'Gij zult computeren, tot gij er bij neervalt'

ICT is hard op weg om de belangrijkste veroorzaker van beroepsziekten en invaliditeit te worden, stelt Herman Lelieveldt. En toch jaagt de overheid het computergebruik steeds verder op - zelfs peuters worden al gestimuleerd ermee te beginnen....

MINISTER van Boxtel heeft alweer een blik hotemetoten opengetrokken om na te denken over de toekomst van de informatie- en communicatietechnologie (ICT). De inkt van het rapport-Cerfontaine, dat over 'ICT en de stad' ging, is nog niet droog of een nieuwe commissie onder leiding van Arthur Docters van Leeuwen mag haar borst nat maken. Zijn commissie 'ICT en de overheid' gaat nadenken over 'de betekenis van ICT voor de interbestuurlijke betrekkingen tussen overheidsorganisaties'.

Nog voordat men goed en wel aan de slag is, moeten we vrezen dat ook deze commissie - net als al die andere adviesraden die het afgelopen jaar hun tanden stukbeten op deze materie - voorbij zal gaan aan de belangrijkste ontwikkeling op ICT-gebied. Die ontwikkeling is allerminst virtueel en doet zich hier en nu voor: ICT is hard op weg om de belangrijkste veroorzaker van beroepsziekten en invaliditeit te worden.

Want laten we wel wezen: welk advies je er ook op naslaat en hoe je ICT ook definieert, in alle gevallen verwacht en hoopt men dat burgers in de toekomst vaker en langer achter het beeldscherm zullen zitten. De jongste cijfers over computergebruik tonen dat ook aan en de overheid ondersteunt deze ontwikkeling van harte. In achterstandswijken worden in rap tempo 'digitale trapveldjes' ingericht, bejaarden staan in de rij voor de gesubsidieerde cursussen internet, en als het aan minister Van Boxtel ligt gaan ook peuters en kleuters zo vroeg mogelijk de digitale snelweg op. 'Gij zult computeren, tot gij er bij neer valt'.

Ondertussen is er in dit land geen werknemer meer die niet zelf klachten heeft óf niet een collega kent die RSI heeft. RSI slaat gaten in organisaties. Bij het facilitaire bedrijf van de omroepen, het NOB, is een kwart van de video-editors uit de running; redacties van dag- en weekbladen zijn wanhopig op zoek naar de allesverlossende therapeut; en op universiteiten lopen promovendi rond met hun armen in mitella's, omdat ze tegen heug en meug hebben doorgetypt.

In alle studies en adviezen die de afgelopen tijd op verzoek van het kabinet over ICT en overheidsbeleid verschenen zijn (van de commissie Cerfontaine, het SCP, de RMO, de RvZ, het Rathenau-instituut, de ROB, noem maar op), wordt met geen woord gerept over deze desastreuze ontwikkeling. Alleen de Gezondheidsraad heeft het probleem onderkend en november vorig jaar in het rapport-RSI de wetenschappelijke stand van zaken opgemaakt.

Haar conclusie is even ontnuchterend als alarmerend. Tussen de twintig en veertig procent van de werknemers heeft last van RSI en er bestaat op dit moment geen duidelijkheid welke vorm van therapie effectief is. Behandelingen zijn duur en 'vaak zonder afdoende resultaat'. Het aantal mensen dat als gevolg van RSI de WAO instroomt bedraagt op dit moment 4 procent en dat aantal stijgt.

Het rapport van de Gezondheidsraad biedt een wetenschappelijke onderbouwing van wat eenieder dagelijks om zich heen ziet. ARBO-coördinatoren beschikken over een assortiment aan peperdure prullaria die de verbinding tussen mens en machine pijnloos moeten maken. Veelal tevergeefs. De meest inventieve computerjunkies modderen wat aan met gebrekkige spraakherkenningssoftware. (De belangrijkste fabrikant daarvan, Lernout & Hauspie, is inmiddels op de fles). Fysiotherapeuten masseren zich een ongeluk maar slagen er zelden in om klachten echt op te lossen. De radeloosheid is inmiddels zo groot dat mensen steeds vaker het advies krijgen om op zoek te gaan naar werk zonder computer. Maar zulk werk is er nauwelijks meer.

In het licht van deze klachten en het onvermogen om ze te bestrijden, is het onvoorstelbaar dat er nu wederom een commissie is opgetuigd die vrolijk verder filosofeert over wat, in het licht van de RSI-problematiek, volstrekte non-problemen zijn. Als de overheid niet snel een grote inspanning pleegt om het RSI-probleem te tackelen, komen de één miljoen WAO'ers heel snel in zicht. Het is tijd voor een Nationaal Actieplan tegen RSI, anders is er straks niemand die met het rapport van Docters van Leeuwen nog aan de slag kan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.