Update

'ElBaradei geen premier maar vicepresident'

Niet Mohamed ElBaradei, maar de sociaaldemocraat Ziaad Bahaa el-Din wordt waarschijnlijk de leider van de overgangsregering in Egypte. ElBaradei wordt genoemd als interim-vicepresident. Dat heeft de Egyptische staatstelevisie zondagavond gemeld.

Legerstraaljagers vliegen boven het Tahrirplein en vormen de kleuren van de Egyptische vlag. Beeld afp

Het nieuws komt op het moment dat honderdduizenden demonstranten, zowel voor- en tegenstanders van de verdreven president Morsi, zich op straat hebben verzameld. De meesten bevinden zich in Caïro en Alexandrië.

'De situatie lijkt vandaag minder gespannen dan voorgaande dagen', bericht Guardian-verslaggever Patrick Kingsley. 'Het leger heeft de wegblokkeringen verwijderd die ze hebben geïnstalleerd op de dag dat Morsi werd afgezet - een verzoenend gebaar.'

Interim-premier
Zaterdag leek het erop dat de liberaal en Nobelprijswinnaar ElBaradei tot interim-premier zou worden benoemd. Maar toen de conservatieve islamistische partij al-Nour zich tegen de benoeming uitsprak, liet interim-president Adli Mansour weten dat nog geen keuze was gemaakt.

Al-Nour stond woensdag nog achter de coup tegen de Egyptische president Mohamed Morsi. De conserevatieve islamisten zouden die steun opzeggen als ElBaradei interim-premier zou worden. Volgens al-Nour zou de benoeming van ElBaradei indruisen tegen de afspraken voor de overgangsperiode. De partij maakte die afspraken, de zogeheten 'routekaart', met het leger en oppositiegroepen voor de periode tot de nieuwe verkiezingen .

De 71-jarige ElBaradei speelde zelf ook een rol in de staatsgreep. Hij was door liberale en linkse partijen en de demonstrerende jongeren naar voren geschoven om te onderhandelen met de militairen. Toen generaal Abdel Fattah al-Sisi op televisie aankondigde dat de militairen Mursi hadden afgezet, was ElBaradei daar bij.

Woedend
De vroegere chef van het VN-atoomenergieagentschap IAEA was in 2011 een van de boegbeelden van de revolutie die een eind maakte aan het bewind van de autoritaire president Hosni Mubarak.

Ook de Moslim Broederschap, waar Morsi uit voortkomt, keurde de benoeming van ElBaradei af. De beweging is nog altijd woedend dat de democratisch gekozen president is afgezet.

De islamisten riepen ook voor zondag op tot massabetogingen. Toen aanhangers van Morsi vrijdag de straat opgingen kwam het tot geweld. Daarbij vielen ongeveer 30 doden en vele honderden gewonden.

Steun
Morsi kreeg in het weekeinde steun uit religieuze hoek. De invloedrijke soennitische geestelijke Youssef al-Qaradawi stelde in een fatwa dat het volk van Egypte zich achter de afgezette president moet scharen. In het religieuze decreet liet de in Qatar verblijvende maar in Egypte geboren geestelijke ook weten dat het leger zich niet meer moet bemoeien met de politiek in Egypte.


Oppositieboegbeeld Mohmmed ElBaradei. Beeld getty
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.