'Dna-bank rashonden lost niets op'

Een dna-databank zou moet bijdragen aan het bestrijden van fokpraktijken waardoor veel rashonden erfelijke ziekten hebben. Een doekje voor het bloeden, zegt de stichting Dier & Recht.

ARNHEM - Een nieuwe dna-databank voor rashonden gaat de problemen in de hondenfokkerij niet oplossen. Dat zegt Hans Baaij, directeur van de stichting Dier & Recht. 'Door selectie op een extreem uiterlijk en door inteelt zijn veel hondenrassen doodziek. 'De databank is een doekje voor het bloeden waardoor de misstanden in de fokkerij nog jaren zullen voortbestaan.'


Bij rashonden spelen twee problemen. Door te fokken op bepaalde kenmerken ontstaan lichamelijke ongemakken, zoals naar adem happende mopshonden. Daarnaast komen door inteelt bij rashonden erfelijke aandoeningen zoals diverse soorten kanker duizend tot tienduizend keer vaker voor dan bij de mens.


Om daar een eind aan te maken, is er een dna-databank in oprichting in combinatie met ziekteregistratie. Sinds 1 juni worden van elke rashond cellen van het wangslijmvlies opgeslagen. In augustus krijgen alle dierenartspraktijken in Nederland software geïnstalleerd om de ziekten waar de pup later mee te kampten krijgt centraal te registreren. De faculteit Diergeneeskunde in Utrecht kan dan meten welke ziekten bij welke hondenrassen voorkomen.


Volgens Jan Rothuizen, coördinator van het Expertisecentrum Genetica Gezelschapsdieren, kan dankzij de combinatie dna en patiëntendossier binnen tien jaar 90 procent van de meest voorkomende erfelijke ziekten bij honden worden uitgebannen. Hij verwacht dat er 15- tot 20 miljoen nodig is voor de vijfhonderd meest voorkomende aandoeningen. Rothuizen ontwikkelde de databank en patiëntendossier samen met de Raad van Beheer op Kynologisch gebied, de koepelorganisatie van de meeste rasverenigingen.


'Voor elk van de circa 250 hondenrassen bepalen we welke twee ziekten het meest frequent optreden. Vervolgens ontwikkelen we daarvoor een dna-test. Daarmee is vast te stellen hoe kan worden gefokt zodat het aantal zieke dieren sterk afneemt. Zo'n test kost ongeveer 30- tot 40 duizend euro, maar dat is terug te verdienen door die ook in het buitenland te verkopen.'


'Zonde van het geld', oordeelt Hans Baaij. 'En er gaat veel te veel tijd overheen voordat er iets verbetert. We weten allang dat veel hondenrassen doodziek zijn; we kennen de aandoeningen. De Raad van Beheer verschuilt zich achter de databank. Die wil vasthouden aan de competitie bij hondenshows en aan raszuiverheid. Het wordt tijd dat ze zich gaan bekommeren om dierenwelzijn. Met sommige rassen moeten we stoppen.'


Dat laatste vindt Rothuizen 'volkomen onnodig'. 'Mensen willen een bepaald ras, vanwege het uiterlijk of het karakter. En met de nieuwe mogelijkheden kan dat op een gezonde manier.'


Baaij verwacht dat de rechter binnenkort paal en perk aan de fok zal stellen. Per 1 juli is een nieuwe wet in werking getreden die strengere eisen stelt aan de hondenfokker. Voortaan moet die aantonen dat hij alles in het werk heeft gesteld om erfelijke aandoeningen te voorkomen.


Bij sommige hondenrassen is dat onbegonnen werk, verwacht Baaij. 'In de Duitse herder zitten tientallen ernstige erfelijke gebreken die zo vaak voorkomen dat je als fokker voortaan altijd in strijd met de wet handelt. Het kan bijna niet anders dan dat fokken met bepaalde hondenrassen door de rechter verboden gaat worden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.