'Forensentaks vermindert files met zeker 10 procent'

De forensentaks, vastgelegd in het Lenteakkoord maar bij veel partijen eigenlijk ongewenst, is een zeer adequaat instrument tegen de files. Die nemen met 10 tot 15 procent af.

Files in Nederland Foto anp

Vooral in de spits wordt het autogebruik minder. Het effect zal niet direct zichtbaar zijn, maar op termijn zullen mensen minder vaak en minder ver naar hun werk gaan reizen omdat ze verhuizen of meer thuis gaan werken. Alleen een kilometerheffing zou een nog spectaculairdere daling geven.

Dit schrijft het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in een nog vertrouwelijke doorrekening van het Lenteakkoord dat VVD, CDA, CU, GroenLinks en D66 in april met elkaar sloten. Het planbureau is de belangrijkste raadgever van VVD-minister Schultz van Infrastructuur.

De invoering van belasting op de reiskostenvergoeding voor forensen is een van de meest omstreden onderdelen van het Lenteakkoord. Het levert de schatkist in 2013 ongeveer 1,3 miljard euro op, maar diverse betrokken partijen, CDA en VVD voorop, willen er na de verkiezingen weer zo snel mogelijk vanaf. Zij vrezen de toorn van hun kiezers.

Minder en korter
De berekeningen circuleren al op het Binnenhof, maar zijn nog niet officieel met de Tweede Kamer gedeeld. 'Afschaffing van de belastingvrije woon-werkvergoeding voor alle vervoerbewijzen leidt op termijn tot minder en vooral kortere woon-werkverplaatsingen', schrijft het PBL. 'Het specifieke effect op het woon-werkverkeer leidt vooral in de spitsuren tot minder openbaar vervoer-gebruik en autokilometers en daardoor ook tot een substantiële afname van de voertuigverliesuren.' Dit laatste is PBL-jargon voor files.

Het PBL komt zelf pas later deze zomer met de gegevens naar buiten. Het rekent met het Centraal Planbureau de gevolgen van de verkiezingsprogramma's van de partijen door. Deze doorrekening, Keuzes in kaart, wordt 27 augustus gepubliceerd. Partijen die de forensentaks weer afschaffen, moeten niet alleen ergens anders een besparing van 1,3 miljard euro vinden, maar zullen van het PBL ook de vermaning krijgen dat zij de files weer laten groeien.

Kilometerheffing
Het planbureau heeft ook de gevolgen berekend van andere voorgestelde maatregelen tegen files, zoals een kilometerheffing. Die leidt tot een afname van het autogebruik. Daarvoor is gekeken naar een 'vlakke kilometerheffing' van 7 cent per gereden kilometer en een 'spitsheffing' van elf cent per kilometer in de spitsuren. Bij zo'n spitsheffing is het tarief hoger op drukke wegen in drukke uren. De kilometerheffing vermindert de files met 30 procent. Invoering van een spitsheffing is goed voor 35 procent. Worden kilometerheffing en spitsheffing tegelijk ingevoerd, dan worden de files zelfs gehalveerd.

Ook bezuinigingen zijn door het PBL alvast bekeken. Twee miljard bezuinigen op de aanleg en onderhoud van wegen vergroot de files met 4 procent. 'Het kan leiden tot een bescheiden toename van het treingebruik.' Bezuinigingen op het spoor verlengen de files met 1 procent.

Meer over

Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.