Opinie

'De samenwerking tussen Wilders en Le Pen is goed voor de EU'

Vervang 'Brussel' door 'Washington' en het is alsof je Ted Cruz uit Texas hoort in plaats van Wilders, schrijft Raymond Mens. 'In de beeldvorming van Wilders en Le Pen is Brussel net zo bemoeizuchtig en ondemocratisch als Washington. Daarom bundelen ze hun krachten in het Europees parlement.'

Voorzitter van het Franse Front National, Marine Le Pen, en PVV-leider Geert Wilders. Foto anp

Als communicatieadviseur kijk ik meer naar beeldvorming dan naar inhoud. Sterker nog, het eerste is vaak belangrijker dan het laatste. Neem het overkoepelende kritiekpunt van eurosceptici: de EU is hard op weg een soort Verenigde Staten van Europa te worden. In de beeldvorming zijn we dat allang. Dit verklaart dan ook de samenwerking tussen Geert Wilders en Marine le Pen.

Europeanen spreken over 'de Amerikaan'. Maar die bestaat niet. Breng een tijdje door in de VS en je merkt dat iemand uit het progressieve Massachusetts geen goed woord over heeft voor zijn landgenoten uit Oklahoma, ook wel 'hillbillies' of 'rednecks' genoemd. Ook al denken veel Nederlanders daar anders over, de culturele verschillen tussen de Amerikaanse staten zijn aanzienlijk.

Maar wees gerust: Amerikanen spreken net zo min over Nederlanders. Voor hen bestaat enkel de Europeaan. 'Holland, isn't that the capital of Amsterdam?' Toen ik in Virginia studeerde werd mij die vraag meer dan eens gesteld. En de studiegenoten die dat vroegen zaten tenminste nog in de buurt - het overgrote deel dacht dat Amsterdam in Denemarken lag. Die verwarring is begrijpelijk. Als Amerikanen naar Europa reizen passeren ze slechts één keer de douane en betalen ze in het overgrote deel van de EU met dezelfde munt. Breng je als toerist ook nog een bezoek aan Brussel, dan weet je dat Europa een eigen parlement, president en hooggerechtshof heeft. De gemiddelde Amerikaan trekt vervolgens maar één conclusie: Europa is vast een soort federale staat.

Niet meer dan logisch
De 'historische' samenwerking tussen Wilders en Le Pen komt uit deze beeldvorming voort en is dan ook niet meer dan logisch. Het is zelfs goed voor de EU. Wilders keert zich namelijk niet tegen de Fransen, maar werkt met zijn Franse collega samen tegen hun gezamenlijke, grensoverschrijdende angstbeeld: dat geldverslindende, bureaucratische en elitaire Brussel. Wilders en Le Pen deden zelfs een beroep op hun Britse, Deense en Oostenrijkse collega's om hun club te versterken. Kennelijk zijn Wilders en Le Pen er ook van overtuigd dat hun gedachtengoed de Europese landsgrenzen overstijgt.

In de VS voert men, al zolang de unie bestaat, eenzelfde debat over de federale macht van Washington. Waar begint deze en waar houdt deze op? President Obama's zorgwet, 'Obamacare', is een goed voorbeeld. De Republikeinen blijven volhouden dat de gezondheidszorg per staat geregeld dient te worden. Ik moet altijd lachen als Nederlanders zich afvragen waarom die Amerikanen toch zo'n probleem maken van een universeel zorgsysteem. 'Dat wil toch iedereen?' Ik stel altijd één simpele wedervraag: Hoe zouden jullie het vinden als Brussel met een nieuw zorgstelsel voor heel Europa op de proppen komt? Het Nederlandse stelsel moet dan wel even op de schop, zullen de eurocraten zeggen, maar maak jullie geen zorgen, het is voor een goed doel. Niemand werd daar wildenthousiast van - en dan druk ik me nog zacht uit.

'We willen de soevereiniteit terugbrengen uit Brussel en weer zelf de baas worden', aldus Wilders deze week in Nieuwspoort tijdens de persconferentie met Le Pen. Vervang 'Brussel' door 'Washington' en het is net of je de Texaanse senator Ted Cruz, een populaire Republikein die in de VS een kruistocht tegen de federale overheid houdt, hoort spreken.

Gaat er iets fout, dan is dat steevast de schuld van Washington. Of in Wilders' geval: Brussel.

In de beeldvorming van Wilders en Le Pen is Brussel net zo bemoeizuchtig en ondemocratisch als Washington. Daarom bundelen ze hun krachten in het Europees parlement. Met hun samenwerking dragen Wilders en Le Pen nu bij aan de verdere politisering van de EU. Dat Brussel hiervoor dagelijks door het slijk moet worden gehaald, moeten de 'Eurofielen' maar voor lief nemen. In de VS is dit niet anders.

Raymond Mens studeerde politicologie aan de UvA en de University of Virginia.

 
Gaat er iets fout, dan is dat steevast de schuld van Washington. Of in Wilders' geval: Brussel
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.