'Geen contact met Rusland over gegijzelde waarnemers'

De separatisten die gisteren acht militaire waarnemers van de OVSE in de Oekraïense stad Slavjansk oppakten, willen een gevangenenruil. De groep wil vooral dat Pavel Goebarev, gouverneur van de Volksrepubliek Donetsk, op vrije voeten komt. Dat zei leider Denis Poesjilin van de zelfverklaarde republiek vandaag. Hij treedt als onderhandelaar op.

Pro-Russische troepen houden de wacht in Slavjansk Beeld epa

Vjatsjeslav Ponomarev, de zelfbenoemde burgemeester van Slavjansk, sprak later met verslaggevers over een gevangenenruil. Volgens hem is er nog geen contact geweest met Rusland over de vastgehouden waarnemers en hebben de Russen dus ook nog niet verzocht de OVSE-medewerkers vrij te laten.

Eén van de waarnemers heeft diabetes, maar dat levert volgens Ponomarev geen problemen op, omdat hij toegang heeft tot zijn medicijnen. Ook is er voldoende voedsel, zei hij. Oekraïense veiligheidsdiensten beweren echter dat de gevangenen in 'onmenselijke omstandigheden' in de 'kelder van het hoofdkwartier van de terroristen' worden vastgehouden.

Ponomarev noemde de waarnemers gevangenen. 'Ze waren soldaten die zonder onze toestemming op ons grondgebied kwamen, dus natuurlijk zijn ze gevangenen', zei hij. 'We weten niet wat we moeten doen totdat we hebben bepaald wie ze zijn, wat voor activiteiten ze uitvoerden en met welk doel ze hier kwamen.'

De separatisten verdenken de waarnemers ervan te spioneren voor de NAVO. Volgens de zelfbenoemde burgemeester van Slavjansk, Vjatsjeslav Ponomarev, hadden de waarnemers gemarkeerde militaire kaarten van Slovjansk en munitie bij zich. Dat meldde persbureau RIA Novosti.

De pro-Russische Goebarev, die onderdeel zou kunnen worden van een gevangenenruil, werd begin maart in Donetsk gearresteerd door de Oekraïense veiligheidsdienst SBU. Hij wordt verdacht van het bevorderen van separatisme en het illegaal grijpen van de macht.

Rusland maakte vandaag bekend maatregelen te nemen tegen het vasthouden van de waarnemers. Zij zijn in Oekraïne op uitnodiging van de interimregering in Kiev. Het zijn vier Duitsers, een Tsjech, een Deen, een Pool en een Zweed. Duitsland en Tsjechië hebben opgeroepen tot onmiddellijke vrijlating van de waarnemers. Duitsland heeft een crisisraad bijeen geroepen om een oplossing voor het probleem te zoeken.

Met de OVSE-waarnemers zijn ook vier vermeende militairen van het Oekraïense leger opgepakt. Poesjilin liet weten dat alle gevangenen goed worden behandeld, maar de Oekraïense veiligheidsdiensten spreken dat tegen. Een van de gevangenen zou medische hulp nodig hebben. Ze worden volgens Oekraïne vastgehouden in 'onmenselijke omstandigheden' in de 'kelder van het hoofdkwartier van de terroristen'.

Oekraïense veiligheidsdiensten beschuldigen Rusland ervan de ontvoering van de waarnemers te hebben gepland en gecoördineerd. De 'terroristen' in Oekraïne zouden de gevangenen gebruiken als 'menselijk schild'.

Rusland en afnemers bespreken gas Oekraïne
De Russische minister Aleksandr Novak van Energie en Aleksei Miller van Gazprom hebben vandaag met enkele gasafnemers om de tafel gezeten om te praten over de gasdoorvoer in Oekraïne. Rusland benadrukte dat het gas door Oekraïne zal blijven stromen, meldde persbureau Interfax.

Vertegenwoordigers van Bosnië en Herzegovina, Moldavië en Macedonië waren bij de gesprekken aanwezig. De landen spraken hun zorgen uit over het mogelijk dichtdraaien van de gaskraan vanwege de schulden die Oekraïne bij Rusland heeft uitstaan. Zij vrezen dat Oekraïne de eigen ondergrondse gasvoorraden aanvult en de verplichtingen van doorvoer niet meer nakomt of de doorvoer afbouwt.

Nieuwe sancties
De leden van de G7 zijn het ondertussen eens geworden dat er op korte termijn meer economische sancties moeten worden ingesteld tegen Rusland. Dat heeft het Witte Huis laten weten in een verklaring. Daarin staat dat de zeven landen de 'gerichte sancties' snel zullen aanscherpen, mogelijk maandag al.

De verklaring komt op een moment dat hoge Oekraïense functionarissen zeggen te vrezen voor een Russische invasie. Moskou heeft gezegd dat de de pro-Russische betogers in het oosten van Oekraïne hun wapens niet zullen neerleggen zolang activisten in Kiev een aantal belangrijke posities in handen hebben.

Waarschijnlijk zullen de maatregelen gericht zijn op een aantal rijke Russen die hechte banden hebben met Vladimir Poetin. Het zal dan vooral gaan om mensen met directe invloed op bijvoorbeeld de banken- en energiesector. Toch zullen de Verenigde Staten geen maatregelen goedkeuren die de Russische economie in het algemeen treffen. Dat scenario komt wat president Barack Obama pas in beeld bij een Russische invasie van Oekraïne.

Onzeker of Rusland verkiezingen erkent
Eerder vandaag maakte de Russische ambassadeur bij de VN, Vitali Tsjoerkin, bekend dat de Russische regering nog niet heeft besloten of zij de uitslag van de presidentsverkiezingen in Oekraïne erkent. In een interview in de krant Komsomolskaja Pravda, dat vandaag is gepubliceerd zei hij: 'Wij bekijken hoe ze (de verkiezingen) worden gehouden. As tanks zullen schieten, is erkenning natuurlijk absurd. Maar voorlopig doen wij geen stellige uitlatingen en hebben wij nog geen conclusie getrokken.'

De Oekraïners kiezen op 25 mei een nieuwe president, als opvolger van de pro-Russische Viktor Janoekovitsj, die in februari na massale demonstraties tegen hem vluchtte. Oleksandr Toertsjinov is nu interim-president. Volgens de peilingen maakt de zakenman en miljardair Petro Porosjenko de meeste kans.

Beeld epa
Pro-Russische activisten voor barricades die zijn opgezet voor het bezette regionale overheidsgebouw. Beeld afp
Beeld epa
Een bruid passeert pro-Russische separatisten bij een barricade voor het bezette overheidsgebouw in Donetsk. Beeld reuters
Een lid van de pro-Russische milities in Slavjansk, waar zeven waarnemers van de OVSE zijn gegijzeld. Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.