Opinie

'Dringend appèl: onbegrijpelijk dat slechtzienden niet zelfstandig kunnen stemmen'

Sander Terphuis, zelf zeer slechtziend, doet een dringend appèl op de demissionaire minister van Binnenlandse Zaken om zelfstandig stemmen mogelijk te maken bij de verkiezingen van 12 september. 'De invoering van het stemmen met het rode potlood is een ramp voor mensen met een visuele beperking.'

Stembiljet met rood potlood Beeld ANP

Ik doe een dringend appèl op de demissionaire minister van Binnenlandse Zaken en op de Tweede Kamer om ervoor te zorgen dat het bij de verkiezingen op 12 september voor blinden en slechtzienden mogelijk wordt om zelfstandig te kunnen stemmen.

In diverse Europese landen, zoals Spanje, Duitsland, Noorwegen en Zweden, kunnen mensen met een visuele beperking probleemloos zelfstandig hun stem uitbrengen. De formule is dus al uitgevonden. Het is onbegrijpelijk dat het in Nederland nog steeds niet kan, en dat terwijl het hier om de uitoefening van een fundamenteel recht als het kiesrecht gaat.

In Nederland wonen ruim 300.000 personen met een visuele beperking. Dit aantal zal in de komende jaren toenemen vanwege de vergrijzing. Tot een paar geleden was het mogelijk om bij de verkiezingen te stemmen met de computer. Dat was heel gunstig voor blinden en slechtzienden. Zij konden op die manier zelfstandig hun stem uitbrengen. De invoering van het stemmen met het rode potlood is een ramp voor mensen met een visuele beperking. Ik kan dit uit eigen ervaring bevestigen.

Zelf ondervonden
Ik ben zeer slechtziend. Bij de verkiezingen in 2010 heb ik het zelf ondervonden dat het onmogelijk is om als visueel gehandicapte zelfstandig te stemmen. De overheid roept steeds iedereen op om vooral te gaan stemmen. Maar dit moet ook wel voor iedereen daadwerkelijk mogelijk zijn. Op dit moment ondervinden ruim 300.000 mensen in Nederland in meer of mindere mate problemen bij het stemmen met het rode potlood vanwege hun visuele beperking.

Veel visueel gehandicapten zien af van het stemmen, aangezien zij daarbij afhankelijk zijn van anderen en omdat zij niet in het geheim kunnen stemmen. Daarbij komt nog dat de ondersteuning die bij stembureaus aan blinden en slechtzienden wordt aangebonden in feite ontoereikend en ongeschikt is. Dit is een veel gehoord geluid onder visueel gehandicapten.

Toen ik bij de verkiezingen in 2010 bij het stembureau om ondersteuning vroeg, werd mij verteld dat men in feite voorbereid was op ondersteuning van mensen met een lichamelijke beperking, zoals rolstoelgebruikers. Voor het bieden van ondersteuning aan mensen met een visuele beperking beschikte men bij dat stembureau slechts over een loep en een zaklamp. Bij navraag bleek dat dit voor alle stembureaus in Nederland geldt.

Vernederend
Persoonlijke assistentie was niet toegestaan en ik kon niet uit de voeten met die loep en de zaklamp. Bovendien was het niet toegestaan om iemand mee te nemen om mij visueel te helpen bij het uitbrengen van mijn stem. Dat zou immers het geheime karakter van mijn stem verstoren. Het was haast vernederend om bij het stembureau te moeten worstelen met de hulpmiddelen die ik kreeg om toch te kunnen stemmen, en dat terwijl achter mij veel mensen stonden te wachten om hun stem uit te brengen.

Bij de verkiezingen voor de Tweede Kamer in 2010 stond ik zelf op kandidatenlijst van de Partij van de Arbeid. Ik had graag op mijzelf willen stemmen. Maar of het gelukt is en of ik een geldige stem heb uitgebracht, blijft onduidelijk. Het was immers voor mij onmogelijk om het stembiljet te kunnen lezen. Vertwijfeld en beschaamd verliet ik dus het stembureau.

Na de verkiezingen in 2010 heb ik de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken Donner, de Kiesraad en de Vaste Kamercommissie voor Binnenlandse Zaken schriftelijk verzocht om te bewerkstelligen dat mensen met een visuele beperking zelfstandig kunnen stemmen. Ik heb toen in mijn brief gewezen op de praktijk in andere Europese landen. De reactie van de toenmalige minister Donner op mijn brief was dat zijn ambtenaren druk bezig waren met het vinden van 6de juiste oplossing.

Vergelijking
Bij mijn recente contacten met het ministerie kreeg ik helaas te horen dat het bij de verkiezingen op 12 september voor blinden en slechtzienden niet mogelijk zal zijn om zelfstandig te stemmen. Het ministerie verkeert nog steeds in de fase van vergelijking met de praktijk in andere Europese landen; zo werd mij verteld. Dat was in 2010 ook al het geval.

Vraag is of het demissionaire kabinet daadwerkelijk erkent dat ook blinden en slechtzienden hun actief kiesrecht volop moeten kunnen uitoefenen door zelfstandig te kunnen stemmen. Als het zo is, rijst de vraag waarom het nog steeds niet mogelijk is. Wederom een dringend appèl, mede namens duizenden blinden en slechtzienden. We willen op 12 september gaan stemmen, maar we kunnen niet.

Sander Terphuis is te bereiken via Twitter en zijn site.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.