'Dus wat valt er eigenlijk te klagen?'

In zijn laatste column voor NRC Handelsblad, verschenen op 28 december vorig jaar, ging H.L. Wesseling in op het geklaag over de dalende kwaliteit van de journalistiek....

Relativeren en nuanceren lijken de meest opvallende kenmerken van de columns van Wesseling. Dit blijkt uit Gedane Zaken (Bert Bakker; fl 36,50), dat een selectie bevat uit de columns die Wesseling, hoogleraar algemene geschiedenis in Leiden, de afgelopen jaren schreef voor de krant in Rotterdam. In deze columns verschijnt niet een alwetende professor die strenge oordelen velt. Enkele stukken eindigen zelfs met de mededeling dat de columnist het ook niet weet en de discussie dus moet worden voortgezet. Hoogst onbevredigend eigenlijk, ware het niet dat hij vrijwel altijd voldoende stof tot nadenken biedt. Hij maakt zijn lezers vaak op een onnadrukkelijke manier wat wijzer.

In de column 'Vooruitgang en milieu' staat het zinnetje: 'Dus wat valt er eigenlijk te klagen?' Ook dat lijkt typisch voor Wesseling. Zelfs als hij vertelt hoe hij slachtoffer werd van een gewelddadige roofoverval in een park in Oegstgeest, volgt er geen opgewonden klaagzang over de stijgende crimninaliteit en de onmacht van de politie. Het stukje eindigt met de ironische vaststelling dat hij nu 'rijp [is] voor slachtofferhulp, praatprogramma's en talkshows'.

Wesseling is veeleer de man die loze kreten en al te gemakkelijke typeringen en conclusies wil ontkrachten. Iedereen zal bevestigend antwoorden op de vraag of Nederlanders een vredelievend volk zijn. Zo niet Wesseling, die onmiddellijk in de geschiedenis duikt en met een reeks oorlogen komt. 'Een eigenaardige balans voor een vredelievende natie!'

In Gedane zaken komen veel zaken aan de orde, ook de Haagse politiek. In 'De nacht van Wiegel' worden de kroonjuwelen van D66, die wordt geleid door 'Prins Krullebol-Pruillip', vakkundig van hun glans ontdaan.

Wesselings stukjes hebben vaak het karakter van een kleine beschouwing. Een bezoek aan Solferino wordt gebruikt om de lezer wat te vertellen over de Slag bij Solferino en de Italiaanse eenwording in de negentiende eeuw; een verblijf in Saigon wordt aanleiding om te schrijven over Graham Greenes The Quiet American.

Dat het onderwijs tot zijn onderwerpen behoort, spreekt haast vanzelf. De lezer wordt bijgepraat over de rol van de gecommitteerde uit de tijd van gymnasium en hbs, en over de universiteiten in de VS en Engeland. Maar hij laat ook zien hoe onderwijshervormers zich in een kring bewegen en terugkeren naar eerder verlaten posities. In 'Geschiedenis op school' behandelt hij het rapport van de commissie-De Wit in maart 1998 over het geschiedenisonderwijs. Trouw kopte destijds: 'Feiten tellen weer bij geschiedenis'. En wat stond er vorige week in de krant? 'Feiten weer basis lesstof geschiedenis'. Sommige columns zouden zo weer geschreven kunnen worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.