'Eerst maar eens zien of de trein vertrekt'

Reportage Crisisteam in Charkov

In het Palace Hotel zit het Nederlandse crisisteam de hele dag in spanning of de geborgen lichamen echt worden overgebracht naar Charkov.

CHARKOV - Komen ze of komen ze niet? Dat is de vraag die de Nederlandse politiechef Michel Öz bezighoudt, wanneer hij maandagmorgen met zijn crisisteam op de luchthaven van Charkov arriveert. De tweede grootste stad van Oekraïne is uitgekozen als tussenstop voor de geborgen lichamen van de vliegramp. In afwachting van hun overbrenging naar Nederland zal in de stad een coördinatiecentrum opgericht worden.


Officieel commentaar mogen Öz en zijn manschappen niet leveren, maar bij hun aankomst staat de opluchting op hun gezicht te lezen. Sinds vrijdag hebben ze samen met hun buitenlandse collega's werkeloos moeten toekijken in Kiev. 'De bureaucratie, hè', wil een van de Nederlandse agenten kwijt.


Nu zou het beter gaan, zegt hij tijdens de rit naar het centrum, al weet je het met die Oekraïners maar nooit. 'Een gemaakte afspraak kan even later weer ongedaan gemaakt worden. Onder druk wordt alles vloeibaar, ken je die uitspraak?'


In een gehuurd busje is hij samen met de rest van zijn team op weg naar het chique Kharkiv Palace Hotel, waar al wegwijzers klaarstaan voor de eventuele komst van nabestaanden van de slachtoffers. De muziek in de lobby is aangepast.


Charkov is niet toevallig uitgekozen. De Oost-Oekraïense stad wordt bevolkt door etnische Russen, van wie lang niet iedereen loyaal is aan Kiev. Na de afzetting van de verguisde president Viktor Janoekovitsj dreigde de stad zich zelfs af te scheuren. Zoals in het door de rebellen gecontroleerde Donetsk staat Lenin er nog altijd op zijn voetstuk. Zondag nog was er een opstootje met een groepje pro-Russische betogers.


Maar de stad ligt veel dichter bij de plaats van de ramp dan de hoofdstad Kiev en is bovendien uitgerust met een moderne luchthaven. Het Nederlands voetbalelftal kon dat twee jaar geleden al vaststellen tijdens het Europees kampioenschap.


Ook kan er gebruik gemaakt worden van de faciliteiten van de aanpalende vliegtuigenfabriek. Het ruikt er nog naar het communisme, maar ze beschikt wel over een eigen spoorlijn, zodat de koelwagons met de lichamen van de slachtoffers bijna rechtstreeks de luchthaven kunnen binnenrijden. In een hangar van de fabriek kunnen de brokstukken van het neergehaalde toestel verzameld worden voor een eventuele reconstructie.


Maar het beste nieuws komt vlak na de aankomst van het Nederlandse crisisteam. De rebellen in Oost-Oekraïne hebben groen licht gegeven voor het vertrek van de wagons naar Charkov. De in het Kharkiv Palace Hotel verzamelde journalisten beginnen zich al op te maken voor interviews met de in Charkov verwachte nabestaanden. Het blijkt iets te vroeg victorie gekraaid.


Tijdens een inderhaast bijeengeroepen persconferentie weigert politiechef Michel Öz het goede nieuws te bevestigen. 'Geen commentaar. Ik moet aan de slag', zegt hij tot verbazing van de verzamelde pers. Hij weigert vragen te beantwoorden. 'Dat moet de kortste persconferentie ooit geweest zijn', reageert een ontgoochelde journalist.


Ook het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken, dat de voorlichting coördineert, biedt weinig hoop. 'Laten we eerst afwachten of de trein daadwerkelijk vertrekt', vertelt woordvoerder Friso Wijnen over de telefoon. 'Het is al een paar keer gebeurd dat een vertrek is aangekondigd en dan weer uitgesteld.'


Het blijkt ook deze keer het geval. Vanuit het Oost-Oekraïense Torez, waar de lichamen van de vliegramp in koelwagons zijn geborgen, komt het nieuws dat het vertrek moet worden uitgesteld. Ook berichten over oplaaiende gevechten rond het station van Donetsk stemmen niet bepaald optimistisch. Het bolwerk van de pro-Russische rebellen ligt normaal gesproken op de route naar Charkov.


Het doet vermoeden dat de komst van de lichamen nog niet voor morgen is. Ook voor de poort van de vliegtuigenfabriek, waar de koelwagons verwacht worden, is men sceptisch. 'De terroristen gaan de lichamen van de slachtoffers nooit vrijgeven', voorspelt een van de weinige arbeiders die wil reageren.


Niet veel later geschiedt een klein wonder. De rebellen zouden dan toch toestemming gegeven hebben voor het vertrek van de koelwagons. Rond zeven uur 's avonds lokale tijd vertrekken ze richting Charkov.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.