Opinie

'Geachte heer Rutte, u bent toch ook premier van alle moslims in dit land?'

Sander Terphuis is bezorgd, over zijn vrije Nederland. Over discriminatie en uitsluiting van etnische minderheden, over verharding en verruwing in onze samenleving. Tijd voor een brief aan premier Rutte.

Premier Rutte tijdens zijn wekelijkse persconferentie vandaag. Beeld ANP

Geachte heer Rutte,

Na lang aarzelen heb ik besloten om een open brief naar u te sturen. Hieronder zet ik uiteen waarom.

In 1990 vluchtte ik vanuit mijn islamitische en onderdrukte vaderland Iran naar uw vrije en pluriforme vaderland Nederland. Ik was toen 18 jaar. Familie, vrienden, alles en iedereen liet ik achter. Het verlangen naar vrijheid was zeer intens. Voor mijn vrijheid betaalde ik een hele hoge prijs, die de waarde van vele euro's te boven gaat. Maar het was het waard.

De eerste maanden in Nederland als jonge asielzoeker waren zeer verdrietige, eenzame en onzekere maanden. Reeds in mijn jonge jaren geloofde ik heilig in de vrijheid voor iedereen; vrijheid van spreken, schrijven en geloven, maar ook in de gelijkwaardigheid van de mens en in het verbieden van discriminatie van mensen vanwege hun afkomst of geloof of op welke grond dan ook. U zult het met mij eens zijn dat deze wezenlijke waarden als zuurstof dienen voor onze democratische rechtsstaat.

Als vluchteling kiest men voor de vrijheid, niet voor een land. Mijn komst naar Nederland was ook het gevolg van een toevallige samenloop van omstandigheden. Ik werd erkend als vluchteling en mocht ik in Nederland blijven. Ik heb als het ware geen seconde stil gezeten. Naast het Nederlands heb ik Fries geleerd, mijn VWO-diploma gehaald, Rechten en Filosofie gestudeerd en steeds actief geweest binnen maatschappelijke organisaties. En ik ben reeds jaren werkzaam binnen de Rijksoverheid.

Liefde
In Iran deed ik aan topsport als worstelaar. Ik werd geselecteerd voor het nationale worstelteam. In 1990 vonden de wereldspelen voor gehandicapten plaats in Assen. Ik ben van geboorte zeer slechtziend. Eenmaal in Assen kon ik eindelijk mijn droom waarmaken; vluchten naar de vrijheid. Mijn liefde voor mijn vrije Nederland werd steeds sterker. Ik ging steeds meer en meer op in de Nederlandse samenleving, trouwde met een Friezin en nam deze oer-Hollandse naam (Sander Terphuis) aan als teken van vervolmaking van mijn integratie in de Nederlandse samenleving.

Ik ben Nederland zeer dankbaar dat ik een kans mocht krijgen om in vrijheid een nieuw leven op te bouwen. Ik ben trouw en loyaal aan mijn Nederland, hoewel dit niets te maken heeft met de vraag hoeveel nationaliteiten ik heb. Ik voel me een Hollander en ik ben een Hollander. Als betrokken burger voel ik dat ons vrije en pluriforme land een toename van verharding, vervreemding en verruwing doormaakt. U zult het met mij eens zijn dat ons land geen scheidslijnen tussen de bevolkingsgroepen verdient, maar maatschappelijke cohesie. Ons land is sterk geworden door bruggen bouwers met verantwoordelijkheidsbesef.

Vóór het aantreden van het kabinet had u het over een regeerakkoord, waar rechts Nederland de vingers bij kon aflikken. Dat dit tamelijk onsmakelijk klonk, begreep u zelf ook vrij snel. Kort daarna zei u dat u 'de premier van alle Nederlanders' wilde zijn. Uit deze woorden van u putte ik hoop en vertrouwen, en dat terwijl ik het aangaan van een politiek verbond met de PVV een heilloze exercitie vond voor de vitaliteit van onze rechtsstaat, voor het aanzien van Nederland in internationaal verband en voor de noodzakelijke maatschappelijke cohesie.

Onze rechtsstaat garandeert de rechten en vrijheden van alle burgers ongeacht hun afkomst of geloof. Maar Wilders erkent deze rechtsstatelijke waarde niet. Onze Grondwet verbiedt discriminatie op grond van afkomst of geloof. Maar uw gedoogpartner respecteert dit grondwettelijke beginsel niet. Zowel onze wetten als mensenrechtenverdragen dragen de overheid op om de belangen van minderheden te beschermen. Maar uw gedoogpartner heeft geen boodschap aan die wetten en verdragen.

Toekomst
Zowel in het verkiezingsprogramma van VVD als in het regeerakkoord staat dat het niet gaat om de afkomst maar om de toekomst van mensen, niet om hun geloof maar om hun gedrag en dat het niet gaat om de groep maar om het individu. Dit staat echter lijnrecht tegenover de ideeën van Wilders. Immers, voor hem gaat het wel degelijk om de afkomst en geloof van bepaalde bevolkingsgroepen in onze samenleving. Hij zal zeker geen genoegen nemen met een quotum voor het oppakken van alle illegalen, en dat weet u ook. Ik maak mij zorgen over het gure klimaat in ons land.

Bij het aantreden van het kabinet gaf u aan dat u het oneens bent met opvattingen van Wilders over de islam, maar dat u zijn opvattingen respecteert. U heeft zich er daarmee te gemakkelijk vanaf gemaakt. U bent immers ook de premier van moslims in ons land. Zoals u weet ziet Wilders de islam als een fascistische ideologie en de Koran als het fascistische boek Mein Kampf. Is het voor u aanvaardbaar dat hij groepen mensen vanwege hun afkomst en geloof categorisch wegzet en hen ongelijkwaardig behandelt? Kunt u zich voorstellen wat dat met mij en met veel andere mensen doet?

In de beginselenverklaring van VVD, die u overigens zelf in 2008 schreef, staan drie liberale pijlers: vrijheid, verdraagzaamheid en menselijke waardigheid. Wat is de waarde en betekenis van die pijlers voor u als liberale premier in de praktijk?

Als liberale premier heeft u ervoor gezorgd dat de vrijdenkersruimte van VVD in de Tweede Kamer werd opgeheven. Moest die ruimte dicht vanwege Wilders, omdat hij niet zat te wachten op kritische geluiden? Weet u nog welk citaat uzelf op de muur van die ruimte schreef? Ik herinner u eraan: 'Wie vrij kan denken en vrij kan schrijven, is een vrij mens.' Dit is wel een citaat van een liberaal.

Onlangs bracht de VVD-senator de heer Schaap een boek uit, waarin hij de partij van Wilders vergelijkt met de jaren dertig. U nam toen direct afstand van de opvattingen van de heer Schaap, voor zover het over de PVV ging, zonder het op te nemen voor zijn vrijheid van denken en schrijven. U heeft evenwel steeds geweigerd afstand te nemen van het PVV-meldpunt, hoewel u daartoe niet alleen moreel maar ook grondwettelijk en verdragsrechtelijk gehouden bent. Is dit het liberale voorbeeld van het kaf van de koren scheiden?

Verrijking
Minister Leers zei vorig jaar dat hij de immigranten als een verrijking ziet voor Nederlandse samenleving. Het was een enorme opsteker voor mij en heel veel andere Nederlanders van buitenlandse afkomst, die verknocht zijn aan dit land en die hun schouders eronder zetten om ons land sterker te maken. Waarom heeft u toen minister Leers gevraagd contact op te nemen met Wilders om het een en ander recht te zetten? U bent toch ook de premier van ons hardwerkende, trouwe en loyale Nederlanders van buitenlandse origine. Ziet u ons als een verrijking voor onze samenleving of niet?

Uw gedoogpartner maakt weliswaar geen onderdeel uit van de regering, maar heeft wel grote invloed op de machtsstructuur in dit land. Hij zit ook niet voor niks aan de onderhandelingstafel in het Catshuis. En sinds 20 maart is Wilders niet langer in staat om uw kabinet aan de ene onmisbare zetel te helpen. Vraag is welke wensenlijst hij desondanks op tafel heeft gelegd in termen van nog strenger immigratie- en asielbeleid en het afschaffen van het budget voor de ontwikkelingshulp.

Gaat u toestaan dat hij ons weer als wisselgeld zal gebruiken in ruil voor de mogelijke realisatie van de bezuinigingsagenda van het kabinet? Krijgen we een 'gedoogakkoord plus' met daarin nog meer quota voor het vernederen en verwijderen van illegale en niet illegale vreemdelingen, of laat u het als onze premier niet zover komen? Mag ik van u mijn dubbele nationaliteit behouden in ruil voor mijn oer-Hollandse naam? Laat ons niet in de steek in ruil voor de onzekere politieke gedoogsteun van Wilders.

Als u dit allemaal leest, zo vraag ik u als mijn premier, begrijpt u dan mijn gevoelens van bezorgdheid? Bezorgd over mijn vrije Nederland, over discriminatie en uitsluiting van etnische minderheden, over verharding en verruwing in onze samenleving en over de ontstane scheidslijnen tussen de mensen. Bezorgd ook over de in stand houding van onze rechtsstaat.

Sander Terphuis is staatsrechtjurist

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.