Column

'Huisarts Tromp uit Tuitjenhorn is onterecht gecriminaliseerd'

Huisarts Tromp is gecriminaliseerd nog voordat alle feiten bekend waren. Er had eerst een rustig gesprek met hem moeten plaatsvinden, schrijft Malou van Hintum.

Archiefbeeld. Foto anp

Wat weten we van huisarts Nico Tromp uit Tuitjenhorn? Weinig. Het beeld dat wij buitenstaanders van hem hebben, is dat van een man die doodzieke mensen een zak over hun hoofd trekt of een overdosering morfine geeft, om hun dood daarna met een high five te vieren. Zelf kan hij dat beeld niet meer tegenspreken of toelichten. Want huisarts Tromp is dood. Hij heeft zelfmoord gepleegd nadat hij urenlang als een crimineel is verhoord. Zijn eigen huisarts, Eugène Steenvoorde, zegt dat Tromp vóórdat deze zaak speelde, nog nooit depressief is geweest.

'Ik wil niet meer'
Volgens de reconstructie die afgelopen vrijdag in de Volkskrant stond, was Tromp een flamboyante, open, opvallende man die het hart op de tong had. Hij was luidruchtig, opgewekt en impulsief. Een joviale, extraverte arts met hart voor zijn patiënten. Een huisarts die zich waarschijnlijk rot is geschrokken toen hij zag hoe zijn patiënt Theo eraan toe was. Uit wat ik heb gelezen, begrijp ik dat Tromp er zeker van wilde zijn dat hij zijn patiënt goed hielp. En die patiënt 'had veel pijn, was heel benauwd en was aan het trappen in zijn bed', zegt diens vrouw. Zijn broer vertelt dat hij niet meer kon eten, niet meer kon lopen. Patiënt Theo zelf heeft gezegd: 'Ik wil niet meer, ik wil weg' - terwijl hij volgens zijn broer toch een 'geweldige drang om te leven' had.

Intussen is in de media het getal 1 een hoofdrol gaan spelen: 1 gram morfine. Dat zou 'meer dan tien keer de maximale dosering' en een 'overdosis' zijn, en in elk geval een 'exorbitante hoeveelheid'. Volgens anderen is het zelfs 100 keer de normale dosis. En zo verschijnt huisarts Tromp in de berichtgeving als een dodende dokter die lachend extreme middelen inzet om mensen om zeep te helpen.

 
Uit wat ik heb gelezen, begrijp ik dat Tromp er zeker van wilde zijn dat hij zijn patiënt goed hielp

Acute palliatieve sedatie
Tegelijk lees ik dat er voor het toedienen van de hoeveelheid morfine bij benauwdheid geen vaste doseringen bestaan. De dosering moet 'proportioneel' zijn. 'Het zou afbreuk doen aan de kwaliteit van deze zorg (de zorg voor een stervende patiënt, mvh) om hoeveelheden morfine te vervatten in een protocol. De ene patiënt is de andere niet,' schrijft longarts Sander de Hosson, tevens expert op het gebied van palliatieve zorg.

Longarts Wanda de Kanter legt uit dat er ook zoiets als 'acute' palliatieve sedatie bestaat, bijvoorbeeld voor een patiënt met terminale longkanker die stikt in zijn bloed: een onbehandelbare patiënt. Zo'n patiënt wordt in slaap gebracht met morfine en dormicum om zijn lijden te verlichten. Het doel is niet de patiënt dood te maken, maar het is 'heel goed mogelijk' dat hij er wel aan zal overlijden, zegt ze.

Patiënt Theo was een terminale patiënt met uitgezaaide slokdarmkanker.

Geen tijd
Medisch ethicus Erwin Kompanje plaatst de 1000 milligram morfine die Tromp zijn patiënt toediende in een ander perspectief. Hij verwijst naar onderzoek waaruit blijkt dat kankerpatiënten soms zelfs hogere doseringen morfine krijgen: tot een maximum van 5400 milligram per dag. Die doseringen worden langzaamaan opgebouwd; daar had Tromp geen tijd meer voor. Kompanje vindt het ontbreken van een lange aanloop geen reden om iemand in het eindstadium van zijn lijden adequate pijnstilling te onthouden (of dan 1000 milligram moet worden toegediend, is een andere vraag). Hij stelt dat Tromp zijn patiënt tekort had gedaan als hij hem niet meer dan tien milligram had gegeven, en hekelt de 'ongekende en verbijsterende hetze tegen deze huisarts'.

Als dan ook nog palliatieve sedatie wordt verward met euthanasie, lijkt Tromp welhaast een moordenaar. Euthanasie is een mogelijkheid voor mensen die uitzichtloos en ondraaglijk lijden, maar van wie de levensverwachting niet bekend is. Denk bijvoorbeeld aan mensen die zeer ernstig psychiatrisch lijden, of die hun leven willen beëindigen voordat ze diep dement worden. Palliatieve sedatie kan worden toegepast als iemand nog minder dan twee weken te leven heeft, en dus terminaal is. Dat patiënt Theo zijn euthanasieverklaring had ingetrokken is daarom een andere kwestie.

Uit je lijden verlost worden, is een ingewikkelde zaak. Huisarts Tromp had verdiend dat er eerst eens rustig naar hem was geluisterd.

Malou van Hintum is politicoloog en columnist voor Volkskrant.nl.
Twitter: @malouvh

 
Euthanasie is een mogelijkheid voor mensen die uitzichtloos en ondraaglijk lijden, maar van wie de levensverwachting niet bekend is.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.