'Draconische' legerorders Israël

JERUZALEM Tienduizenden Palestijnen lopen het gevaar de Westelijke Jordaanoever uitgezet te worden door Israël, nadat dinsdag twee nieuwe legerorders van kracht zijn geworden....

Het betreft aanpassingen van een oude legerorder uit 1969, die voorschrijft hoe tegen ‘infiltranten’ moet worden opgetreden. De nieuwe orders versterken bij Palestijnen de indruk dat Israël hen het liefst allemaal ziet vertrekken.

De definitie van ‘infiltranten’ is zodanig opgerekt dat onder die noemer iedereen valt die ‘het gebied onrechtmatig is binnengegaan’ of ‘zich in het gebied bevindt zonder de rechtmatige vergunning te bezitten’. De oude order was alleen van toepassing op hen die vanuit Arabische buurlanden de Palestijnse gebieden waren binnengegaan. Het ging destijds met name om guerrillastrijders.

De Palestijnse premier Salam Fayyad noemde de nieuwe orders dinsdag ‘op alle mogelijk manieren illegaal’, zowel op basis van het internationaal recht als het Oslo-akkoord tussen Israël en de Palestijnen. De maatregel moet ‘absoluut ingetrokken worden’, zei Fayyad.

De maatregelen bedreigen in de eerste plaats Palestijnen uit de Gazastrook die in de afgelopen veertig jaar naar de Westoever zijn verhuisd, veelal om te trouwen. Zij kunnen worden teruggestuurd naar Gaza, waaruit Israël zijn bezettingsleger in 2005 heeft teruggetrokken. Hoeveel Palestijnen precies tot die categorie horen, is niet duidelijk. Maar Israëlische mensenrechtengroepen spreken van tienduizenden. Op de Westoever wonen meer dan 2 miljoen Palestijnen.

Land van herkomst
Ook buitenlandse huwelijkspartners van Palestijnen – afkomstig uit de Palestijnse diaspora of van niet-Palestijnse afkomst – lopen het risico te worden uitgezet naar hun land van herkomst. Als uitzetting niet mogelijk is, kan hun een gevangenisstraf tot 7 jaar worden opgelegd.

De derde groep die door de ruim geformuleerde orders getroffen kan worden, zijn buitenlandse activisten die op de Westoever wonen om de Palestijnen bij te staan in hun verzet tegen de bezetting. Mogelijk bemoeilijken de orders ook nog de verblijfsstatus van buitenlandse ontwikkelingswerkers.

Het Israëlische leger is naar eigen zeggen ‘klaar om de order uit te voeren’. In een verklaring stond dat de maatregelen ‘niet van toepassing zijn op Israëli’s (er wonen ook meer dan 200 duizend Joodse kolonisten, red.), maar op hen die illegaal verblijven in Judea en Samaria’. Dit laatste is de bijbelse benaming waarmee Israël in het dagelijks spraakgebruik de Palestijnse Westoever aanduidt.

Onder aanvoering van de Israëlische mensenrechtenorganistie HaMoked hebben tien groepen de minister van Defensie, Ehud Barak, eerder deze week opgeroepen de orders in te trekken. Ze hebben aangekondigd de ‘draconische maatregelen met alle middelen te zullen bestrijden’. Het houdt vermoedelijk in, dat mensenrechtenadvocaten het Hooggerechtshof zullen inschakelen zodra de order een keer is uitgevoerd.

In theorie kunnen alle Palestijnen op de Westoever door de legerorders worden getroffen, omdat niet is gespecificeerd over welke ‘vergunning’ inwoners moeten beschikken. ‘De overgrote meerderheid van de mensen die nu op de Westoever wonen, zijn nooit verplicht geweest daartoe wat voor soort vergunning dan ook te hebben’, aldus HaMoked.

Sinds de het begin van de bezetting van de Palestijnse gebieden in 1967 is het bevolkingsregister van de Westoever in handen van het militaire bestuur. Jarenlang heeft Israël op basis van legerorders het leven van Palestijnen georganiseerd. Sinds het Oslo-akkoord van 1994 is de situatie diffuser, doordat het burgerlijk gezag over de steden en veel dorpen is overgedragen aan de Palestijnse Autoriteit.

De kwetsbaarste groepen zijn de afgelopen jaren al getroffen door adhoc-maatregelen. Enkele keren zijn Gazanen al teruggestuurd, ook al woonden ze al jaren op de Westoever. Juridische protesten veranderden aan die gevallen niets.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.