Column

'Het koningslied: massale psychotherapie vermomd als Nederlandse gezelligheid'

De kroning en bijbehorende koningsliederen zijn precies wat we nodig hebben, na een winter van slecht weer en koopkrachtverlies, schrijft Erik de Kruijff. 'Nu alleen nog een leuk abc'tje voor Máxima en de prinsesjes.'

Prins Willem-Alexander, koningin Beatrix en prinses Maxima Foto ap

Of we een droom hebben voor Nederland. En of we die dan zouden willen opsturen, opdat Daphne Deckers en consorten onze vergezichten en toekomstvisioenen tot een mooi koningslied verknutselen ter inspiratie van onze nieuwe vorst. En op de kroningsdag zelf kunnen we dan, middels schermen door het hele land, eensgezind en uit volle borst ons eigen lied over vrede, welvaart en saamhorigheid meezingen. Onze hoopvolle boodschap aan de koning en elkaar zal door het land schallen. Het moet wel raar lopen, wil onze Willem daar niet geïnspireerd van raken.

RTL kwam, ook al zo enig, met een bedanklied voor Beatrix. Op de melodie van '15 miljoen mensen' worden allemaal leuke rijmende zinnetjes gezongen door een keur van Nederlandse artiesten: 'De vlaggetjes en spelletjes op elk verjaardagsfeest. U stond er steevast lachend bij, maar nu is 't mooi geweest.' En: 'Koningin van alle mensen, op dat hele kleine stukje aarde. Die 33 jaar dat was, van niet te schatten waarde.' Puik staaltje dichtwerk. Dat hadden ze op de bonte avond van de gemiddelde gereformeerde jeugdsoos niet beter kunnen doen. Nu alleen nog een leuk abc'tje voor Máxima en de prinsesjes.

Hoop in bange dagen
Na een lange koude winter waarin we aan aan één stuk door koopkracht aan het verliezen waren en aan de lopende band failliet gegane banken steunden en gestrande economieën vlot trokken, is dit precies wat we nodig hebben. Een beetje hoop in bange dagen. In een wereld waar de dreiging van cyberoorlogen en atoomcrises reëler is dan ooit, is dit net het juiste lichtpuntje om ons aan vast te klampen.

We vangen onze gevoelens van machteloosheid in woorden van hoop en zingen onze ellende gezamelijk van ons af. Een soort massale psychotherapie vermomd als Nederlandse gezelligheid. Geen betere manier om de spirit weer wat op te vijzelen. Na een paar van die lekkere meezingers kunnen we er weer tegenaan.

Mantel
En in de tussentijd kunnen we uitgebreid speculeren over de jurk van Máxima en fantaseren over Willem in de hermelijnen mantel. Zou Máxima trouwens al een representatief, maar toch jeugdig en modern nieuw koninginnekapsel hebben bedacht? En hoe zouden de nieuwe euro's en postzegels er uit komen te zien? Spannend allemaal en tegelijkertijd lekker oud en vertrouwd. De koninklijke familie voorziet ons plichtsgetrouw in onze behoefte aan goedgeklede sprookjes. En onze monarch blijft vaderlijk bij ons in onze portemonnee en op onze sporadische post. Toch een geruststellend idee.

Misschien wat minder koekhappen en wc-potwerpen, maar in grote lijnen blijft alles hetzelfde. Door het hele land wordt gewoon weer massaal aan sport en spel gedaan. De obligatoire koffiemokken, theelepeltjes en wandtegeltjes zijn al weer in noodtempo door Poolse en Chinese zwakzinningen in elkaar geflanst en liggen naast wat oranje restanten van het afgelopen WK bemoedigend in de schappen. Dezelfde vermakelijkheden en prullaria als altijd; ze doen de tijd voor even stilstaan en suggereren een geruststellende continuïteit. De wereld raast in moordtempo aan ons voorbij, maar sommige dingen blijven gewoon zoals ze waren. Het is alsof we met z'n allen zeggen: de economie mag in elkaar donderen, de werkloosheid mag de pan uit rijzen, de wereld mag in brand staan, maar ons krijgen ze niet klein. Een dikke vette middelvinger naar alle falende economische stelsels en corrupte machtssystemen.

Onnozel
Het lijkt misschien allemaal wat onnozel, maar vergis je niet in de kracht van collectieve infantiliteit. Het helpt ons niet alleen de zinnen te verzetten, maar veel belangrijker: het geeft ons weer een moment het gevoel grip te hebben. Even met z'n allen de schouders eronder en dan hebben we een pracht van een lied, dat we allemaal met een oranje hoedje op ons hoofd kunnen meezingen. Dat is tenminste een project dat te begrijpen is en te overzien. En dit keer zijn het gewoon Guus Meeuwis en Frans Bauer die ons lot in handen hebben en geen ongrijpbare bankdirecteuren en glijerige politici. Heel eventjes klopt de wereld.

Hand in hand en vol goede moed treden we op 30 april de nieuwe tijd tegemoet. We blazen op oranje toeters en zwaaien uitgelaten met rood-wit-blauwe vlaggetjes. We juichen als de prinsesjes voorbijvaren en kijken vol bewondering naar de Argentijnse gratie die we koningin mogen gaan noemen. Met een brok in de keel zien we hoe Beatrix geroerd, maar vol vertrouwen haar taken overdraagt. En met haar weten we dat ze in goede handen zijn. In vervoering horen we de eed aan en verzuchten we dat alles goed is zo. Walsend op André Rieu steken we daarna moegestreden, maar vastberaden onze handen in de lucht en onze vingers vormen een krachteloze, maar duidelijk herkenbare 'W'. De W van Willem en van wij. Tranen van geluk wellen op. En onze lippen prevelen de woorden mee: Oranje boven! Oranje boven! Leve de ko-ho-ning!

Erik de Kruijf is schrijver en tentoonstellingsorganisator

 
We vangen onze gevoelens van machteloosheid in woorden van hoop en zingen onze ellende gezamelijk van ons af.