‘D66 gaat geen toneelstukje opvoeren’

D66’er Bakker vindt dat er niets mis mee is om al nee te zeggen tegen de omstreden Afghanistan-missie, nog voordat het kabinet daarover een besluit genomen heeft....

Vriend en vijand ergeren zich aan de krachtige en vroegtijdige stellingname van D66 in de Tweede Kamer tegen een geplande vredesmissie in Afghanistan. D66, dat is toch de partij van Bert Bakker die in de nasleep van het Srebrenica-drama pleitte voor een zorgvuldige politieke besluitvorming inzake kwesties over leven en dood?

Kamerlid Bakker vindt dat er niets mis mee is om al nee tegen zeggen tegen de omstreden missie, nog voordat het kabinet daarover een besluit genomen heeft. ‘We hadden geen zin wekenlang een toneelstukje op te voeren. We gaan niet de illusie wekken dat we in achterkamertjes nog wel te bewerken zijn. Iedereen weet nu waar de partij staat, omdat we het in alle openheid zeggen’.

Een ‘geschokte’ minister Kamp van Defensie kan zich niet voorstellen dat D66 een ingrijpend besluit op voorhand verwerpt.

‘Juist omdat we een regeringspartij zijn, wilden we het kabinet zekerheid geven. We zijn niet over één nacht ijs gegaan. Defensie heeft ons informatie gegeven, en we hebben ons licht bij militaire deskundigen opgestoken. Onze conclusie is: niet aan beginnen. Niet omdat we het niet aandurven, gezien de risico’s voor de militairen. Maar omdat de provincie Uruzgan zo instabiel is dat van wederopbouw geen sprake kan zijn. Het is de Amerikanen niet gelukt stabiliteit te bereiken, en het zal ons niet lukken.

‘Een tweede argument is de groeiende onvrede over Amerikaanse wanpraktijken bij de behandeling van gevangenen. Bovendien willen we ons niet binden aan een grote en langdurige missie, terwijl er in Afrika grotere prioriteiten zijn voor de krijgsmacht. We steunen de missies die nu in Afghanistan uitgevoerd worden. Je moet ook een keer nee kunnen zeggen’.

U was voorzitter van de Srebrenica-enquêtecommissie. Een van de bevindingen was dat de Kamer niet op de stoel van de regering moet gaan zitten, omdat de besluitvorming dan een zooitje wordt.

‘Een politieke partij mag haar eigen opvatting hebben. Er is een groot verschil tussen de situatie nu en die van het begin van de jaren negentig.

‘De Kamer had toen goede bedoelingen, maar gaf zich er geen rekenschap van of de missie naar Bosnië haalbaar was. Politiek, pers en publieke opinie hadden slechts één doel: we gaan naar Bosnië. We liepen in een fuik. Nu weten fracties heel goed waarnaar ze moeten kijken. En dat hebben we gedaan.’

D66 bepleitte hoorzittingen over Afghanistan met onder anderen militaire deskundigen. Die sessies zijn overbodig geworden.

‘Nee, hoorzittingen kunnen nuttig zijn. Ook andere partijen kunnen ervan overtuigd worden dat de Afghanistan-missie niet moet doorgaan.’

U heeft de twee twijfelende D66-ministers klemgezet tussen de fractie en collega-ministers die voor de missie zijn.

‘Mijn indruk is dat de ministers Pechtold en Brinkhorst bezwaren hebben. Ze kunnen twee dingen doen: zich in het kabinet verzetten tegen een positief besluit of ermee instemmen, zodat het in de Kamer behandeld kan worden. Ze hebben hun eigen verantwoordelijkheid.’

D66 dreigt het kabinet op te blazen als het uiteindelijk toch troepen stuurt, zonder steun van de fractie.

‘Daarover ga ik niet speculeren. Er is geen acute vertrouwensbreuk met het kabinet. Ik kan me niet voorstellen dat het kabinet bij een heel krappe meerderheid zo’n zware missie zal doordrukken’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.