Column

'Het lijkt erop dat mensen met problemen tijdens vakanties nog verder in het moeras zakken'

De vakantie wordt overschat als genezing van de dagelijkse sleur, schrijft columnist Aleid Truijens. 'En daar zit je dan ineens samen, aan dat romantische haventje of adembenemende dal, met een glas wijn, en blijkt de ander geen tekst te hebben.'

De camping Domaine Le Pommier in het Franse Villeneuve-de-Berg op een archieffoto. Beeld anp

Met vakantie, die langverwachte, zorgeloze topweken. Als u dit leest ben ik het. Ik lig dan ergens in de Pyreneeën, in de tuin van een prachtig oud huis, languit met - nou ja, met een boek, zoals thuis de rest van het jaar. Maar dan met mooi weer, en een glas wijn. Lodderig kijken we elkaar aan, mijn man en ik. We praten wat. Over de kwaliteit van het boek, de wijn en de tapas. Over de Catalaanse buren. Of die ene roofvogel nu een arend of een havik is. We nemen de levens van onze kinderen door en misschien eventjes ons werk. We praten urenlang niet. Ook fijn.

Natuurlijk is er ook dit jaar file bij Lyon, blijken de hotels onderweg complet, is de biefstuk taai, de druiven zuur en het vignet voor de tunnel niet aangeschaft. We maken ons zorgen over de achterblijvers, over ons werk en missen onze kinderen. Man ziet er wel erg moe uit. Onze rechterschouder is gemeen verbrand, en hé, komt daar weer het jaarlijkse vakantiegriepje op? Daarover zwijgen we. Vakantie moet leuk blijven. We hebben het verdiend, toch?

Ruzie krijgen we niet, denk ik, behalve dan even bij Lyon. Ons huwelijk is zo gestaald door tientallen min of meer mislukte (of heus wel leuke) vakanties, dat we ook deze wel schadevrij doorkomen.

Opgave
Vooral met jonge kinderen vond ik het een opgave. Onze kinderen bleken precies alles leuk te vinden wat wij haatten: zwembaden met funtuns, campings met uitsluitend hoogblonde Nederlandse kinderen, pretparken met lange rijen, niet-exotisch eten. We werden doodmoe van onze inspanningen onze schatjes een topvakantie te bezorgen, waarbij stomme ouwe stadjes, saaie kerken en musea als de pest gemeden dienden te worden. Toch turfde onze zoon het aantal dagen voordat hij eindelijk weer in zijn eigen kamertje mocht spelen. Opgelucht voegden we ons na thuiskomst in de vertrouwde sleur.

Vakantie is de broodnodige vitamine V, zo houden reisbureaus ons jaarlijks voor. Daar voegen ze steevast de door de branche zelf verrichte onderzoekjes bij die bewijzen dat we er enorm van opknappen. Even 'de batterij opladen'. Volgens serieuze geluksonderzoekers, zoals psycholoog Jeroen Nawijn, overschatten we de vakantie. Volgens zijn promotieonderzoek worden mensen vooral gelukkig van de voorpret, en ebt het relaxte gevoel meteen na thuiskomst weg.

Niet voor niets wemelt het in tijdschriften en op internet van adviezen om 'vakantiestress' te voorkomen. Stress over de vraag of de vakantie wel zo leuk is, of zij dat zuurverdiende geld wel waard is, of we wel alle unieke plekjes in de streek hebben gevonden - dat zijn nog de mildste vormen van stress. Je kunt ook nog bestolen worden, verdrinken bij het kajakken of worden bezocht door een geniepige bacterie.

Zingeving
Elk jaar worden alarmcentrales overspoeld door paniekberichten van mensen met psychische klachten of hartfalen. Als je na een jaar stressen ineens naar 'zingeving' zoekt in een katharen-klooster, kan die stilte je lelijk opbreken. En elk najaar krijgen de advocaten het weer druk: vakantie zorgt voor een explosie van echtscheidingen.

Daar is iets bij voor te stellen. Veel stellen leven redelijk zorgeloos langs elkaar heen, omdat ze het druk hebben met zichzelf, hun werk en hun kinderen. De verwachtingen zijn hooggespannen: eindelijk tijd voor elkaar! En daar zit je dan ineens samen, aan dat romantische haventje of adembenemende dal, met een glas wijn, en blijkt de ander geen tekst te hebben. Of de verkeerde tekst: hij of zij wil eens duchtig de relatie evalueren.

Dat dit jaar wéér minder Nederlander op vakantie gaan, is dus in individuele gevallen sneu, maar collectief gezien heilzaam. Sinds de crisis stijgt het aantal thuisblijvers gestaag: dit jaar blijft volgens het NIPO 27 procent thuis. Of besluiten die uit chagrijn daarover óók tot echtscheiding?

Het lijkt erop dat mensen die problemen hebben, met hun gezondheid of in hun relatie, en die dus het hardste vakantie nodig hebben, tijdens vakanties nóg verder in het moeras zakken.

Mensen die door het jaar heen de boel redelijk draaiende houden, hebben ook ontspannen vakanties. Dat is niet eerlijk, zoals heel het leven. Ik blijf hardnekkig met vakantie gaan, ik koester mijn illusie. Het zal weer geweldig zijn, ook al is het dat niet.

Aleid Truijens is columnist voor de Volkskrant

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.