REPORTAGE

'Hier verderop wonen de rijken al'

Woonreferendum Rotterdam

Eind deze maand stemmen de Rotterdammers over de sloop- en bouwplannen voor meer variatie in woningen. De bewoners van de sociale huurwoningen in Crooswijk zijn tegen. 'Huizen voor 1.000 euro. Wie kan dat betalen?'

In de volksbuurt Crooswijk zijn al veel huizen gesloopt en vernieuwd. Beeld Arie Kievit

'Meneer wil alle armen eruit hebben en de rijken erin. Kunnen wij in een tentenkamp gaan wonen in het Kralingse Bos. Ze zijn hier achter ons aan het bouwen. Flatjes, inclusief servicekosten, voor 800 euro per maand. Huizen voor 1.000 euro. Tel uit je winst! Maar wie hier kan zo'n woninkie betalen?'

Stien Weijgertse (76), voorzitter van het Wijkorgaan Crooswijk en Rotterdammer van het Jaar 1998, zit niet snel om een mening verlegen. Zeker niet over de ambitieuze sloop- en bouwplannen van het Rotterdamse college van burgemeester en wethouders, vervat in de Woonvisie 2030.

Sloop

In onvervalst Rotterdams, met doorrookte stem: 'Ze willen 20 duizend woningen slopen. Tjongejonge, dat is pure waanzin. Ja joh. Vandaag wordt het daar gesloopt, morgen hier? Dat is het kardinale punt. Je weet niet wat-ie in de bol heeft.'

Weijgertse doelt op Ronald Schneider, wethouder stedelijke ontwikkeling en integratie van Leefbaar Rotterdam. Op 30 november staat hij, zoals hij zelf voortdurend zegt, voor zijn 'pièce de résistance': een raadgevend referendum over de Woonvisie. Het is de eerste volksraadpleging in Rotterdam sinds 1995.

Deze week vallen de oproepkaarten in de bus bij 400 duizend kiesgerechtigde Rotterdammers, op 30 november gaan de stembureaus open. Bij de linkse oppositie en huurdersorganisaties zijn de messen al sinds dit voorjaar geslepen. Moeiteloos haalden ze voldoende handtekeningen binnen om bij de gemeenteraad dit referendum te bepleiten.

De Woonvisie wil meer gevarieerde woningen in Rotterdam, die 'passen bij de verscheidenheid van de bewoners en bij het karakter van de verschillende Rotterdamse wijken'. Woningen van goede kwaliteit, energiezuinig. Méér middeldure en dure woningen. In 2030 is het 'goed wonen in de stad', belooft de Woonvisie. 'Ook voor de oudere Rotterdammer of de Rotterdammer die wat minder te besteden heeft.'

Maar op de flyers en posters die ook Stien Weijgertse verspreidt, wordt het aldus samengevat: 'Rotterdam moet bouwen, niet slopen. Stem 30 november tegen de Woonvisie en stop de afbraak van 20.000 betaalbare woningen.'

Op zijn werkkamer aan de Coolsingel zucht wethouder Schneider nog maar eens diep. 'Dat van die 20 duizend klopt al niet. Per saldo gaat het om 15 duizend woningen minder in dat segment. Van kwalitatief goede woningen gaat de huur omhoog en we voegen op veel plaatsen twee kleinere woningen samen tot één.' Gesloopt worden 'van die goedkope naoorlogse blokjes van drie, vier hoog, zonder lift en met enkel glas. Die zijn echt aan het eind van hun Latijn'.

'Ja, maar dát waren ook echt krotten', vindt Stien Weijgertse. Beeld Arie Kievit

Campagne

Rotterdam telt nu 56 procent goedkope woningen, waarvan de huur lager is dan 711 euro, de grens voor de vrije sector. Dat aandeel ligt in andere steden rond de 40 procent, aldus Schneider. Kennelijk is er behoefte aan? Nee, zegt Schneider. 'Rotterdam telt nu 168 duizend goedkope woningen. Dat zijn er veel meer dan de 125 duizend huishoudens die in Rotterdam op dat segment zijn aangewezen.'

Bij internationale beleggers en bij projectontwikkelaars proeft Schneider veel animo. 'We bouwen als gemeente natuurlijk niet zelf, dat doen corporaties en marktpartijen. We schrikken in Rotterdam niet van private partijen. We leggen de rode loper voor ze uit.'

Maar de campagne voor de Woonvisie moet hij zo ongeveer in zijn eentje voeren. Er was een pot geld voor campagnes beschikbaar; alle aanvragen werden ingediend door tegenstanders. Eentje was neutraal, om de opkomst te bevorderen. 'Voorstanders hebben zich niet gemeld. Mensen die tegen zijn, zijn geneigd harder te lopen.'

Argwaan

Schneider kan zich dezer dagen tijdens publieke debatten en in de lokale media de blaren op de tong praten, de argwaan blijft groot. 'De angst is natuurlijk: morgen zijn wij aan de beurt', zegt Stien Weijgertse in de volksbuurt Crooswijk. 'In Nieuw Crooswijk, hier verderop, is alles al veranderd. Daar wonen de rijken al. Hier in de oude wijk hebben ze het zwembad gesloten, want dat was te duur.'

Zelf woont ze met haar man in een ruime woning met tuin voor 600 euro huur per maand. Het in rode baksteen opgetrokken complex is 32 jaar oud. Dus hier is eerder ook al gesloopt? 'Ja, maar dat waren ook hele oude woningen, uit 1927 of zo. Het waren krotten, je ging met twee buren op één toilet, er waren geen douches. Dat was niks meer.' Dat de naoorlogse flatjes er nu ook zo miserabel bij zouden staan, gaat er bij haar niet in.

Deze middag kookt ze om de hoek, in buurthuis De Branding, voor 'de oudjes'; 3 euro voor gebakken aardappeltjes, kip en salade. Tegen de muur staan borden met zwartwitfoto's van hoe het vroeger was. En ook hier liggen de folders tegen de Woonvisie.

'In Crooswijk lopen heel veel werklozen bij de sociale dienst', zegt ze. 'Geef de kinderen gratis een gezonde lunch op school, met fruit. Laat die werklozen de tafel dekken en de afwas doen. En laat onze huizen staan.'

Op de Coolsingel legt de wethouder het nog een keer uit. 'Een stad is een verzameling van bijzondere biotopen. De skyline van Rotterdam, wat is er mooier? Maar niet iedereen wil in hoogbouw wonen. Je kan ook landelijk wonen, in bijvoorbeeld in Tuindorp-Vreewijk. Iedere bewoner is mij even lief.'

Rotterdam stemt over de Woonvisie 2030. Beeld Arie Kievit
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.