Column

'Het honoreren van de doodswens van ouderen is meer dan genade'

Mijnheer van der Staaij, wat dachten we ervan om het voorstel van Huib Drion meer dan twintig jaar later opnieuw te bespreken?, schrijft columnist Joyce Brekelmans.

Beeld anp

Schouderklopjes uitdelen aan de SGP is niet echt een gewoonte van me, maar de oproep van Kees van der Staaij in deze krant om 'een heldere ethische grens te trekken' waar het euthanasie betreft, kan ik alleen maar toejuichen. Opmerkelijk aan het betoog van Van der Staaij is echter dat hij geen enkel overtuigend argument aandraagt dat tegen het 'oprekken' van de euthanasiewetgeving spreekt. Voor niet-godvrezende burgers leest het stuk eigenlijk als een probleemstelling waar de pil van Drion een uitstekend antwoord op zou kunnen zijn.

Want euthanasie mag dan voor velen een vurige wens zijn, dat wil niet zeggen dat artsen staan te popelen om hun patiënten over de kling te jagen. Voor velen in de beroepsgroep die opgeleid is om te genezen, is hulp bij zelfdoding contra-intuïtief en een aanslag op hun emotie en geweten. Zo kan het gebeuren dat mensen ondraaglijk en uitzichtloos blijven lijden, omdat hun arts weigert mee te werken aan een euthanasieverzoek.

Toegankelijk alternatief
Daarmee is niet gezegd dat artsen dan maar gedwongen moeten worden om hun eigen gewetensbezwaren te negeren, want dat zou onredelijk en onethisch zijn, maar er moet wel een toegankelijk alternatief zijn. De levenseindekliniek is slechts een gedeeltelijk antwoord op die problematiek. Het instituut honoreerde vorig jaar slechts 133 van de 749 euthanasieverzoeken. Dat betekent dat honderden mensen noodgedwongen hun lijdensweg vervolgen of uiteindelijk de hand aan zichzelf slaan.

Het is toch van de zotte dat in de vriendenkring van mijn ouders afspraken worden gemaakt over onderlinge hulp bij zelfdoding, waarbij het risico op vier jaar gevangenisstraf voor lief wordt genomen, omdat iedereen wel een paar mensen kent die na een prachtig leven - tegen hun wil - gedwongen werden nog tien jaar weg te kwijnen? In een lijf dat niet meer wil, in een omgeving die ze niet zelf hebben gekozen en omringd door de schillen van mensen die schrik- en toekomstbeeld in zich verenigen.

 
Het is toch van de zotte dat in de vriendenkring van mijn ouders afspraken worden gemaakt over onderlinge hulp bij zelfdoding, waarbij het risico op vier jaar gevangenisstraf voor lief wordt genomen
Beeld anp

Bovendien maak je mij niet wijs dat de behoefte aan een waardig einde resulteert uit onze moderne opvattingen over euthanasie of het ethische 'hellende vlak' wat Van der Staaij ons voorhoudt. Vroeger werden mensen net zo goed op eigen verzoek in het kussen gesmoord of in een winters bos achtergelaten, alleen was er toen geen patholoog anatoom die je engel van genade in de problemen kon brengen.

Zelfbeschikkingsrecht
Dus inderdaad mijnheer van der Staaij, nu we het er toch over hebben, wat dachten we ervan om het voorstel van Huib Drion meer dan twintig jaar later opnieuw te bespreken? Wellicht dat we er nu wel klaar voor zijn om medici te ontlasten en het zelfbeschikkingsrecht van ouderen met een voltooid leven te respecteren. Er blijven immers nog genoeg medisch-ethische dilemma's over zonder dat uitzichtloos lijden van ouderen op de schouders van artsen rust.

Het is een valse voorstelling van zaken om de strijd voor hulp bij levensbeëindiging van een voltooid leven te verwarren met een oplossing voor mensonwaardig leven. Het gaat er niet om hoe het leven van zieke ouderen gewaardeerd wordt, maar om hoe mensen gewaardeerd worden wanneer zij zelf aangeven dat het genoeg is. Het honoreren van de doodswens van ouderen is dan ook geenszins een cynisch gebaar, maar juist een geschenk wat veel meer inhoudt dan genade alleen.

Joyce Brekelmans is blogger en columnist voor Volkskrant.nl.
Twitter: @JoycePants

 
Wellicht dat we er nu wel klaar voor zijn om medici te ontlasten en het zelfbeschikkingsrecht van ouderen met een voltooid leven te respecteren.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.