Met een kamertje en een camera kun je thuis je eigen programma maken, dat je vervolgens op YouTube knalt. Dus als je chaotisch en creatief bent zoals ik, dan ruik en voel je meteen je kansen. Misschien doe ik nog wel iets met die mogelijkheden. Een tv-programma vergt onvoorstelbaar veel overleg. Iedereen heeft een mening, ook Miepje die de thee komt inschenken. Je wordt gestoord van al die compromissen.

'Vooral de jongens van de Snijtafel zijn werelds, met hun YouTube-filmpjes waarin ze De Wereld Draait Door analyseren. Vloggers vind ik vooral interessant als fenomeen en omdat ze een groot bereik hebben. Wat ik er oninteressant aan vind, is dat je merkt dat dom vertier ontzettend scoort. Soms denk ik bij die vloggers: misschien ben ik oud aan het worden, maar dit slaat toch helemaal nergens op? Zoals Enzo Knol - daar kijken honderdduizenden mensen naar. Ik kijk er niet op neer, maar het is echt treurig dom. Ik snap dat niet.'

De Duitse cabaretier Jan Böhmermann: vervolgen voor zijn Erdogan-grappen of niet?

'Normaal zou ik volledig achter hem staan, want ook ik vind dat je alles moet kunnen zeggen. Maar ik zie hem niet als een strijder voor de vrijheid. Jan Böhmermann heeft een ander incident aangegrepen voor publiciteit. Twee weken voordat hij met zijn gedicht kwam, was er namelijk al gedoe rondom een satirisch lied over Erdogan. Turkije riep Duitsland toen op het matje en Duitsland reageerde met: luister, dit is satire, daar mag verder niemand zich mee bemoeien. Vervolgens zocht Böhmermann het Duitse wetsartikel over het beledigen van bevriende staatshoofden op om te kijken of hij nog verder kon gaan.

'Daarbij komt nog eens dat Europese landen met een enorm vluchtelingenprobleem zitten. Ze moeten om tafel met Erdogan. En dan grijpt Böhmermann op zo'n moment een incident aan om zijn eigen show te maken? Dan kun je wel zeggen dat ik er geen geopolitiek bij moet halen, maar ik heb moeite om dat los te zien van deze kwestie.'

Werken met celebrities of met cabaretiers?

'Ik werk het liefst met onbevangen mensen die iets willen leren. Zodra aspirantcabaretiers het beter denken te weten en 'ja, maar' zeggen, verlies ik direct mijn interesse. Zoek het lekker uit. Die moet je ook niet willen helpen, ze snappen het gewoon niet. Ik vond de bekende Nederlanders die aan Celebrity Stand-Up hebben meegewerkt erg goed - al komt dat natuurlijk ook een beetje omdat ze al artiest zijn op hun eigen gebied.'

Roxeanne Hazes of Patty Brad?

'Patty Brard was legendarisch grappig tijdens de opnamen en ik vond het cool om haar te ontmoeten, maar ik kies toch voor Roxeanne. Zij moest de opnamen afsluiten na steengoede optredens van mensen als Glen Helder en Anouk Maas en dat deed ze heel knap. Ook de grappen over haar vader waren leuk, je kon zien dat ze echt de dochter van André Hazes is. Roxeanne is bovendien een ontzettend lief meisje dat veel heeft meegemaakt en zichzelf nog aan het ontdekken is.

'Ik heb de kandidaten niet zelf uitgekozen, maar ik had ook niet meegedaan als ik de kandidaten niet leuk vond. Yuri van Gelder zou aanvankelijk ook meedoen, maar dat ging niet door. Daar baalde ik van. Maar met zijn vervanger - wie dat is, zeg ik niet - ben ik erg blij .'

Celebrity Stand-Up is vanaf 13/10 iedere donderdag om 22.00 uur te zien op Comedy Central.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.