Onze gids deze week

'Een favoriete plaat? Dat zou belachelijk zijn'

Onze gids deze week: John Lydon

Van de heerser van zowel de punk (Sex Pistols) als de postpunk (PiL) verwacht je tegendraadse voorkeuren. Welnu, die kunt u krijgen: John Lydon, voorheen Rotten, presenteert een plezierjacht(!), kaviaar (!!) en een zorgstelsel (?!).

Beeld Els Zweerink

Heel even denk je misschien dat de kok van het chique Chelsea Harbour-hotel door de lobby loopt, een tasje van een juwelierszaak bungelend aan zijn rechterwijsvinger, maar nee, die kop, dat haar, die uitpuilende ogen, sinds 1977 herkent ongeveer de hele wereld ze meteen: het is John Lydon (59), ooit Johnny Rotten.

De witte koksbuis die hij draagt, tikte hij op de kop bij een tweedehandszaak in New York. Vindt hij leuk: uniforms dragen, willekeurige beroepskleding. In New York dacht iemand dat hij Gordon Ramsay was. Hij besloot even in die rol te blijven. Lachen.

Hij woont het grootste deel van het jaar met zijn vrouw Nora in Los Angeles en bezit een paar panden in Engeland, maar als hij in Londen moet zijn, verblijft hij meestal hier: in The Chelsea Harbour aan de Theems. De mensen kennen hem. Zijn suite oogt bewoond: propvolle kledingkast, overal schoenen, veel troep. Zijn tourmanager John 'Rambo' Stevens zet thee.

Lydon staat aan de vooravond van een uitgebreide tournee met Public Image Ltd., kortweg PiL. Waar het besluit om de Sex Pistols nieuw leven in te blazen ontsproot aan zijn verstand, kwam de heroprichting van PiL voort uit het hart, mag hij graag zeggen. Het geslaagde nieuwe album What The World Needs Now... is pas verschenen. De tournee doet op 7 oktober Amsterdam aan.

CV

1956 31 januari, geboren in Londen

1975 oprichting Sex Pistols

1977 album Never Mind the Bollocks, Here's the Sex Pistols

1978 Sex Pistols stoppen, oprichting Public Image Ltd. (PiL)

1978 relatie met Nora Forster, nog altijd zijn vrouw

1983 hit This Is Not A Love Song

1992 PiL uit elkaar

1993 autobiografie No Irish, No Blacks, No Dogs

1996 eerste Sex Pistols-reünietournee

1997 soloalbum Psycho's Path

2004 deelname realitysoap I'm A Celebrity, Get Me Out Of Here!

2006 tweede Sex Pistols-reünie (sindsdien regelmatig)

2009 Public Image Ltd. heropgericht

2014 tweede autobiografie: Anger Is An Energy

2015 tiende PiL-album What The World Needs Now...

'Ik heb het beter naar mijn zin dan ooit', zegt hij. 'De nieuwe PiL-bezetting is echt goed. De sfeer ook. We zijn ons eigen bedrijfje, hebben niks meer te maken met labels. We verdienen nog altijd geen reet met PiL, maar dat hoeft ook niet.'

Hij zegt zich uitstekend te vermaken met alles wat hij doet: beetje schrijven (vorig jaar verscheen zijn sterke tweede autobiografie Anger Is An Energy, waarin hij nu ook zijn jeugd beschrijft), lekker schilderen (zie de hoes van het nieuwe PiL-album - en het vorige), veel lezen en vooral 'op mijn dikke reet zitten en naar de televisie kijken'.

En liedjes schrijven? 'Dat doe ik continu. Gek genoeg schrijf ik mijn meeste liedjes terwijl ik slaap. Naast mijn bed liggen een blocnote en een pen, want ik word bijna altijd met een idee wakker. Soms lees ik de volgende ochtend aantekeningen waarvan ik me niet kan herinneren dat ik ze maakte. Dat levert de gekste ideeën voor liedjes op.'

Zijn smaaktips geven? Leuk! Maar hij waarschuwt alvast: een favoriete plaat zou hij niet kunnen noemen ('Tien minuten later is het weer een andere'), hij is slecht in namen en titels en vindt kennis maar ballast.

Tijdens het schrijven probeert Lydon zich door niets te laten beïnvloeden en zo weinig mogelijk op te slaan op de harde schijf in zijn hoofd. Maar ach, tegelijkertijd koopt hij 'idioot veel' platen en boeken en heeft hij nog altijd ongeveer overal een mening over, dus vooruit met de geit.

Beeld Els Zweerink

1. Muziekdrager: Rough Trade East (91 Brick Lane, London E1 6QL)

'Ik zou best in een vinylspeciaalzaak willen wonen. Inklapbedje midden in de ruimte... Hemels. Ik ben dol op vinyl, ik word gelukkig van het bezitten van elpees, van het ritueel om ze te draaien, van de geur van een platenkast. Ik koop me scheel, vooral als ik in Londen ben, want in Los Angeles zijn nog maar twee fatsoenlijke platenzaken over.

'Een favoriet adres heb ik niet. Ja, Virgin, vroeger. Als ze maar veel vinyl hebben. Hoewel: vorige week deden we met PiL een signeersessie bij Rough Trade East aan Brick Lane. Dat is een prachtige winkel. Fijne sfeer. Personeel dat echt van muziek houdt. Ik heb tassen vol platen gekocht. Mijn platen staan in een Londens pand van me. De draagmuren en de fundering zijn beschadigd door het gewicht van mijn collectie. Zet die platen in de kelder, werd tegen me gezegd. Maar die stond al vol.'

Vinyl: Rough Trade East aan Brick Lane in Londen.'Prachtige winkel. Fijne sfeer. Personeel dat echt van muziek houdt. Ik heb tassen vol platen gekocht. Beeld Peter Hogan / HH

2. Album: Jethro Tull - Aqualung (1971)

'Een favoriete plaat noemen kan ik niet. Dat zou belachelijk zijn. Maar laat ik een plaat noemen die ik de laatste tijd veel draai: Aqualung van Jethro Tull. Mijn exemplaar was stukgedraaid, dus ik heb laatst een nieuwe gekocht.

'Ik was al dol op Jethro Tull toen ik begon met de 'Pistols'. Die folky inslag van ze: geweldig. Denk maar niet dat ik in de jaren zeventig met vroege New Yorkse punk bezig was. Man, ik hield van Gary Glitter, Hawkwind, Van Der Graaf Generator en T. Rex. Ik houd nog steeds van progressive rock.'

En hoe zat dan met dat Pink Floyd T-shirt dat de jonge Lydon volgens de overlevering droeg toen hij de latere Pistols-manager Malcolm McLaren voor het eerst ontmoette in de Londense fetisjwinkel SEX van Vivienne Westwood? Volgens de verhalen had hij de ogen van de Pink Floyd-leden uitgeprikt en 'I hate' boven de bandnaam geschreven. 'O, maar dat meende ik. Pink Floyd is heel anders. Dat is niet progressive maar gewoon saai. Daar heb ik echt wel een rothekel aan. Wees gerust.'

Beeld Els Zweerink

3. Zorgstelsel: ObamaCare

'De Pistols implodeerden in de VS en ik heb er wel eens wat problemen gehad, maar ik ben dol op Amerika. Het is mijn favoriete land. Ik woon er al jaren, want moet er niet aan denken om het hele jaar in de zeikregen tussen de zeurende Engelsen te zitten.

'Amerikanen zijn open, optimistisch en progressief in de zin dat ze altijd vooruit denken. Zelfmedelijden is ze volkomen vreemd. En: ze zijn bereid te luisteren. In Engeland word je geacht graceful oud te worden; in Amerika mag ik lekker disgraceful oud worden zonder dat iemand er een oordeel over heeft.

'Sinds tweeëneenhalf jaar ben ik Amerikaans staatsburger. Ik heb nu drie paspoorten: een Iers, een Brits en een Amerikaans. Ik mag stemmen tijdens de eerstvolgende presidentsverkiezingen, haha! Amerika richt in het buitenland nogal wat schade aan, dus daar kan ik dan mooi iets tegen doen, vanuit m'n stemhokje. En geen Amerikaan die me tegenhoudt, want ik ben geen buitenlander meer.

'Lang leve ObamaCare, trouwens! Dat is mijn tip: niet Amerika, ObamaCare! Een fucking zorgstelsel als smaaktip, die hadden jullie vast nog niet gehad? Dat Amerika nu eindelijk een beetje zorgt voor zieken en zwakken vind ik ook echt wel een geval van goede smaak.'

4. Schrijver: Oscar Wilde

'Ik ben een lezer, misschien nog wel meer dan een luisteraar, en mijn literaire ontdekkingsreis begon bij Oscar Wilde. Nooit vergeet ik de dag waarop ik de beroemde uitspraak voor het eerst las die hij op zijn sterfbed deed: 'Dat behang is afschuwelijk, een van ons moet weg' - en meteen daarop stierf hij.

'Superieure humor in het aangezicht van de dood. Dan ben je ontzettend dapper. Vanaf dat moment dacht ik: zo iemand wil ik zijn. Het was een soort humor die ik als Ierse jongen herkende uit mijn eigen familie.

'Zijn beste werk? The Picture Of Dorian Gray uit 1890, een superieure schets over ijdelheid en oppervlakkigheid met als les: je kunt niet aan de werkelijkheid ontsnappen. Wilde werd vaak als een snob gezien, maar hij fileerde ze.'

Schrijver: Oscar Wilde. 'Hij werd vaak als een snob gezien, maar hij fileerde ze.' Beeld De Agostini / Getty Images

5. Roman: Muriel Sparks - The Public Image (1968)

'Ik wil nog een boek noemen. Of een dichter. Eens denken... Ted Hughes, Ezra Pound... Nee, wacht: The Public Image van Muriel Spark, hoe kon ik dat boek nou vergeten? Ik heb er nota bene een bandje naar vernoemd. Het gaat over een actrice met bar weinig talent die al haar energie steekt in het cultiveren van haar imago, om zo haar positie te behouden.

'Ik zie kunst nooit als iets verhevens, maar altijd als iets praktisch: ik moet er iets heel praktisch uit kunnen halen, wil het me aanspreken. In het geval van dit boek was dat de les dat je niet te veel in je eigen publiciteit moet gaan geloven. Als bandnaam was het passend, want in 1978 lagen de Sex Pistols op hun gat en was ik gewoon weer een jongen die geen instrument kan bespelen en voor geen meter kan zingen.'

Boek: Muriel Sparks The Public Image.'Ik heb er nota bene een bandje naar vernoemd.' Beeld Eamonn McCabe / HH

6. Album: Portsmouth Sinfonia Plays the Popular Classics (1974)

'Ik vind puurheid en naïviteit een groot goed in de kunst. Een dierbare plaat is Portsmouth Sinfonia Plays the Popular Classics, een project van Brian Eno met een orkest van mensen die klassieke werken uitvoeren onder leiding van een echte dirigent, terwijl ze helemaal geen instrument kunnen bespelen.

'Die hele plaat beluisteren? Dat red je niet. Het is niet om aan te horen. Maar een kort stukje vind ik prachtig, omdat het een poging is van mensen die niks kunnen, maar het toch doen. Het is ontroerend en de lol spat eraf. Niet eens zo heel anders dan de punk uit de jaren zeventig, in zekere zin.'

Album: Portsmouth Sinfonia Plays the Popular Classics. 'Het is ontroerend en de lol spat eraf.' Beeld .

7. Kunstenaar en museum: Vasili Kandinsky (1866-1944) en Solomon R. Guggenheim Museum, New York

'Ik houd van kunst kijken, maar het hangt wel sterk af van het museumgebouw en hoe het ruikt. Het British Museum Of Art vind ik bijvoorbeeld een muffe plek, waar zelfs dingen die niet oud zijn automatisch oud lijken. Het stinkt er naar tot stof gemalen muizenlijkjes.

'Nee, dan het Guggenheim in New York. Dat vind ik eigenlijk een grote galerie, geen museum, een frisse plek waar de kunstenaars zich aan je komen voorstellen en je vrienden worden. Je loopt er in cirkels, komt overal langs, je voelt er die typisch Amerikaanse laagdrempeligheid. Je komt gewoon kijken.

'In het Guggenheim leerde ik Kandinsky kennen, mijn favoriete kunstenaar. Zo heet 'ie toch: Kandinsky? Of is dat die dirigent? Nou ja, zoek maar even op. Zijn voornaam weet ik niet eens, maar zijn gebruik van de primaire kleuren vind ik geweldig: zo simpel en onschuldig. Mijn favoriete Kandinsky-werk? Weet ik veel. Zo kijk ik niet naar kunst.'

Kunstenaar: Vasili Kandinsky. 'Zijn gebruik van de primaire kleuren vind ik geweldig: zo simpel en onschuldig.' Beeld Getty Images

8. Kaviar: belugakaviaar

'Weet je wat het is met mij? Ik heb niks met namen. Ik weet bijvoorbeeld dat ik dol ben op Japans eten, vanwege de eenvoud, de pure, eenduidige smaken en natuurlijk - daar heb je ze weer - de primaire kleuren.

'Ik zie ook wel een paar restaurants in Los Angeles voor me, in mijn hoofd kan ik er zo naar toe rijden, maar eigenlijk is mijn favoriete Japanse restaurant het restaurant dat het dichtst bij mijn dikke, luie reet staat. In Los Angeles, welteverstaan. In Londen zetten Japanse restaurants je gesuikerde kabeljauw uit de Noordzee voor. In Californië kun je aan de kust eten, dan is alles lekker, zoals neuken in het bos ook altijd lekkerder is dan thuis in je bed.

'Natuurlijk wil ik in jullie krant wel een beetje goed voor de dag komen, culinair-gastronomisch gezien, en dus noem ik Beluga-kaviaar. Dat kreeg ik een keer in het vliegtuig tijdens een Al Italia-vlucht en sindsdien mag ik er graag een portie van oplepelen. De Beluga-steur wordt trouwens met uitsterven bedreigd, dus ik zou zeggen: mensen in Nederland, sla snel uw slag, koopt Beluga-kaviaar, slechts verkrijgbaar zo lang de voorraad strekt.'

Beeld Els Zweerink

9. Bier: Murphy's Stout

'In Engeland werd ik vroeger gepest omdat ik Iers ben. In Ierland schelden ze me weer uit omdat ik Engelsman ben. In Amerika zien ze me gewoon als een mens.

'Ieren zijn fantasten. Verhalenvertellers. Soms sta ik mijn fantasie toe om met me op de loop te gaan. Ook in interviews. Dan denk ik: eens kijken waar dit verhaal me naar toe gaat voeren.

'Muzikaal gezien ben ik dan weer helemaal geen Ier. Mijn vader was accordeonist in een Ierse folkgroep, maar hij heeft me niets geleerd. Geen reet. Daar was hij heel principieel in: als ik iets met muziek wilde, dan moest ik mijn eigen instinct maar volgen. Dat heb ik dus gedaan.

'Als er al een Ier in mij huist, dan merk ik daar weinig van, behalve dat ik op zijn tijd onbedwingbare zin in een pint Guinness heb, mits in Dublin gebrouwen. Of nee, doe maar Murphy's Stout, want van Guinness moet je niet te veel drinken. Dan krijg je er diarree van. Ieren zeggen dat Guinnes er van onderen uitkomt zoals het er aan de bovenkant in is gegaan. Dus doe maar Murphy's, het bier van de westkust, daar kun je je zonder problemen mee volgieten.'

Bier: Murphy's Stout.'Het bier van de westkust, daar kun je je zonder problemen mee volgieten.' Beeld .

10. Plezierjacht: 32-foot Wellcraft cabin cruiser

'Ik voel me vooral wereldburger. Geen Engelsman, geen Ier, geen Amerikaan. Als ik alleen al denk aan mijn tournees met de Pistols en PiL. De Apollo in Glasgow: gekkenhuis. We hebben in Arabische landen gespeeld waar de sfeer echt geweldig was, maar in Israël ook. Dat land moest ik van allerlei linkse types boycotten, omdat het fascistisch zou zijn. Fuck off. Ik speel overal.

'Of neem Santiago in Chili, waar de politie heel hardhandig was en het publiek dat op zeker moment niet meer pikte, met een massale, ouderwetse knokpartij als gevolg. Waterkanonnen, alles. Ik wil geen geweld propageren, maar mensen moeten zich ook niet laten treiteren. Nou, daar in Chili namen ze het niet.

'Ik kom overal graag. Alleen al daarom heb ik het concept vakantie nooit echt begrepen, dat wil zeggen: tot ik een tijdje geleden een boot kocht. Jazeker, een fucking jacht, zo eentje als daar buiten in de haven ligt: een cabin cruiser van Wellcraft. 32 voet. Heerlijk. Je gaat gewoon weg. Maakt niet uit waarheen. Vrijheid. Totale stilte.

'Onze boot heet Fantasia. Mijn God, wat ben ik een snob. Hahaha. Eén ding nog: dat van die Beluga-kaviaar meende ik niet hoor. Ik vond het heerlijk en heb het nog een paar keer gegeten, maar toen ik hoorde dat die steur een bedreigde diersoort was, kreeg ik het niet meer door mijn strot.'

Public Image Ltd.: What The World Needs Now... Cargo/Suburban.

Live: Paradiso, Amsterdam, 7 oktober.

Plezierjacht: 32-foot Wellcraft cabin cruiser.'Wat ben ik een snob. Hahaha.' Beeld .
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.