GroenLinks zet jeugdige troef Jesse Klaver in

GroenLinks

Met een machtwisseling die tegelijk een generatiewisseling is - Jesse Klaver (29) voor Bram van Ojik (60) - hoopt GroenLinks de verhoudingen in het progressieve kamp op zijn kop te zetten.

Vertrekkend GroenLinks-partijleider Bram van Ojik en zijn opvolger Jesse Klaver in een innige omhelzing na hun persconferentie dinsdag in Den Haag. Beeld Hollandse Hoogte

GroenLinks hoopt met de wisseling van het leiderschap de doorbraak te kunnen maken naar een nieuwe, grotere kiezersgroep en daarmee in Den Haag een belangrijker machtsfactor te worden. De nieuwe aanvoerder Jesse Klaver (29) is de troefkaart die nu wordt gespeeld om jong, progressief Nederland bij de volgende Kamerverkiezingen naar GroenLinks te lokken.

Na tweeënhalf jaar puinruimen maakte fractievoorzitter Bram van Ojik dinsdag zijn vertrek uit de Tweede Kamer bekend. Hij werd in 2012 op het schild gehesen toen GroenLinks onder de leiding van Jolande Sap bijna ten onder dreigde te gaan aan geruzie. Van Ojik herstelde de rust, bracht de constructieve sfeer terug, gaf de partij een gemoedelijk gezicht en boekte ook enig electoraal herstel bij de gemeentelijke, provinciale en Europese verkiezingen.

Beeld ANP

Jezelf observeren

Hij oogstte applaus, binnen en buiten de partij, maar dinsdag analyseerde hij zelf dat hij toch niet de man is die GroenLinks de hoop brengt op een serieuze electorale doorbraak - een perspectief dat er in de beste jaren van Femke Halsema en Paul Rosenmöller wel leek. 'Je moet proberen jezelf te observeren', aldus Van Ojik. 'Ik denk dat ik op het goede moment een belangrijke rol heb kunnen spelen.' Voor de volgende stap ziet hij anderen 'die dat wellicht beter kunnen'.

Het sentiment viel binnen de partij het afgelopen jaar al vaker op te snuiven: voor een partij die bij uitstek progressief, activistisch, multicultureel en jong wil zijn, was de zestiger Van Ojik niet de perfecte stemmentrekker. De partij hoopt dat de generatiewisseling de verhoudingen in het progressieve kamp op z'n kop kan gaan zetten. Nu de PvdA bijna bezwijkt onder de samenwerking met de VVD, en vooral D66 daarvan profiteert, ligt er immers terrein braak.

Met Jesse Klaver treedt in de Kamer de jongste fractievoorzitter aller tijden aan, jonger nog dan de VVD'ers Ed Nijpels en Hans Wiegel toen zij zich decennia geleden met veel succes aan het front meldden. 'Dit brengt in één klap de factor leeftijd terug in de strijd om de kiezers', denkt opiniepeiler Maurice de Hond. 'Wat dat betreft was er de laatste jaren weinig te kiezen.'

Beeld Novum

Niet alleen vergroening

Nu is Klaver - half Marokkaans, half Nederlands-Indisch - voorlopig de enige jonge partijleider. 'En dan ook nog bijna de enige die zich profileert met groen, duurzaamheid, het milieu - thema's die voor jongeren over de hele breedte aantrekkelijk zijn', aldus De Hond. 'Ik verwacht dat het electorale evenwicht ingrijpend zal veranderen. Bij de kiezers onder de 35 jaar en in de steden met een omvangrijke universitaire bevolking, wordt dit een grote factor.'

Alexander Pechtold, Diederik Samsom, Marianne Thieme: ze zullen met meer dan gewone belangstelling gaan kijken hoe Klaver zich profileert. Dat geldt ook voor Emile Roemer. Want Klaver houdt het niet bij vergroening alleen. Hij was het die vorig jaar het debat over de ongelijke vermogensverdeling naar zich toetrok door de Franse stereconoom Thomas Piketty naar de Kamer te halen. Hij was het ook die onlangs opzien baarde met zijn reprimande aan het adres van ABN Amro-commissaris Van Slingelandt en met zijn strijd tegen belastingontwijkende multinationals. Serieuze concurrentie dus op onversneden SP-thema's.

Daarin surft Klaver mee op de protestbeweging tegen het rendementsdenken, het sentiment dat onlangs ook de protesterende UvA-studenten op de been bracht. En daarin stelt hij zich allesbehalve bescheiden op. 'Wij gaan de aanval openen op de status-quo', kondigde hij dinsdag aan, 'de voortgaande economisering van ons leven, die alles reduceert tot een financiële en economische kwestie (...) Het tij in de samenleving keert.'

Bram van Ojik keek goedkeurend toe, in de hoop dat hij zijn partij dan toch de vlekkeloze troonsopvolging heeft bezorgd die in de politiek zo vaak onmogelijk blijkt. 'Ik denk dat Jesse GroenLinks groter kan gaan maken. Ik stap met een gerust hart op.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.