'Brexiteers hebben handig ingespeeld op gevoel van Engelse superioriteit'

Brexit

Voor Londen is de keuze voor Brexit een zeldzame nederlaag. Onaantastbaar waande de metropool zich, maar opeens was daar de wraak van de rest van het land. Op stap in een rouwende Engelese hoofdstad: 'Ik mag het eigenlijk niet zeggen, maar mensen buiten Londen zijn vaak wat lager opgeleid, en makkelijker te beïnvloeden door de eurovijandige pers.'

Beeld reuters

'Ik dacht dat ik nog sliep, toen ik vanmorgen de televisie aandeed. Dit had ik nooit verwacht. Dat kan toch niet.' Sharan, een dertiger die werkt bij de afdeling personeelszaken van een financieel bedrijf, staat vrijdag een beetje beduusd bij café Van Gogh in de Londense wijk Stockwell. 'Mijn vriend beleeft een krankzinnige dag, hij werkt in de handel,' zegt ze, 'Vanavond hebben we een feestje bij vrienden. In Brussel nota bene. Ze zullen ons vragen of we gek zijn geworden, hier op het eiland, dit kleine eiland.'

Gek geworden zijn ze vooral buiten Londen. De hoofdstad zelf, op de blanke buitenwijken na, was een eurogezind eiland, te midden van een diep eurosceptisch Engeland en Wales. In het stadsdeel Lambeth, waar Stockwell onder valt, stemde bijna acht op de tien kiezers voor behoud van het lidmaatschap. 'Ik ken niemand die voor een Brexit stemde, echt niet,' verzekert Sharan, wier ouders uit India komen. 'Ik mag het eigenlijk niet zeggen, maar mensen buiten Londen zijn vaak wat lager opgeleid, en makkelijker te beïnvloeden door de eurovijandige pers. Voor niemand is dit goed.'

Voor de hoofdstad is het een zeldzame nederlaag. Onaantastbaar waande de metropool zich, maar opeens was daar de wraak van de rest van het land. Minister van Financiën George Osborne heeft afgelopen jaren veel gesproken over de ontwikkeling van een Northern Powerhouse, de ontwikkeling van het noorden, de verwaarloosde geboorteplek van de industriële revolutie, maar dit had hij niet voor ogen. Meteen na het bekend worden van de uitslag werd er al gesproken over meer zelfstandigheid voor Londen, zodat het langzamerhand een ware stadstaat wordt.

Engelse superioriteit

Verderop, in het hippe en multiculturele Brixton tuurt de 24-jarige wiskundeleraar Matt Capes, nippend aan een cappuccino, naar zijn smartphone. 'Ik ben teleurgesteld en had verwacht dat mijn landgenoten een verstandige beslissing zouden nemen. De Brexiteers hebben handig ingespeeld op het diepgewortelde gevoel van Engelse superioriteit.' Dat de Midlands en het Noorden in opstand zijn gekomen verbaast hem niets. 'Mijn schoonvader werkt bij het politiekorps van Yorkshire. Daar hebben ze een bloedhekel aan hun collega's hier in de hoofdstad. Dat zit diep.'

Niet iedereen rouwt

Niet iedereen in de hoofdstad rouwt. Pal voor het Europe House in Westminster, waar de Europese vlag nog fier wappert, stapt Dominic Nicholls op een Boris Bike. 'Ik heb Leave gestemd,' meldt de jonge reclamefotograaf, 'ik zie de relatie tussen de EU en ons als een verloving, waarbij wij zijn gaan twijfelen of het wel de juiste vrouw is. Dan kun je beter nu elkaar gaan, dan wanneer je getrouwd bent en kinderen hebt. We moeten nu even door de zure appel heen bijten en ik zal misschien minder opdrachten krijgen, maar je moet kijken naar het grotere geheel.'

Black Friday

Het zuurst is de appel in de City, waar gedurende de ochtend honderd miljard pond in de blauwe lucht opging. Black Friday, zo heet het. Op Leadenhall Market, waar Nigel Farage graag pints dronk in zijn tijd als beurshandelaar, is het tijdens lunchtijd rustiger dan normaal. Er zitten vooral toeristen, de grote winnaars van de val van het pond. Handelaren en brokers maken overuren.

Een enkele man in pak heeft tijd voor een rookpauze. 'Het is business as usual,' verzekert de Britse-Indier Kalpesh, 'over twee jaar zien we wel de gevolgen, maar ik werk dan ook bij een verzekeraar.'

Aan de zuidoever van de Theems heerste afgelopen nacht een rouwstemming in de National Festival Hall, het hoofdkwartier van het Stronger in Europe-kamp. Toevallig was dit tijdens de verkiezingen van 1997 de plek waar de eurogezinde Tony Blair een nieuw ochtendgloren aankondigde. 'Things can only get better,' klonk het toen. De eurogezinde activisten zijn allemaal verdwenen.

Bij een koffietentje hoort Cathy Roost, een immigrante uit Estland, voor het eerst dat land de EU gaat verlaten. 'Echt, nee. Zeg me dat het niet waar is. Dit kan niet waar zijn.'

Met trillende handen zet ze de koffie op tafel

Beeld ap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.