INTERVIEW

'Ik ben niet in een hokje te plaatsen'

Land van afkomst Chazia Mourali (51)

Welke rol speelt afkomst in Nederland? Robert Vuijsje onderzoekt het in een reeks interviews. Presentatrice Chazia Mourali: 'Ik ben niet in een hokje te plaatsen.'

Beeld Robin De Puy

Chazia Mourali kreeg een coach van de KRO, het was begin jaren negentig. 'I swear to God, dit was een serieuze coach. Ik was al twee jaar op de televisie geweest bij de IKON, maar zij vroeg me om mijn naam te veranderen. Bij een zwarte presentator kun je niet vragen of die een ander velletje kan nemen, in mijn geval kon er wel iets aan worden gedaan. Ik heb natuurlijk onmiddellijk gevraagd welke naam ik dan zou moeten hebben. Daar kwam geen antwoord op. Die coach heeft gerapporteerd dat ik niet kon presenteren en het ook nooit zou leren.

'De gedachte was, denk ik, dat de kijker mijn naam niet zou begrijpen. Die gedachte deel ik niet. Nederland is veel opener. Als ik over de Albert Cuyp loop, roepen ze allemaal: hé Sasja, ben je thuis net zo streng als op de televisie?'

In gesprek

Schrijver Robert Vuijsje (Alleen maar nette mensen, Beste vriend) gaat voor V in gesprek met bekende en minder bekende Nederlanders over de rol die hun afkomst speelt in hun leven. Hij spreekt onder anderen nog met schrijver Mano Bouzamour (Marokkaans) en NOS Journaal-lezeres Simone Weimans (Surinaams).

De ouders van Chazia Mourali ontmoetten elkaar in Parijs. Haar moeder is Hollands. In Tunis had haar vader op het Lycée Carnot gezeten. 'Dat was voor de Fransen en de slimste Tunesiërs. Op die school kreeg je de grote Franse denkers met de paplepel ingegoten.' Ze verhuisden naar Breukelen nadat haar vader een baan had gekregen bij de Wereldomroep.

'Het woord multicultureel bestond gelukkig nog niet. In Breukelen woonden we in een kosmopolitische omgeving, tussen veel andere medewerkers van de Wereldomroep. Bij ons thuis lagen Arabische boeken en kranten. Na Nederlands was Frans de tweede taal, we gingen altijd op vakantie naar Parijs, naar vrienden van mijn ouders. Ik voel me ook echt Frans, de eerste drie maanden van mijn leven heb ik daar gewoond.'

Voel je je verbonden met andere Nederlandse Noord-Afrikanen?

'Deze vraag is moeilijk te beantwoorden. Een aantal delen van mijn persoonlijkheid hoort hier bij en een ander deel hoort weer ergens anders bij. Ik denk wel dat ik minder bang ben. Een paar jaar geleden was ik in het Slotervaartziekenhuis in Amsterdam. Daar lagen van die gratis krantjes. Een groep Marokkaanse jongens gooide de hele stapel op de grond, als een soort provocatie. Die jongens hadden strenge ouders, dat kon niet anders, ik wist dat zij wisten dat dit niet hoort. Ik riep: ye ouildi, wat zoiets betekent als zoontje. En ik zei: jij gaat dit nu opruimen. Een van die jongens siste: ik ben je hond niet. Maar ze ruimden het wel op. Mijn moeder en mijn man waren erbij, die keken me aan met een blik van: wil jij geslagen worden of een mes tussen je ribben?

'Tien dagen geleden was ik in het Muziektheater in Amsterdam bij de première van Narnia. Het citaat van Kipling wordt vaak aangehaald: East is East and West is West, and never the twain shall meet. Dit is een voorstelling van Het Nationale Ballet en dansgezelschap ISH. Lodewijk XIV meets hiphop. Die samenwerking was zo overtuigend, zo sexy, zo sprankelend. Ballet trekt een bepaald publiek, blank en 50plus. Bij deze première zag ik ineens heel Amsterdam in het Muziektheater. Dat is ook de 21ste eeuw. Zo'n samenwerking zou een metafoor moeten zijn voor de maatschappij en de politiek.'

Nederlands
'Heel ordinair: met voetbalwedstrijden. Dan haal ik bij de Action rood-wit-blauwe krijtjes voor op mijn wangen.'

Tunesisch
'Bij de Carthago-tentoonstelling in het Rijksmuseum van Oudheden zei ik tegen mijn dochter Jasmijn: 'Dit zijn ook jouw roots.''

Frans
'Als ik met mijn man een Franse film kijk en zie dat de Nederlandse vertaling niet klopt.'

Partner
'Een Brabander. Dat is mijn liefde voor een bepaald soort gezelligheid. Bourgondisch, warmte, het goede leven.'

Mohammed- cartoons
'In de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog werden cartoons van Joden gebruikt - je kunt niet meer zeggen dat het niet beladen is. Niet elke cartoon is een verdediging van universele normen en waarden over vrijheid.'

Denk je dat het beeld over Nederlandse Noord-Afrikanen overeenkomt met het beeld dat mensen van jou hebben?

'Ik ben niet in een hokje te plaatsen, dat is het probleem. Alle dingen die ik doe, komen voort uit mijn caleidoscopische achtergrond. Voor mij is het logisch, het is mijn leven. Anderen zien het misschien als snobisme. Als ze de Franse taal deftig vinden - oké, so be it. Ik vind: als je je anders voordoet dan je bent, kun je nooit echt contact hebben, ik kan niet mezelf zijn als ik de hele dag moet verbergen dat ik van opera houd.

'Een paar maanden geleden kregen wij thuis een Engelse advocaat op bezoek, zo'n man die het helemaal heeft gemaakt in de City. Hij vertelde meteen een mop over Arabieren die hun vrouw slaan en westerse mannen die zo goed meehelpen in het huishouden. Ik dacht: oké, ik lach beleefd mee. Daarna bleek dat hij bij het Internationaal Gerechtshof dictators verdedigde, waarvan ik dacht: is dat nou zo fatsoenlijk? Ondertussen waren zijn zoontjes bezig ons hele huis te slopen. Mijn dochter was verdwenen, die vertelde later huilend dat ze werd geslagen en gepest door die jongetjes. De conclusie van die advocaat was niet: Engelsen misdragen zich altijd. Hij zei dat jongetjes van een bepaalde leeftijd nu eenmaal veel energie hebben. Dat kan, maar ik heb hem wel de deur uit gezet.

Chazia Mourali met partner Marc Schroder komen aan voor de premiere van Hans Klok The New Houdini in theater Carre in 2013. Beeld anp

'In dezelfde periode zie ik hoe mijn vader omgaat met mijn moeder die in haar finale gevecht is met kanker. Hij staat haar elke dag bij. En wanneer hij niet bij haar is, zitten ze aan de telefoon. Mijn vader heeft haar een prachtige liefdesverklaring gegeven, hoe hij had gehoopt dat ze samen oud zouden worden. Hij is mijn held. Mijn vader heeft de standvastigheid van een Griekse held in het lichaam van een oude Tunesiër.

'Wat moet ik zeggen over generalisaties? Zijn die Engelse jongetjes slecht omdat ze mijn dochter sloegen en pestten? Of is mijn vader slecht? Ik zal niet ontkennen dat er heel veel foute dingen gebeuren in Arabische landen. En ik ga ook niet ontkennen dat er een extremistische islam bestaat. Maar van deze polarisatie worden we niet gelukkiger.'

Chazia Mourali

Chazia Mourali

(Frankrijk, 1963) presenteerde van 2001 tot 2004 De zwakste schakel op RTL4. Ook organiseert en presenteert ze congressen, maakt ze documentaires voor Radio4 en is ze vaak te horen op Radio1. 'Bij RTL ben ik gestopt toen ik een programma presenteerde met het medium Char. Toen moest het gaan over een mevrouw wier baby van 11 maanden was gestikt in de auto omdat ze haar was vergeten. Dat ging mij te ver voor een amusementsprogramma. Wanneer je even niet op de televisie bent, denkt iedereen dat je niets doet. Het establishment in Hilversum meent altijd dat kijkers dingen niet willen. Zoals een ingewikkeld verhaal over een Franse filosoof. Ook de man-vrouwverdeling boven een zekere leeftijd behoeft enige nuancering.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.