Nieuws Brexit

‘EU-top stuurt May terug naar Londen zonder concessies’, na vergadering over Brexit

De Europese regeringsleiders dragen hun Britse collega May op snel met betere voorstellen te komen om een harde Brexit af te wenden. Volgens EU-president Tusk is de EU-top op 18 oktober ‘het moment van de waarheid’ om een akkoord te bereiken.

Theresa May arriveert voor het fotomoment tijdens de EU-top in Salzburg.

De informele vergadering van de leiders donderdag in Salzburg bracht de EU27 en Groot-Brittannië geen millimeter dichter tot elkaar. ‘Ik heb niet meer vertrouwen in een goede afloop, maar ik ben ook niet minder optimistisch’, zei premier Rutte na afloop van het overleg met zijn EU-collega’s. May beklaagde zich over de compromisloze opstelling van de EU. Voorzitter Juncker van de Europese Commissie verzekerde dat de noodplannen voor een harde Brexit (geen akkoord) klaarliggen. ‘Be happy. Don’t worry’, aldus Juncker.

De EU zette donderdag extra druk op May met de oktobertop als deadline. ‘Dan moet het gebeuren’, zei Rutte. Tusk benadrukte dat alleen als er in oktober ‘maximale voortgang’ is bereikt, hij de leiders in november opnieuw naar Brussel laat komen om de laatste puntjes op een Brexit-akkoord te zetten. Lukt dat niet – Tusk sluit dat niet uit – dan verlaat Groot-Brittannië op 29 maart 2019 de EU zonder vangnet en overgangstermijn om de verwachte zware economische klappen op te vangen.

Chequers-voorstel ‘onvoldoende’

Het Chequers-voorstel van May voor een nieuwe economische relatie tussen Groot-Brittannië en de EU, werd donderdag door de 27 leiders als onvoldoende bestempeld. ‘Een gewaardeerde stap, maar dit is niet genoeg’, zei Rutte. De Franse president zette het weg als ‘niet acceptabel’. ‘Het Chequers-plan is geen slikken of stikken voor ons’, aldus Macron. Volgens bondskanselier Merkel van Duitsland is er nog een hoop werk te doen.

May verdedigde haar voorstel als het enige dat op tafel ligt. Ze verweet haar collega’s geen alternatief te hebben. Tusk erkende dat ‘beide partijen’ bereid moeten zijn tot een compromis, maar herhaalde vervolgens de oude ‘rode lijnen’ van de EU: een nieuwe handelsrelatie met Londen mag de interne markt van de EU niet ondermijnen; respecteert de vier vrijheden (vrij verkeer mensen, goederen, geld en diensten); en verzekert adequate grenscontroles tussen Ierland en Noord-Ierland, dat met Groot-Brittannië de EU verlaat.

‘Ze hebben May teruggestuurd naar Londen om haar huiswerk over te doen, zonder haar ook maar iets mee te geven als concessie’, zei een EU-ambtenaar in Salzburg. Sommige diplomaten zien hierin een strategie: de strikte EU-opstelling zou May helpen de gestaalde Brexiteers in haar Tory-partij een toontje lager te laten zingen. Begin oktober wacht May een partijcongres dat haar politieke einde kan inluiden.

Het Britse voorstel om na vertrek uit de EU toegang te houden tot de Europese markt voor goederen, zien de lidstaten als ‘krenten uit de pap vissen’. ‘Het is onwerkbaar omdat het de interne markt ondermijnt’, aldus Tusk. ‘We moeten geen dingen doen voor de Britse markt van 65 miljoen mensen die onaanvaardbare risico’s met zich meebrengen voor de Europese markt van 420 miljoen mensen’, stelde Rutte. EU-ambtenaren toonden zich verbaasd over scherpe woorden van Rutte, die wordt gezien als ‘vriend’ van Groot-Brittannië.

De EU eist ook waterdichte garanties van Londen over een effectieve grensbewaking tussen Noord-Ierland en Ierland. May zei in Salzburg hierover nieuwe voorstellen te presenteren. Tusk waarschuwde dat er meer nodig is dan mooie woorden. ‘Laten we er niet omheen draaien: we zitten middenin zeer moeilijke onderhandelingen. Dit is een hard spel’, aldus Tusk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.