'De allerbeste kok blijft toch je moeder, ook voor mij'

De keuzen van radiomaker Petra Possel

Radioprogramma Mangiare van presentator Petra Possel gaat een nieuwe fase in, met een heuse kookstudio én een kookwedstrijd (vanavond is de finale). 'We zijn volwassen geworden.'

Radiomaker Petra Possel. Foto Foto Frank Ruiter

Kunststof of Mangiare?

'Dat is meteen een rotvraag. Natuurlijk vind ik het geweldig om een diepte-interview van een uur te doen met een schrijver, zoals in Kunststof. Ik presenteer het programma niet voor niets al zestien jaar. Maar Mangiare hoort echt bij mij. Het gaat gewoon over lekker eten en koken, de toon is parlando. We voeren geen lastige discussies over kwesties in de voedingsindustrie of over wat gezond is. Dat zijn belangrijke zaken, maar wel smaakbedervers, die laat ik over aan Teun van de Keuken. Ik probeer radio te maken op een manier waardoor luisteraars in de auto denken: buikspek met venkel, ja, dáár heb ik zin in. Een typisch onderwerp voor Mangiare zou bijvoorbeeld erwtensoep kunnen zijn. We gaan dan natuurlijk niet zeuren over vet; die varkenspoot moet er gewoon in.

'Om te laten horen dat er tijdens de uitzending echt iets in de pan ligt te sissen, hangen er microfoontjes boven de bakplaat. Dat koken in onze radiostudio gaat ontzettend sukkelig. Kookprogramma's op tv hebben een geavanceerde en gesponsorde keuken, wij hebben een trolley met een elektrisch plaatje. Als we te wild tekeergaan, dan gaat het brandalarm af of slaan de stoppen door. Topchefs die bij ons te gast zijn, zeggen bij binnenkomst vaak: 'Ik heb het al voorbereid en hoef het hier alleen nog maar af te maken.' Vervolgens kijken ze met grote ogen naar dat zielige hoopje trolley. Maar: dit alles is bijna verleden tijd. Afgelopen jaren hadden we om de week een uitzending, in 2018 elke week. We zijn volwassen geworden. In het nieuwe jaar zenden we uit vanuit een kookstudio met een heus kookeiland. Of ik niet bang ben dat de ziel van het programma verloren gaat? Ik vind het wel spannend. Aan de andere kant: als een belangrijke chef invliegt, dan is het ook prettig dat we een gaspit kunnen aanbieden.'

CV Petra Possel

1963 geboren in Harderwijk, opgegroeid in Vriezenveen

1990-1999 recensent kleinkunst en cabaret bij Het Parool

1991-1998 presentator radioprogramma Opium

2001-heden presentator radioprogramma Kunststof

2009 boek Niemand is een eiland - het leven van Tip Marugg

2010-heden presentator radioprogramma Mangiare

2013 boek Vrouw in de rouw

2014-heden restaurantrecensent voor NRC Handelsblad, regio Amsterdam

2015 boek De troost van eten

Petra Possel heeft een vriend en woont alleen in Gaast, Friesland.

De allerbeste kok blijft toch je moeder of de allerbeste kok ben ik?

'Vanavond staat Mangiare in het teken van onze kookwedstrijd 'De allerbeste kok blijft toch je moeder', vernoemd naar het liedje van Joop Braakhekke. Luisteraars hebben het hele jaar de lievelingsrecepten van hun moeder ingestuurd, sommige van die recepten hebben wij in het programma gekookt. Nu bereiden de luisteraars zelf de gerechten en kiezen kookboekenschrijver Yvette van Boven en Paul de Leeuw de winnaar. Ook de weduwnaar van Joop Braakhekke is erbij, daar zijn we heel blij mee.

'De allerbeste kok blijft toch je moeder, ook voor mij. 'Hoe zat dat bij jou?', vroeg ik afgelopen jaar aan iedere gast. De antwoorden zeggen veel over de jeugd die mensen hebben gehad. Soms kwamen er halve jeugdtrauma's naar boven, maar veelal waren het liefdevolle verhalen. De kinderen - het blijven kinderen, ook al zijn ze 60 of 70 jaar oud - zijn opvallend mild over de kookkunsten van hun moeder. Ze zijn enthousiast over maaltijden waar je nu echt niet meer mee weg zou komen. Er zitten onmogelijke combinaties bij: witlof met port bijvoorbeeld, echt een jarenzeventigrecept. Dat was ook de tijd dat moeders massaal op sherrydieet gingen.'

Burgers of buitenlui?

'Ik ben blij met mijn keuze om van Amsterdam naar het Friese dorp Gaast te verhuizen. Van de stad word ik nerveus. Mijn vriend woont er nog wel en ik moet er veel zijn voor mijn werk. Ik heb er moeite mee dat ik veertien keer word uitgescholden als ik de stad doorkruis, terwijl ik me nog aan de verkeersregels houd ook. Waarschijnlijk ben ik gevoeliger geworden en Amsterdam harder.

'Als kind woonde ik in een dorp in Twente. Ik heb geen klotejeugd gehad, maar ik herinner me wel dat ik werd uitgelachen en nagepraat. Mijn ouders kwamen uit de stad Groningen, dus wij waren import. Ik sprak geen dialect en zag er anders uit, omdat mijn moeder soms mijn kleding maakte. Hoewel mijn ouders ook christelijk waren, waren Simon Carmiggelt en Annie M.G. Schmidt in ons gezin belangrijker dan het liedboek van de kerk. En dat wrong in die plattelandssamenleving.'

Liefde voor eten of eten met geliefden?

'Als ik alleen eet, maak ik er wel werk van. Ik wil niet met een vies hoopje op mijn bord naar De Wereld Draait Door zitten kijken. Maar op de eerste plaats komt eten met geliefden. Zonder dat sociale is eten wel lekker, maar komt de maaltijd niet echt tot leven.

'Toen mijn man in 2012 overleed, zei mijn omgeving tegen me: je zult wel afvallen nu je in de rouw bent. Maar daar was helemaal geen sprake van, ik had een enorme eetlust. Mijn dochter ging in hetzelfde jaar het huis uit, dus ik heb wel veel alleen zitten eten. Dan maakte ik toch lekkere dingen: stoofpotten, jachtschotels, een biefstukje met rodewijnsaus. En ik dwong mezelf eropuit te gaan, maar dan wel naar restaurants die ik goed ken en waar je prettig alleen kunt zitten. Boek in de aanslag, krant erbij - ja, toch wel verhullend gedrag. Dat je niet steeds voor je uit hoeft te kijken en daar dan zo'n suf stel ziet zitten. Twee jaar na zijn dood ben ik in mijn eentje gaan eten bij een restaurant in de Elzas dat meerdere Michelinsterren heeft. Een zesgangendiner, ik had zelfs een feestjurk aan. Ik mocht plaatsnemen aan een mooi rond tafeltje aan de zijkant, zodat ik de hele arena kon overzien. Het was een fantastische avond, en een hele overwinning.'

Hoera voor #MeToo of moe van #MeToo?

'Zonder twijfel: hoera voor #MeToo. Het is belangrijk dat mensen op allerlei manieren uit de kast komen, en dat geldt ook voor #MeToo. En het is goed dat mannen en vrouwen die hun macht hebben misbruikt op de vingers worden getikt. Ik weet niet eens hoe vaak ik me bedreigd heb gevoeld door mannen. Heel vaak. Bijna verkracht, aangerand - ik kan het hele rijtje opnoemen. Ik denk dat iedere vrouw ermee te maken heeft gehad, en sommige mannen ook.

'Wel vind ik het jammer dat de discussie op hol slaat, zoals bijna alles in Nederland op hol slaat. Het is goed dat het allemaal naar buiten komt, maar vervolgens moet het juridisch worden afgehandeld. Het is natuurlijk te erg dat we in talkshows gaan bepalen of een hand wel of niet in een broekje is gegaan. Dat is genant, ook voor de slachtoffers. Gezeur vind ik het allerminst. Het is juist dapper als mensen in het licht gaan staan, terwijl ze eigenlijk in het donker willen blijven. Maar dat begrijpen denk ik alleen mensen die zoiets hebben meegemaakt, die weten hoe graag je zoiets toedekt.

'Mijn dochter studeert genderstudies en noemt zich feminist. Zij tikt mij geregeld op de schouder: 'Mam, wat je nu zegt is niet leuk.' Ik behoor tot de mensen die in de discussie over Zwarte Piet een klein beetje opgevoed moesten worden. Ik maakte daar - al zeg ik het zelf - misselijkmakende grappen over, tot ik begreep dat de discussie niet over mij gaat. Mijn dochter wees me erop dat ik me best eens zou kunnen verplaatsen in de mensen over wie het wel gaat. Ik ben blij dat zij zo bewust in het leven staat. Soms voelen we ons een beetje zoals Eddie en Saffy van Absolutely Fabulous. Dan ben ik de moeder die naar de koelkast kruipt en er nog een fles champagne uitrukt, zij is de dochter die mij met de handen in de zij nog eens uitlegt hoe de wereld in elkaar steekt.'

De finale-uitzending van Mangiare is vanavond op NPO Radio 1, 19.00 uur.