'Burgerslachtoffers bij Russische bombardementen op Vrije Syrische Leger'

Russische gevechtsvliegtuigen hebben woensdag doelen in verschillende Syrische provincies bestookt. De Russen beweren dat ze Islamitische Staat aanvallen, maar volgens persbureau Reuters zijn door het Westen gesteunde rebellengroeperingen het doelwit. Volgens een rebellenwoordvoerder zouden daarbij 36 burgerslachtoffers zijn gevallen.

Beschadigde gebouwen in de provincie Homs. Beeld anp

Reuters meldt op gezag van een rebellencommandant dat de Russen doelen op het platteland in de provincie Hama bombardeert, waar IS niet actief zou zijn maar rebellen van het Vrije Syrische leger wel. Ook volgens de Amerikaanse autoriteiten en verschillende Franse dilpomatieke bronnen bombardeert Rusland niet de gebieden waar IS actief is. Het Russische ministerie van Defensie houdt vol van wel.

Eerder woensdagmiddag had het Russische Hogerhuis de regering toestemming gegeven de strijdkrachten in te zetten in Syrië. Volgens Moskou heeft Syrië om militaire assistentie gevraagd.

President Poetin zei dat het Russische optreden nodig is om te voorkomen dat terroristen de overhand krijgen en ook Rusland bedreigen. 'Daarop zullen we niet wachten', aldus Poetin, die beklemtoonde dat het slechts om 'tijdelijk' militair ingrijpen gaat.

De laatste keer dat het Russische Hogerhuis toestemming gaf voor militaire actie in het buitenland was maart vorig jaar. Russische troepen namen toen de Krim in. Maar al voor het parlement goedkeuring gaf waren 'groene mannetjes', Russische militairen zonder insigne, de operatie al begonnen.

Ook ditmaal zijn de voorbereidingen voor de Russische operatie al enige tijd aan de gang. Moskou had al tientallen gevechtstoestellen naar Syrië gestuurd en een vliegveld bij Latakia gereed gemaakt als uitvalsbasis voor Russische luchtaanvallen. Het Kremlin beklemtoonde dat het Russische optreden beperkt zal blijven tot luchtaanvallen; er worden geen grondtroepen naar Syrië gestuurd, verzekerde Sergej Ivanov, het hoofd van de presidentiële staf.

Liveblog

De Volkskrant houdt een liveblog bij over de laatste ontwikkelingen in Syrië. Volg het hier.

De Russische president Poetin ontmoet militairen van luchtmacht Beeld ap

Meteen in actie

Russische gevechtsvliegtuigen kwamen vrijwel meteen in actie boven Syrië. Volgens een Amerikaanse bron werd het Pentagon een uur van tevoren door de Russen ingelicht.

De Russische gevechtsacties komen veel sneller dan verwacht. Eerder deze week had president Poetin het Westen nog opgeroepen een gemeenschappelijke coalitie tegen het terrorisme te vormen, maar de westerse landen zijn bang dat Rusland niet alleen de terreurgroep Islamitische Staat, maar ook gematigder oppositiegroeperingen zal aanvallen.

De Amerikanen worden nu wel gedwongen om met de Russen samen te werken om te voorkomen dat ze elkaars gevechtstoestellen neerhalen, zegt defensie-expert Ko Colijn van Clingendael. 'Dat is het minste dat ze kunnen doen, anders is het gevaar groot dat de Russen bijvoorbeeld ook Koerdische strijders die door de VS worden gesteund bombarderen.' De meest veilige methode is volgens hem dat de VS en hun coalitiegenoten Frankrijk en Australië 'geografische afspraken' met de Russen maken. 'Ik denk niet dat de Russen zich in het luchtruim wagen waar de Amerikanen, de Fransen en de Australiërs actief zijn. Anders gaat het vroeg of laat op een verschrikkelijke manier mis'.

Riskante onderneming

Om militaire ongelukken te voorkomen, zijn westerse landen in hun jacht op IS gedwongen te overleggen met de in Syrië aanwezige Russen. Kan dat het begin zijn van een coalitie? Lees hier de analyse van Bert Lanting.

Een Russische helikopter boven de Syrische havenstad Latakia. Beeld AFP

Overleg New York

Maandag spraken de Amerikaanse president Barack Obama en Poetin in New York met elkaar over de situatie in Syrië. De twee staan lijnrecht tegenover elkaar waar het de Syrische president Bashar Assad betreft. Obama wil een politieke oplossing voor het conflict en een toekomst zonder Assad. Poetin ziet Assad echter als de enige reële optie om terreurbeweging Islamitische Staat te verslaan. Na hun toespraken, waarin de twee leiders al naar elkaar uithaalden, spraken Obama en Poetin 1,5 uur met elkaar. Het was de eerste ontmoeting in bijna een jaar tijd.

Sinds Rusland zijn militaire aanwezigheid in Syrië heeft opgevoerd, zijn de westerse landen gedwongen tot overleg, om te voorkomen dat zij tijdens de jacht op IS per ongeluk slaags raken met de Russen. Die militaire contacten zouden het begin kunnen zijn van een vorm van coördinatie van de aanvallen op IS, zonder dat de westerse landen dat openlijk toegeven.

Poetin spreekt met Lavrov en Kerry in New York. Beeld epa

Internationale druk

Poetin stond onder internationale druk om actie te ondernemen in Syrië. Frankrijk haalde dinsdag nog hard uit naar Rusland. Moskou heeft wel woorden, maar geen daden in zijn strijd tegen IS, aldus minister van Buitenlandse Zaken Laurent Fabius. 'Als Rusland tegen de terroristen is, is het niet abnormaal om ze aan te vallen', zei Fabius.

Volgens het Russische ministerie van Defensie zal informatie over de luchtaanvallen op doelen in Syrië worden gedeeld met de Verenigde Staten. Berichten in Russische media dat Russische straaljagers al actief zijn in het Syrische luchtruim zijn door het Kremlin ontkend.

Zie de kaart hieronder voor de gebieden die Rusland tot nu toe heeft gebombardeerd.

Rook boven Douma, een buitenwijk van Damascus, na een luchtaanval door het Syrische regeringsleger. Beeld AFP
Beeld de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.