'Eens chrijver moet een flinke voorsprong houden' DAVID BALDICCI IN TIEN JAAR VAN ADVOCAAT TOT THRILLERAUTEUR

IN ITALIE heet David Baldacci anders. Een Italiaan begint niet eens aan een thriller met de naam van een landgenoot erop....

Tien jaar lang werkte hij als advocaat, terwijl hij in zijn vrije tijd korte verhalen en scenario's schreef, van tien uur 's avonds tot twee uur 's nachts, zes dagen per week. Tien jaar lang kwam al het werk dat hij op de post had gedaan, met ontmoedigende regelmaat retour. 'Korte verhalen raak je niet kwijt als je geen John Updike heet.'

Aan de scenario's was hij begonnen, nadat een cliënt met wie hij bevriend was geraakt, hem zijn scenario had laten lezen. 'Ik wil niet opscheppen, maar ik dacht: dat kan ik beter.' Eén keer was het bijna gelukt, een agent in Los Angeles had belangstelling. De producer van Jan de Bonts Speed zag mogelijkheden, maar in dezelfde week kwam ook een script beschikbaar van Shane Black, de man achter de Lethal Weapon-films. New Line Cinema liet toen de keus niet op Baldacci vallen. 'Zaken doen met Hollywood blijft een vorm van roulette spelen. Je kunt niet doorgronden, waarom ze dit wel en dat niet kopen.'

Met vier onverkoopbare scenario's in een la zette Baldacci zich aan het maken van een boek, een thriller. Hij deed er twee jaar over, schreef zes agenten in New York aan en sloot een diskette bij, in de hoop na een paar maanden van een van hen iets te horen. Vijf weken later had hij vijf uitnodigingen binnen om te komen praten. 'Ze wilden me allemaal vertegenwoordigen.' Na oriënterende gesprekken ('Ze zijn benieuwd of je van plan bent meer boeken te schrijven') koos hij voor het kleine agentschap van Aaron Priest. 'Alan Folsom zit bij hem, en Sue Grafton.' Er is weinig verloop en ook dat boezemde Baldacci vertrouwen in.

'Priest zei: ''Ik kan dit boek voor je verkopen, een hele boel uitgevers zullen het willen hebben, maar ik kan niet zeggen voor welk bedrag.'' Als hij had gezegd: ''Ik maak een miljonair van je'', was ik op hem afgeknapt.'

Priest stuurde de belangrijkste uitgevershuizen in New York kopieën van Baldacci's diskette. Op maandag zaten ze bij de post, de volgende ochtend om half tien kon Priest melden dat het boek was verkocht. Na een stevige partij loven en bieden kon Warner Books zich voor twee miljoen dollar opmaken om Baldacci's manuscript uit te gaan geven. Daarmee trad hij toe tot het exclusieve clubje van beginnende thrillerauteurs (Folsom, Chuck Hogan, Michael Ridpath en George Dawes Green) die een miljoen dollar of meer toucheerden.

Twee dagen na de deal met Warner waren ook de filmrechten verkocht, voor een miljoen dollar. 'Clint Eastwood regisseert en produceert, en hij speelt de hoofdrol naast Gene Hackman.' William Goldman werkt aan het script. Baldacci heeft er stukken van mogen lezen. 'Het is erg krachtig materiaal, het moet haast wel een goeie film worden, die man heeft al twee Oscars gewonnen. Hij heeft uiteraard dingen veranderd, maar ik ben niet zo'n schrijver die na het innen van de vette cheque gaat lopen klagen over wat er met zijn boek is gebeurd.'

Het verhaal van Baldacci's Absolute Power is sterk. Een oudere inbreker is in de slaapkamer van een kapitaal landhuis bij toeval getuige van hoe de beschonken president van de Verenigde Staten zich overgeeft aan zijn favoriete tijdverdrijf. De vrijpartij met de begerenswaardige jonge vrouw des huizes loopt uit de hand, de geheime dienst moet ingrijpen, de vrouw wordt gedood - het begin van een toedek-operatie zonder weerga. Met de grootst mogelijke professionaliteit worden alle sporen uitgewist die naar het Witte Huis zouden kunnen leiden, terwijl de inbreker beseft dat hij als verdachte zal worden aangemerkt. De politie zoekt hem, de geheime dienst èn een door de rouwende steenrijke echtgenoot ingehuurde moordenaar. De enige man die hem kan helpen, is de ex-vriend van zijn dochter, een succesvolle advocaat in dienst van een exclusief kantoor.

Vertrouwd terrein voor de in Richmond, hoofdstad van Virginia, geboren Baldacci. Hij werkte na het voltooien van zijn rechtenstudie in Washington bij drie law firms. In de beginjaren hield hij zich bezig met burgerlijk recht, moest hij veel de rechtszaal in. Daarna specialiseerde hij zich in corporate law, het juridisch begeleiden van gevoelige transacties, deals helpen sluiten op basis van contracten met veel kleine lettertjes. 'Meestal vormde dat een uitdaging, soms was het saai. Je ziet iets soortgelijks in andere banen: je bent ergens goed in en krijgt daarom meer van hetzelfde op je bord. Niet erg, ik verdiende er uitstekend mee.'

Oorspronkelijk doopte hij zijn boek The Executive Power, maar hij kreeg een telefoontje uit Hollywood dat Warner Brothers de film The Executive Decision ging uitbrengen. 'Zij waren, dat moet ik erbij vertellen, nog steeds een beetje nijdig dat zij minder hadden geboden dan Castle Rock om de filmrechten binnen te halen. In Hollywood kun je titels laten registreren. Warner Brothers vond The Executive Power te veel op de door hen vastgelegde filmnaam lijken.'

Castle Rock riep de staf bijeen om te brainstormen over een pakkende nieuwe titel. 'Ik werd gebeld, of ik wilde luisteren naar wat dat had opgeleverd, en of ik meteen wilde reageren als ik iets bruikbaars hoorde. Ze hadden zo'n honderdvijftig onbruikbare titels bedacht, en ik herinner me daarvan alleen nog The President's Concubine. Waar uiteindelijk Absolute Power vandaan kwam, weet ik echt niet meer.'

Hij moest als student werken, verkocht stofzuigers, was tapijtreiniger (in het boek speelt dat specialisme een kleine, maar cruciale rol), deed zijn kennis van alarmsystemen op bij een beveiligingsfirma, was bewaker van fabrieken en ziekenhuizen. Tijdens het schrijven hoefde hij weinig de deur uit voor research. 'Ik heb door de jaren heen alles gelezen wat los en vast zat. Niet alleen literatuur, ook veel wetenschappelijk werk. Als kind las ik voor mijn lol encyclopedieën. Ik heb als jurist met allerlei mensen over de meest uiteenlopende onderwerpen gesproken. Een schrijver moet een flinke voorsprong houden, de lezer wil niet steeds dingen tegenkomen die hij al kent.'

Inmiddels is ook David Baldacci een fulltime schrijver. Hij hield het nog zes maanden vol als advocaat. 'Maar ik merkte dat ik te weinig tijd had voor mijn tweede boek, Total Control, en dat ik ook onvoldoende aandacht besteedde aan mijn cliënten.' Hij had, toen hij het contract voor het boek op zak had, alle duizend personeelsleden van zijn advocatenkantoor een e-mailtje willen sturen om ze in te lichten. Dat hoefde niet meer: The Wall Street Journal bracht het nieuws al. 'Toen ik mijn kantoor belde, vertelde mijn secretaresse dat het een gekkenhuis was. In de elf filialen van de firma stonden collega's op de gang over me te praten.'

Naijver was er uiteraard ook. Nu, als gevolg van de onvoorstelbare successen van Scott Turow en John Grisham, de advocaat in het genre de private eye aan het verdringen is, moet statistisch gezien een flink aantal collega's van Baldacci eveneens in stilte aan een legal thriller werken. 'Er waren reacties in de trant van: heb jij even geluk gehad, maar ja, zoiets had iedereen kunnen overkomen. Ik heb nota bene meer dan tien jaar zitten schrijven en schaven. Maar ik was zo allejezus blij. Zelfs als iemand een naald in mijn oog had gestoken, zou dat mijn humeur niet hebben bedorven.'

Onvermijdelijk wordt ook hij een nieuwe John Grisham genoemd, net als onder meer de een jaar terug met veel publiciteit gelanceerde Chuck Hogan (26) uit Boston (geen jurist), die debuteerde met The Standoff. Baldacci: 'Het wemelt van de epigonen. In de winkel staan de planken vol met boeken van schrijvende advocaten: Legal Briefs, The Big Trial. Ik weet niet of het werkt. Waarom zou je een Grisham-imitator lezen als je de echte kunt kopen?'

Het antwoord lijkt voor de hand te liggen: Grisham schrijft er maar één per jaar, en ook uitgevers zien hun omzet graag groeien. Baldacci: 'Het zijn niet de enige thrillers. Op de bestsellerslijst van The New York Times zie je op de hoogste plaatsen toch alleen de bekende namen. De rest verkoopt hooguit aardig, maar het loopt niet in de miljoenen. Ik ben wel advocaat geweest, maar Absolute Power is geen rechtbankdrama. In mijn volgende boeken zullen ook niet steeds advocaten voorkomen. David Baldacci is not the next anybody. Als mij toch een etiket moet worden opgeplakt, dan word ik liever vergeleken met Michael Crichton. Die kiest elke keer weer een volkomen nieuw onderwerp.'

Adriaan de Boer

Rolf Bos

'Het recht van de macht', de Nederlandse vertaling van 'Absolute Power', is verschenen bij Bruna en werd op 2 december 1995 in Folio besproken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.