Column

'Flitsfaillissement zoals bij Neckermann is illegale variant van reorganiseren'

Het gebruik van flitsfaillissementen om snel schoon schip te maken, zoals bij Neckermann en Free Record Shop, is schandalig, schrijft Peter de Waard.

Beeld anp

Vorige week dinsdag om 16.15 uur meldde het ANP dat het postorderbedrijf Neckermann failliet was verklaard. Die middag om 17.30 uur maakte Neckermann bekend een doorstart te maken op een nieuwe plek in Nederland, met dezelfde eigenaar, directie en naam.

In vijf kwartier was alles in kannen en kruiken: 185 van de tweehonderd werknemers stonden zonder sociaal plan op straat, de schuldeisers likten hun wonden en in een overlevingsstrijd verwikkelde speciaalzaken zagen dat een ten dode opgeschreven concurrent online was herrezen.

Turnaround-management
Het werd gepresenteerd als een wonderbaarlijk staaltje van turnaround-management. Voor de consument zou er niets veranderen. Een gelikte website die aankondigde dat het assortiment versneld werd uitgebreid, was klaar. Het nieuwe Neckermann zei een top-5 bedrijf te willen worden in e-commerce.

Dergelijke flitsfaillissementen zijn in Nederland schering en inslag. Free Record Shop, de Schoenenreus, champignonkwekerij Prime Champ, lingerieontwerpster Marlies Dekkers en garnalenkwekerij Heiploeg gingen Neckermann voor.

Vroeger zouden deze bedrijven een organisatiebureau zoals McKinsey of Berenschot in de arm hebben moeten nemen die na een quick scan een reorganisatieplan opstelde. Na overleg met vakbonden en banken zou een actieplan zijn gemaakt voor afvloeiingen en een schuldsanering. Als het bedrijf het niet redde, zou een bewindvoerder of curator zijn benoemd die bepaalde onderdelen of het hele bedrijf te gelde zou maken. Wie overnight de boel redde, wekte de schijn van paulianeus handelen: het benadelen van crediteuren. Een doodzonde in ondernemingsland.

Stille curator
Tegenwoordig vragen bedrijven de rechtbank een stille curator of bewindvoerder te mogen inhuren die geen rapport opstelt maar meteen knopen doorhakt. Samen met de directie bekokstooft hij een pre-packconstructie waarbij het bedrijf het mes zet in de organisatie en de schuldenlast van zich afschudt. Daarna wordt in een middag het faillissement uitgesproken en de doorstart bekendgemaakt. Het zou een vorm van ondernemersanarchie kunnen worden genoemd onder het mom dat een reorganisatieproces te lang duurt, klanten en leveranciers afschrikt en daardoor meer banen kost. Zeker bij Hollands glorie-bedrijven zoals Marlies Dekkers kunnen curatoren er dan goede sier mee maken ook.

Hoewel een wettelijke basis ontbreekt, mag er geen kwaad woord over worden gezegd. Toen een Belgische vakbondman vorige week repte over doorgestoken kaart, noemde directeur Andreas Ezinga van Neckermann het 'een schandalige opmerking'.

In werkelijkheid is het gebruik van flitsfaillissementen om snel schoon schip te maken juist schandalig. Ze zijn een schijnconstructie waarbij het faillissement alleen is bedoeld om vakbonden en personeel buitenspel te zetten.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Peter de Waard is economieredacteur van de Volkskrant.

Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.