'De tranen komen denk ik nog. Ali zit wel heel diep.'

Fotograaf Guus Dubbelman in Louisville

Rode ogen bij de dochters van Muhammad Ali, Erdogan bij zijn museum, fans vanuit heel Amerika in t-shirts van The Greatest: Louisville, Kentucky ís vandaag Muhammad Ali. De bokser en het burgerrechtenicoon wordt begraven in zijn geboorteplaats. Guus Dubbelman is erbij, als fotograaf maar ook als bewonderaar, of zoals The Greatest zelf zei, 'my greatest fan from Holland'.

Laila Ali, dochter van Muhammad Ali, bij de islamitische gebedsceremonie Beeld afp

Hoe is de sfeer in Ali's eigen stad?

'Nu ik zo door de stad loop probeer ik me voor te stellen hoe het er vijftig jaar geleden uitzag. Louisville is een wat suffige stad waar veel donkere mensen wonen. Gisteren hebben we (met correspondent Michael Persson) een fietstocht gemaakt van zo'n twintig kilometer en toen viel het op hoe gescheiden de mensen hier nog leven. Ook in de wijk waar Ali is opgegroeid wonen nog steeds bijna uitsluitend zwarte mensen. Het is een lieflijke stad, maar de sociale problemen zijn hardvochtig.

'Wat wel bijzonder is, is dat Amerikanen uit het hele land hiernaartoe zijn gekomen. Sommigen hebben uren in de auto gezeten, of zelfs een hele dag. Dat is eigenlijk de spirit van Ali. Het gaat om gewone mensen. Ik zie nu ook twee mensen mijn hotel binnenlopen, eentje met een Ali-shirt, een ander met 'Black is beautiful'.'

Hoe was de islamitische herdenkingsceremonie gisteren? Traantje geplengd?

'Het was in een grote, saaie Amerikaanse hal en, op z'n zachtst gezegd, slecht georganiseerd. Gelukkig zijn we brutaal geweest en tussen het volk gaan staan, want in het persvak kon je er niets van meemaken. Er waren wat spanningen tussen de organisatie en het volk, ruzie over waar ze moesten staan en waar ze wilden staan. Ali was de People's Champion. Alles voor het volk. Dus als ze het goed geregeld hadden, waren die spanningen er niet geweest.

'Uiteindelijk gedroeg iedereen zich keurig, maar de bijeenkomst was wel wat verkrampt. Het eerste Engelse woord kwam pas na een half uur, alles was in het Arabisch. Zijn dochter Rachida, die we later spraken, vertelde dat het bedoeld was als religieuze bijeenkomst in de traditionele zin van het woord.

'Zijn familie heeft hier en daar een traantje weggepinkt, maar uiteindelijk is zijn einde natuurlijk niet onverwacht gekomen. Zijn dochters hadden wel rode ogen, dus ik denk dat ze vooral in privésfeer hebben gehuild. Ik heb ook wel mijn emoties, maar ik heb mijn tranen niet laten gaan. Maar dat komt denk ik vandaag nog. Ali zit heel diep.'

Lees ook

De schoonheid en uitstraling van bokser Muhammad Ali verleidden Guus Dubbelman (58) tot het vak van fotografie. Een verslag van acht persoonlijke ontmoetingen.

'Niet vergeten, I'm the greatest!' Postuum: Muhammad Ali (1942-2016).

Dubbelman bij Ali (1978) Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Nog meer familieleden, vrienden, beroemdheden gespot of gesproken?

'Ik heb al zijn familie wel gezien, behalve zijn eerste vrouw en zijn broer. Maar de rest wel, en dat zijn er nogal wat. Rachida had ik voor het laatst gezien in 1981, toen was ze nog een jong meisje. Ik hou er niet van om mensen lastig te vallen in tijden van rouw, maar Michael heeft dat netjes aangepakt. Ze klonk als een diplomaat van de VN, het ging allemaal via het management. Maar dat snap ik ook wel, media kunnen meedogenloos zijn en ze kennen ons ook niet.

Verder heb ik nog veel boksers gezien, dominee Jesse Jackson en gisteren heb ik Erdogan gefotografeerd bij het museum van Muhammad Ali.'

Beeld photo_news

Wat verwacht je straks van de processie en de ceremonie?

'We hadden gehoopt dat er vandaag met de kist door de stad gelopen zou worden, maar het wordt een auto. Dat is jammer. Ik acht hem toch van hetzelfde niveau als Martin Luther King, en hij werd in Memphis met een kar door de stad gevoerd. Voor mij had Ali ook een wat charmantere, langzamere tocht verdiend. Dat had ook mooie foto's opgeleverd, het is toch indrukwekkender als zoiets op straat gebeurt dan in een formele omgeving. Met name de zwarte bevolking is daar goed in, samen met elkaar het leed delen.

'Straks gaan we naar zijn huis, daar komt de wagen langs. Het zal er wel druk zijn. De auto kan daar ook niet hard rijden, het is een smal straatje. Lieflijke woningen met tuintjes ervoor. Ali's huis is sinds zijn jeugd mooi opgeknapt, in zachtroze geschilderd.

'De zaal voor de afscheidsceremonie vanavond is mutjevol. 22 duizend mensen. Dat zegt toch wel wat. Ik heb nog een klein beetje hoop dat Obama nog stiekem aanschuift, maar ik ken zijn agenda niet. Bill Clinton komt spreken en dat is natuurlijk een zwaargewicht, maar het zou van Obama wel chique zijn als hij zijn gezicht liet zien.

'Vanwege de deadline van de krant kan ik niet de hele tijd bij de afscheidsceremonie zijn. Hopelijk kan ik een paar keer op en neer om er nog wat van mee te krijgen. Best jammer, maar eigenlijk is alles over Ali wel gezegd. Gisteren zei een spreker: We moeten de dood niet vieren, maar het leven. We moeten goed voor elkaar zijn als we nog in leven zijn. Veel simpeler kun je het niet zeggen.'

Don King, beroemde Amerikaanse bokspromotor Beeld photo_news
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.