'Brideshead', zo nóem je iemand gewoon niet

 

Het was 1981 en het zag er niet zo best uit met de wereld. Dat liep min of meer synchroon met mijn eigen leven, maar één troost was er toch: de Britse tv-serie Brideshead revisited. Meer dan elf afleveringen waren er niet, en je kon ze allemaal maar één keer zien, want alleen oliesjeiks hadden toen een videorecorder. Maar wat een indruk maakten ze op mij, als 16-jarig wicht vechtend tegen de stormpjes van My First Weltschmerz.

Oxford in de vroege jaren '20, dat was nog eens wat anders. En dan die twee knappe jongens: Sebastian Flyte - blond, excentriek, 'dipsomaan', charmant - en Charles Ryder - donker, stil, maar beslist niet minder aantrekkelijk - tussen wie, omringd door formidabele wijnen en glooiende landschappen, een vriendschap opbloeit die zijn weerga niet kent. En dan die muziek, gejat van Albinoni, maar (juist) daarom niet minder heerlijk!

Arcadische toestanden, en het loopt nog slecht af ook. Fijner kan het niet. Toen de serie uit was, zat er niets anders op dan Evelyn Waughs boek te lezen. Dat was ook al zo kostelijk. Daar waren ze weer, parvenu Rex Mottram ('Just give me the form and I'll sign at the dotted line'), de flamboyante stotteraar Anthony Blanche ( 'Where do you lurk? I shall come down to your burrow and ch-chivvy you out like an old st-t-toat') en Sebastians lieve zusje Cordelia, die de ene na de andere 'zwarte Cordelia' van haar zakgeld door nonnen liet adopteren en kerstenen.

Op dat andere meisje Flyte, Julia, had ik het nooit zo. In de serie stond haar kop me niet aan, en dan is zo iemand in het boek meteen ook verpest. Bovendien hield ze het met Charles (Jeremy Irons! Wat erg dat hij halverwege de serie een snor kreeg!), en dat wou ik liever zélf doen.

A propos: was de vriendschap tussen Charles en Sebastian nu wel of niet van homoseksuele aard? In zowel de serie als het boek blijft dat keurig in het midden. Ik hoopte van wel, want van zulke mooie jongens zie je zoiets graag. Bovendien deed Waugh het zelf ook met jongens op Oxford, hoorde ik later. Waarom hij trouwens een meisjesvoornaam had, ontgaat me nog steeds. Later trouwde hij bovendien een vrouw die ook al Evelyn heette, wat de zaken er niet eenvoudiger op maakte.

En dan nog iets: waarom heette niet alleen het landgoed van de Flytes 'Brideshead', maar ook de oudste zoon? (ach, die goeie Bridey, met zijn gescheiden burgervrouwtje Brenda Champion!) Zo nóem je iemand gewoon niet, maar ach, de Britse adel had nu eenmaal curieuze gewoontes. Zo waren de Flytes katholiek, een uitzondering in Engeland. (Waugh was net katholiek geworden toen hij het boek schreef.) Ik heb zelf een katholieke achtergrond en ik kan getuigen dat het een raar geloof is, met curieuze gebruiken. Maar in de betoverende, hyperbeschaafde luxe van het adellijke Flyte-huishouden was het prima te doen: handig, een eigen kapel, dan hoef je niet helemaal naar de kerk!

Waugh heeft trouwens nog een heleboel meer verrukkelijke boeken geschreven. Begin maar eens met deze, dan komt de rest vanzelf.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.