reportage zweedse verkiezingen

‘Het wordt tijd dat Zweden eens een vrouwelijke premier krijgt’

Zweden kiest zondag een nieuw parlement. De rechts-populistische Jimmie Åkesson stevent af op een grote verkiezingszege met zijn Zweden Democraten. Daarmee lijkt het lang door de Sociaaldemocraten van premier Stefan Löfven gedomineerde politieke landschap drastisch te veranderen. Hoe denken deze Zweedse kiezers over de opkomst van het populisme in hun land? En wat gaan ze zelf stemmen?

Johnny Hedberg (71), gepensioneerd zorgmedewerker, Solna

Ik stem: de Sociaaldemocraten

Johnny Hedberg Beeld Daniel Rosenthal

‘Ik ben opgegroeid in een arbeidersnest en stem al mijn hele leven op de Sociaaldemocraten. Het is belangrijk dat we een samenleving houden waarin er rekening wordt gehouden met de rechten van iedereen. Deze partij staat voor dat ideaal. We moeten weerstand bieden tegen de rechts-populistische invloeden in de politiek. Mijn hele leven heb ik in de ouderenzorg gewerkt als verzorger, later als leidinggevende. Nog steeds werk ik naast mijn pensioen gedeeltelijk in een verzorgingstehuis voor demente ouderen. Je ziet nu juist in de zorg dat er veel Zweden werkzaam zijn met een immigratieachtergrond. Ik vind het daarom schandelijk zoals er vanuit een partij als de Zweden Democraten wordt gesproken over immigranten. We hebben deze groep in Zweden nodig.’

Miriam Lindberg (40), marketingmedewerker, Stockholm

Ik stem: de Centrumpartij

Miriam Lindberg Beeld Daniel Rosenthal

‘De Centrumpartij is een middenpartij die onder meer opkomt voor kleine zelfstandigen en voor gelijke lonen voor vrouwen op de arbeidsmarkt. Tevens neemt deze partij binnen het rechtse blok het duidelijkst stelling tegen samenwerking met de Zweden Democraten. Bovendien vind ik Annie Lööf, hun 35-jarige leider, de beste politicus van dit moment. Ze is integer, komt op voor een beter klimaat en staat positief tegenover de multiculturele samenleving. In deze tijd van politieke tegenstellingen en verharding is zij iemand die het land bij elkaar kan houden. De Centrumpartij is tevens een partij voor de agrarische sector. Ik vind het belangrijk dat er nog steeds een partij is die eveneens opkomt voor de economische belangen van het platteland. De nationale politiek wordt al genoeg gedomineerd door Stockholm. Ik hoop dat de Centrumpartij samen met andere middenpartijen op links en rechts een regering vormt. Annie Lööf moet dan natuurlijk de premier worden. Het wordt tijd dat Zweden eens een vrouw krijgt op die positie.’

Henry Hansen (78), gepensioneerd ingenieur, Malmö

Ik stem op: de Zweden Democraten

Henry Hansen Beeld Daniel Rosenthal

‘De politici in Zweden hadden al lang geleden de grenzen moeten sluiten. Dat klinkt misschien gek uit de mond van iemand die zelf ooit naar Zweden is gevlucht. Maar toen ik in 1968 vanuit het toenmalige Tsjecho-Slowakije naar Zweden kwam, was dit een ander land. In mijn land van oorsprong was er een communistische dictatuur. Hier vond ik de echte sociaaldemocratie in een vrij land waarin iedereen het ongeveer even goed had. Dat land is verdwenen. Ik zie hier nieuwe armoede en nieuwe ongelijkheden ontstaan. Zelf heb ik het als gepensioneerde nog redelijk goed met een pensioeninkomen van 22 duizend kronen (ruim 2 duizend euro) in de maand. Maar ik spreek ook gepensioneerden die moeten rondkomen van maar 7.000 kronen (ongeveer 650 euro). Tegelijk spendeert de regering belastinggeld aan laaggeletterde immigranten uit Afrika. Velen van hen zullen hier nooit aan het werk komen en nooit bijdragen aan de welvaartsstaat. Dat vind ik krom.’  

Linus Björklund (27), student internationale betrekkingen, Stockholm

Ik stem: Blanco

Linus Björklund Beeld Daniel Rosenthal

‘Ik heb tot nu toe altijd op de Milieupartij gestemd, maar ik ben ontevreden over hun regeringsdeelname de afgelopen vier jaar. Ze hebben zich in het kabinet voor het karretje van de Sociaal Democraten laten spannen en hadden meer moeten opkomen voor hun eigen idealen. Ze hebben op klimaatgebied wel voor elkaar gekregen dat we nu een belasting hebben op vliegtickets en dat er een klimaatwet is aangenomen. Alleen hadden ze in 2015 nooit akkoord moeten gaan met de tijdelijk aangescherpte asielwetgeving. De Milieupartij staat al jaren voor een open, humaan asielbeleid. Waarom lieten ze zich ineens gebruiken om een totaal tegenovergesteld beleid door het parlement te krijgen? Ik vind dat slecht. Ik zie daarnaast aan de linkerkant geen alternatief waarbij ik me thuis voel. Daarom breng ik uit protest tegen het slappe optreden van de Milieupartij dit keer een blanco stem uit.’

Zweden is al lang niet meer het politiek correcte voorbeeldland waarvoor velen het hielden. De rechts-populistische Jimmie Åkesson stevent af op een grote verkiezingszege met zijn Zweden Democraten. Hoe is zijn succes te verklaren? 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.