'De boodschap is: minder plasticverbruik'

Interview Winnaars Creative press challenge

Een advertentie voor de Plastic Soup Foundation, dat was dit jaar de opgave van de Creative Press Challenge. Winnaars Jurre van de Ven en Luuk van de Put hadden er een hele kluif aan. Een waterpistooltje bleek het sterkste beeld.

Luuk van de Put (links) en Jurre van de Ven, winnaars van de Creative Press Challenge. Beeld Daniel Cohen

'Intelligent en verrassend', luidt het jury-oordeel van de Creative Press Challenge over de prijswinnende inzending van Jurre van de Ven (29) en Luuk van de Put (27) van reclamebureau Alfred International. In 2013 wonnen ze ook al de eerste editie van de mede door de Volkskrant georganiseerde wedstrijd. De winnaars blijven er nuchter onder. Jurre: 'We doen elk jaar mee en de uitdaging is altijd weer lastig.'

Voor de jaarlijkse ontwerpwedstrijd daagt de Volkskrant reclamemakers uit om een krachtige printadvertentie te maken voor een goed doel. Het goede doel van dit jaar: de Plastic Soup Foundation, een organisatie die oplossingen zoekt voor de verontreiniging van oceanen en zeeën. Jurre en Luuk concurreerden met 53 andere deelnemers, maar hun ontwerp - een plastic waterpistooltje met het bijschrift 'weapon of mass destruction' - won overtuigend.

Eigenlijk wisten ze weinig van het onderwerp af, geeft Luuk toe. 'Bij Plastic Soup Foundation denk je in eerste instantie aan al die plastic zooi die in de zee drijft.' Jurre dacht meteen aan foto's van opengereten zeevogels die vol blijken te zitten met plastic. Of aan die pinguïn uit de animatiefilm Happy Feet die rondloopt met een sixpack-ring om zijn nek.

Het ontwerp dat in de prijzen viel.

Maar het probleem met plastic afval in de oceanen bleek veel complexer te zijn, ontdekte Luuk. 'Dat plastic valt in kleinere deeltjes uit elkaar en komt vervolgens in onze voedselketen terecht - het zit zelfs in cosmeticaproducten. De boodschap is dus niet dat we die troep in de oceaan moeten opruimen, maar dat we ons plasticverbruik moeten minderen.'

Maar hoe breng je dat probleem op een aansprekende manier onder de aandacht met een simpel ontwerp? In ieder geval niet door voor de hand liggende beeldassociaties als soep of dode dieren in de schets te verwerken, zegt Jurre. 'Als je al zo snel aan soep denkt, kun je ervan uitgaan dat meer mensen dat doen. Als ontwerper wil je juist onderscheidend zijn.'

Jurre en Luuk waren het er direct over eens dat ze een dodelijk wapen moesten verbeelden. In hun eerste probeersel tekenden ze een plastic colaflesje dat als een raket uit de hemel kwam vallen met de tekst 'the deadliest weapon of all'. Eenmaal getekend vonden ze het beeld toch gekunsteld. 'We moesten er te veel dingen bij halen om het op een raket te laten lijken', zegt Jurre. 'Een flesje cola kan bovendien ook van glas zijn.'

'No news is bad news'

Jurre van de Ven en Luuk van de Put wonnen eerder de Creative Press Challenge van 2013, toen ze de opdracht kregen om een pakkende printadvertentie te maken voor Free Press Unlimited, een samenwerkingsorganisatie die strijdt voor onafhankelijke en betrouwbare nieuwsberichtgeving over de hele wereld. Jurre en Luuk maakten geen beeldschets, maar schreven slechts vijf woorden: 'No news is bad news.'

Een ander tof idee dan: een mugshot van de man die plastic heeft uitgevonden. Jurre: 'We gingen 'plastic' googlen, maar er bleken honderden verschillende soorten plastic te bestaan. Toen zochten we naar informatie over de uitvinder van plastic, wat ook niet gemakkelijk bleek. Uiteindelijk kwamen we uit bij de Belg Leo Baekeland, de man die in de vorige eeuw bakeliet uitvond, zo'n beetje de eerste vorm van plastic die we kennen.'

Ze gebruikten een foto van Baekeland uit 1907 voor een schets en schreven 'making a murderer' eronder. Met andere woorden: door hem gooit iedereen nu plastic in de oceaan, dus dat maakt hem een moordenaar. Alleen herkent niet iedereen de naam Leo Baekeland direct als de uitvinder van plastic, dus moest daar ook weer een oplossing voor worden bedacht. 'Je hoort het al', zegt Jurre, 'we moesten wel erg veel denkstappen maken. Collega's zeiden: 'Leuk, maar moeilijk verhaal.' En bij de tekst 'making a murderer' denken mensen misschien toch eerder aan de gelijknamige Netflixserie. Goed, dachten we, laat dat ontwerp maar zitten dan.'

Toen kwamen Jurre en Luuk op het idee van een waterpistool. Waarom zou je een plastic product als wapen moeten verbeelden als er al letterlijk een plastic wapen bestaat? 'Het beeld van een plastic waterpistooltje bleek ook nog eens extra sterk te werken vanwege de kinderlijk onschuldige uitstraling', zegt Luuk. 'Dat geldt net zo goed voor die dunne plastic zakjes in de supermarkt waar we onze fruit en groenten in gooien: ze lijken onschuldig, maar intussen dragen ze bij aan de vervuiling van de oceaan en de aantasting van de volksgezondheid. Met het beeld van een waterpistooltje heb je plastic dus meteen goed neergezet.'

Toch waren ze er nog niet: over de ondertitel hebben ze tot in het kleinste detail moeten discussiëren. Eerst bedachten ze 'this gun can kill', maar dat vond Luuk niet voldoende: 'Je laat dan in het midden of het wapen echt doodt.' Vervolgens werd het 'this gun kills'. Vonden ze ook nog niet sterk genoeg, dus maakten ze er 'this kills' van. 'Je moet zo veel mogelijk ruis vermijden en het zo compact mogelijk houden', legt Jurre uit. 'Hierin zijn we wel gegroeid: drie jaar geleden hadden we die laatste denkstap met de tekst misschien niet gemaakt. Dan waren we sneller tevreden met de eerste versie.'

Uiteindelijk kozen ze 'weapon of mass destruction' als ondertitel. Jurre: 'De combinatie van een waterpistooltje en deze tekst creëert een onverwachte, geestige tegenstelling.' De twee maken in hun werk vaker gebruik van verrassende tegenstellingen. Het is een trucje waarvoor ze zich graag laten inspireren door cabaretvoorstellingen van Wim Helsen of Hans Teeuwen.

Nummer twee van de Press Challenge, door Joost van der Schoot, Maarten Meijboom en Renske Perdon van the Oddshop.

In totaal hebben ze een week over het ontwerpproces gedaan. 'Wel na zessen, in onze vrije tijd', zegt Luuk. Ook buiten kantoor bleven ze aan het ontwerp denken. Volgens Jurre zit zijn telefoon vol notities; zijn werk neemt hij sowieso altijd mee naar huis. Luuk noteert zijn ideeën zelfs als hij in het weekend in de kroeg staat: 'Alleen blijken die ideeën de volgende ochtend niet altijd even geslaagd.'

Inmiddels proberen ook Jurre en Luuk minder plastic te verspillen. Ze kopen geen plastic supermarkttasjes meer bij de kassa en zorgen ervoor dat ze altijd zelf een tas bij zich hebben. Het gesprek dat ze onlangs voerden met Maria Westerbos, directrice van Plastic Soup Foundation, maakte extra indruk op ze. Jurre: 'De goede doelen van voorgaande wedstrijdedities gingen ons niet persoonlijk aan. Maar aan dit probleem dragen we allemaal bij. Ook als je, net als ik, braaf altijd je plastic weggooit: dat spul lost niet zomaar op.'

De nummer 3 van de Creative Press Challenge, van Cynthia Trinocque en Long Woo van SuperHeroes. Beeld rv
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.