'Dialoog en theater zijn in psychiatrie belangrijke middelen'

Het eeuwige leven: Lowijs Perquin (1950-2016)

Lowijs Perquin deed baanbrekend werk in de psychiatrie en maakte als terminaal zieke patiënt ook nog furore met een theaterstuk.

Lowijs Perquin werd 66 maar had wel 86 willen worden

Nadat bekend was geworden dat hij uitgezaaide prostaatkanker had, kreeg psychiater-psychotherapeut Lowijs Perquin drie lege dagboeken van vrienden. Hierin zou hij zijn ziekteproces kunnen opschrijven. Maar Perquin vond dat hij daarover niet veel bijzonders te melden had. Bij twaalfduizend mannen wordt elk jaar prostaatkanker vastgesteld. Perquin wilde liever een theaterstuk maken.

'Dialoog en theater zijn ook in de psychiatrie belangrijke middelen. Je speelt en stoeit voortdurend met patiënten', zo zei hij vorig jaar in NRC Handelsblad.

Enige haast was er wel bij, want Perquin had alle behandelingen al zo ongeveer achter de rug. Van operaties, bestralingen en chemotherapie tot testosteronsuppressies. Maar er kwam een theaterstuk met de titel Komt een dokter bij de dokter: een aaneenschakeling van 26 scènes waarbij het bezoek van de psychiater aan de behandelende urologen en oncologen de rode draad was. 'Niet alle specialisten zijn goed in luisteren. Empathie, doorvragen of even een stilte laten vallen... Ze leren het wel tijdens hun opleiding, maar vegen het daarna vaak weer van tafel', was zijn boodschap. Perquin speelde als terminaal zieke patiënt zichzelf. Het stuk werd vijftien keer opgevoerd in Theater Bellevue.

Anderhalf jaar later, op 10 oktober, overleed Lowijs Perquin in Amsterdam. Hij werd 66, terwijl hij graag 86 had willen worden.

Lowijs Perquin heeft baanbrekend werk gedaan voor de psychiatrie in Nederland. Eind jaren tachtig was hij pionier van de dagopname en thuisbehandeling voor psychiatrische patiënten, iets wat volgens Aartjan Beekman, die dertig jaar met hem samenwerkte, nu 'gewoon lijkt maar toen revolutionair was'. Hij speelde een zo belangrijke rol in het psychologie-onderwijs dat een prijs naar hem is vernoemd. 'Hij was echt een geweldige leraar', aldus Beekman. En hij introduceerde de Pesso-psychotherapie in Europa, waarbij psychische ontwikkelingen worden gerelateerd aan non-verbale lichamelijke ervaringen. Daarnaast was hij een fanatiek zeiler en verdienstelijk violist.

Lowijs Perquin werd geboren in Amsterdam als zoon van de cabaretier en regisseur (onder meer Negen heit de klok) Herbert Perquin en de psycholoog Jeanne-Marie Perquin-Gerris. Hij studeerde geneeskunde in Groningen en psychiatrie in Amsterdam en kwam daarna in dienst van de afdeling acute opname van de GGD in Amsterdam waar direct hulp wordt geboden aan wat nu 'verwarde mensen' worden genoemd.

In 1984 kwam hij in dienst van de Valeriuskliniek in de hoofdstad. Mensen die daar koffer en al aanklopten, probeerde hij zo snel mogelijk weer naar huis te sturen. Zijn opvatting was dat langdurige opname in een kliniek de problemen vaak alleen maar verergerde. Voor de nazorg richtte hij een aparte polikliniek op.

In die tijd kwam Perquin ook in contact met het Amerikaanse echtpaar Al Pesso en Diane Boyden die stelden dat een trauma of stoornis zich ook uitte in fysieke verschijnselen. Perquin werd een groot voorvechter van de therapie en reisde daarvoor door heel Europa. Zelfs in de laatste fase van zijn leven ging hij nog naar Duitsland en Engeland om mensen in deze therapie te scholen.

Perquin was getrouwd met Harmina Muggen. Samen kregen ze twee kinderen. Hun zoon Pieter Perquin, beter bekend als Perquisite, is componist en muzikant. Hij schrijft filmmuziek, waarvoor hij in 2009 een Gouden Kalf won, en maakte met Pete Philly deel uit van een hiphopduo. Dochter Moniek Perquin is huisarts in Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.