'CIA-baas Pompeo had geheime ontmoeting met Kim Jong-un'

De Amerikaanse CIA-directeur Mike Pompeo heeft vorige week een ontmoeting gehad met de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un in Pyongyang. De twee spraken daar over de voorbereiding van de top tussen Kim en de Amerikaanse president Trump, die waarschijnlijk begin juni zal plaatsvinden.

De Amerikaanse CIA-directeur Mike Pompeo (links) en de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un. Beeld AP

Het opmerkelijke bezoek van Pompeo, die binnenkort benoemd wordt tot minister van Buitenlandse Zaken, onderstreept de doortastendheid van Trump op dit dossier. Nadat Kim vorige maand verkondigde dat hij bereid is zijn kernwapens op te geven, zegde Trump zonder aarzelingen toe de Noord-Koreaanse leider te ontmoeten. Drie weken later landde Pompeo in Pyongyang voor het voorgesprek.

'Het is mogelijk dat het niet goed gaat en dan komt er geen ontmoeting'

De laatste keer dat de VS en Noord-Korea contact hadden op zo’n hoog niveau was in 2000, toen toenmalig minister van Buitenlandse Zaken Madeleine Albright een ontmoeting had met Kim Jong-il, de vader van de huidige Noord-Koreaanse leider.

De Washington Post bracht het nieuws dinsdagavond (lokale tijd) naar buiten, tijdens een top tussen de Japanse premier Shinzo Abe en Trump in diens golfresort Mar-a-Lago. Kort daarvoor had Trump tegen de daar aanwezige journalisten gezegd dat ‘op een extreem hoog niveau’ met Noord-Korea was gesproken.

Trump zei dat de ontmoeting met Kim, ‘als alles goed gaat’, begin juni zal plaatsvinden, al maakte hij er direct een voorbehoud bij. ‘Het is mogelijk dat het niet goed gaat en dan komt er geen ontmoeting. Dan gaan we gewoon verder met het huidige krachtige beleid.’ Volgens Trump zijn voor de top vijf locaties in overweging, allen buiten de Verenigde Staten en het Koreaanse schiereiland.

Een Zuid-Koreaanse soldaat staat voor een tv-scherm waarop wordt gesproken over de ontmoeting tussen Pompeo en Jong-un. Beeld AP

Het bezoek van Pompeo is een voorlopig nieuw hoogtepunt van een verrassend toenaderingsproces tussen Noord-Korea en de VS en Zuid-Korea. De Noord-Koreaanse leider nam begin dit jaar het initiatief door op te roepen tot ‘dialoog’ en een delegatie te sturen naar de Olympische Winterspelen in Zuid-Korea. Vorig jaar nog liepen de spanningen hoog op, nadat Pyongyang een zesde kernproef deed en een intercontinentale ballistische raket testte die Washington zou kunnen bereiken. Daarmee was Noord-Korea naar eigen zeggen een volwaardige kernmacht geworden. Trump dreigde meermaals met een preventieve aanval op Noord-Korea.

Eventuele vredesovereenkomst met Noord-Korea

Nu Kim heeft gezegd in ruil voor ‘veiligheidsgaranties’ zijn nucleaire arsenaal te willen ontmantelen – een belofte die het Noord-Koreaanse regime overigens vaker deed - wordt er op verschillende fronten onderhandeld. Op 27 april zullen Kim Jong-un en de Zuid-Koreaanse president Moon Jae-in elkaar aan de grens ontmoeten. Het is de bedoeling dat de ontwapeningsbelofte van Kim dan in de slotverklaring wordt opgenomen, zodat het zwart op wit staat.

De Zuid-Koreaanse regering bekijkt ook of het mogelijk is een vredesovereenkomst te sluiten met Noord-Korea. In 1953 eindigde de Koreaanse oorlog met een wapenstilstand. De vrede werd echter nooit getekend. Technisch gezien zijn de beide Korea’s nog altijd met elkaar in oorlog. ‘Een van de plannen is de wapenstilstand om te zetten in een vredesregime’, zo zei een hooggeplaatste Zuid-Koreaanse official woensdag. Seoul stelt wel als voorwaarde dat Pyongyang zijn kernwapens opgeeft.

Wapenstilstand

Een vredesverdrag is complex omdat het ook de VS en China aangaan, die destijds samen met Noord-Korea hun handtekening zetten onder de wapenstilstand. De kwestie kwam tijdens eerdere onderhandelingen tussen de VS en Noord-Korea op tafel, maar dat leidde nergens toe, mede omdat Pyongyang vasthield aan zijn kernwapens en omdat de VS nog altijd soldaten in Zuid-Korea heeft gestationeerd. Opmerkelijk genoeg zei Trump dinsdag dat gesprekken tussen Noord- en Zuid-Korea over vrede zijn ‘zegen’ hebben.

Ook de ontmoeting tussen Trump en de Japanse premier Abe stond voor een groot deel in het teken van Noord-Korea. De Amerikaanse president beloofde Abe dat hij tijdens zijn gesprek met Kim ook de kwestie van de in de jaren zeventig en tachtig door Noord-Korea ontvoerde Japanners op tafel zal leggen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.