Eens in de week geen vlees in de Radboud-kantine

Eens in de week geen vlees in de kantine: de Radboud Universiteit in Nijmegen begon er deze week mee. De ene student waant zich in de (vegetarische) hemel, de ander vindt het maar nare betutteling.

Studenten wachten in het universiteitsrestaurant de Refter op hun warme maaltijd zonder vlees. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Vleesvrije maandag? Het was Heo Chang (36), student natuurkunde aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, nog niet opgevallen, maar nu hij beter kijkt: er ligt vandaag inderdaad geen vlees op zijn bord. Wat wel? Geen idee, zegt Heo, terwijl hij een hap ravioli met spinazie en ricotta naar binnen propt. Slecht plan, zegt Heo. 'Ik vind vlees heerlijk.' Waar hij vandaan komt, in Zuid-Korea, zijn ze er gek op: rund, kip, hond. 'Hond is lekker.'

Lekker of niet, Heo zal eraan moeten wennen als hij voortaan op maandag eet in de Refter, het grootste restaurant van de Radboud Universiteit. Die dag is het hier voortaan Meat Free Monday. Geen stamppot met worst, sauzijzenbroodjes en rundvleeskroketten meer, de eerste dag van de week, maar ovenschotel van pastinaak en knolselderij, spinaziebroodjes en kaaskroketten.

Proef

In mei en juni is er al mee proefgedraaid, vanaf deze maand is het vaste prik. Het past binnen het voedingsbeleid van de universiteit, dat gezond en duurzaam als kernwaarden heeft, zegt Gusta Cirkel, directeur van het facilitair bedrijf. Aan de Radboud serveren ze ook geen plofkip, de eitjes zijn biologisch, het vlees komt van de Groene Slager en zuivel en fruit worden deels ingekocht bij boeren in de buurt.

Vlees minderen is een logische volgende stap. Je kunt de krant niet opslaan of je leest wel iets slechts over vlees, zegt Cirkel. De milieubelasting bijvoorbeeld, en vorige week nog dat je er kanker van krijgt. 'Het is goed daar als universiteit ook bij stil te staan. Het is niet nodig elke dag vlees te eten.'

(Tekst gaat verder onder foto).

Een student krijgt zijn maaltijd in de kantine van de Radboud Universiteit. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Protest

Natuurlijk was er protest. 'De kantines op mijn universiteit zijn door de nazi's overgenomen', schreef hoogleraar politicologie Marcel Wissenburg op Facebook. Dat kwam hem op een berisping te staan. Op Facebook werd een groep 'Geen betutteling op mijn Refterbordje' begonnen, tot maandag ruim achthonderd 'likes'. Niet zo heel veel op een universiteit met bijna 25 duizend studenten en medewerkers.

Toen de proef in mei begon, werden bij de ingang van de Refter nog uit protest bitterballen uitgedeeld. Maar vandaag, de eerste dag, zijn tegenstanders in geen velden of wegen te bekennen.

Zo verloopt de invoering van vleesvrije maandag aan de Radboud zonder wanklank. Sterker: de meeste gasten merken het niet eens. Vanaf 12 uur schuiven studenten en medewerkers in de rij voor een vegetarische loempia, groentenpaella en kerriesoep.

Reacties

Justine Laurent (21) en Violaine Lahoreau (21), twee Franse studentes marketing, bekennen er niet van te hebben geweten. Maar ze vinden het een goed idee. In Franse restaurants zijn nauwelijks vegetarische alternatieven, zegt Violaine. 'Het enige wat ze doen is vlees weglaten.'

Carla Rita Palmerino (46), hoogleraar geschiedenis van de filosofie, omarmt de vleesminderende gedachte. 'Ik ben zelf geen vegetariër, maar het is goed vlees eten te minderen.' Haar hoogggeleerde collega van godsdienstwetenschappen Eric Venbrux (55) ligt niet wakker van een dag per week geen vlees. 'Al had ik op een katholieke universiteit wel verwacht dat dat dan de vrijdag zou zijn.'

Bibliotheekmedewerker Harrie Knippenberg (64) heeft er evenmin problemen mee, vooral omdat de vegetarische loempia verrassend lekker blijkt. 'Maar ik vind het wel wat dwingend zo. Een kleine groep legt iets op aan de meerderheid.' Daarover is nagedacht, benadrukt directeur Cirkel. De bevindingen van de pilot zijn voorgelegd aan de facilitaire klankbordgroep met studenten en medewerkers. 'Er was veel draagvlak voor.'

(Tekst gaat verder onder locator).

Alternatief

Verstokte vleeseters hebben een alternatief. De Radboud Universiteit heeft drie restaurants en twee cafés en alleen de Refter weert vlees op maandag. Het college van bestuur stond daarop, legt voorzitter Gerard Meijer uit. 'We vinden het een goed initiatief, maar we willen het niet dwingend opleggen. Voor mensen die willen, moet er de mogelijkheid zijn vlees te eten.'

Lynn de Bruijn, Edwin Weenink en Daan Keij , drie jonge filosofiestudenten, vinden dat niet nodig. Weenink neemt normaal gesproken altijd een kroket voor de lunch. 'Nu had ik een spinaziericottabroodje. Dat vond ik heerlijk.' De Bruijn vindt dat er genoeg vegetarische keuzes zijn. Daan is al jaren vegetariër en heeft het gevoel thuis te komen. 'Ik waan me in de hemel.'

Dat geldt niet voor iedereen. 'O shit', zegt Tim Selhorst (19), student bedrijfskunde, voor het schap met groente- en kaaskroketten. 'Dit is dat vegetarische gezeik op maandag.' Studiegenote Maerle Roeleven (19) kan haar teleurstelling nauwelijks onderdrukken. Niet dat ze elke dag vlees moet eten, benadrukt ze. 'Maar ik had vandaag zó'n zin in een kroket.' Morgen weer.


Meatless of Meat Free Monday

Meatless Monday is een van origine Amerikaans initiatief, dat in 2009 werd overgenomen door ex-Beatle Paul McCartney en zijn dochters Mary en Stella. Het werd omgedoopt tot Meat Free Monday: het pleidooi één dag in de week geen vlees te eten. Volgens VN-organisatie FAO is de huidige mate van vleesconsumptie een belangrijke oorzaak van grote milieuproblemen. Naar schatting 18 procent van de uitstoot van broeikasgassen wordt veroorzaakt door de veehouderij.

De Meat Free Monday-campagne wordt internationaal ondersteund door beroemdheden als zakenman Richard Branson, mode-ontwerper Vivienne Westwoud en acteurs als Gwyneth Paltrow en Woody Harrelson.

In Nederland leidde het verbannen van vlees uit bedrijfsrestaurant tot protesten. Medewerkers van VARA en VPRO waren not amused toen de kantine in 2011 van de ene dag op de andere geen vlees meer serveerde. 'Vegetarische terreur' heette het. Na de fusie met BNN kwam er een nieuwe bedrijfskantine waarin gewoon elke dag vlees wordt geserveerd. De Erasmus Universiteit in Rotterdam voerde vorig jaar Meat Free Monday (MFM) in, al was het daar niet verplicht. Het animo voor de actie is wat weggeëbd, zegt een woordvoerster. Bij Wageningen UR werd in mei en juni proefgedraaid met MFM. Volgens een woordvoerster met succes. Voortaan zijn 's maandags alle verse broodjes in de kantine zonder vlees. Er ligt wel ham op de plek waar mensen hun eigen sandwiches samenstellen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.