'Blijkbaar ben ik niet zo goed in het accepteren van het feit dat mensen mij ruk vinden'

De keuzen van Peter Pannekoek

Woensdag was hij nog een van de 'roasters' van Giel Beelen, vanaf zondag is hij teamcaptain in Dit was het nieuws. Want meer dan in zijn talent gelooft Peter Pannekoek (31) in zijn vermogen te bikkelen.

Beeld Frank Ruiter

Theater of televisie? (1)

'Als cabaretier kreeg ik al vroeg in mijn carrière de kans grappen te schrijven voor tv-programma's. Bij Dit was het nieuws ben ik in 2009 begonnen als freelanceschrijver. Toen werd ik nog betaald per grap. Voor de duidelijkheid: het ging om grappen voor presentator Harm Edens. Ergens halverwege de week kreeg ik de onderwerpen en dan had ik 36 uur om zo veel mogelijk oneliners in te leveren. De selectie werd bepaald door de redactie en eindredactie, cabaretiers Eric van Sauers en toneelregisseur Koos Terpstra.

'Er werd bijgehouden hoeveel grappen je er per seizoen in had gekregen. Ik voelde een gigantische concurrentie met de andere schrijvers, maar die stress en dat competitieve passen wel bij mij. Uiteindelijk werd ik aangenomen als vaste schrijver, dat was goedkoper voor de programmamakers, en later mocht ik in de redactie. Het was altijd een droom om teamcaptain te worden, maar er zijn maar twee plekken. Hoe vaak komen die nou vrij? Dat het gelukt is, vind ik oprecht ongelooflijk.'

Gordon of Giel Beelen roasten?

'Het roasten van Gordon was spannender, omdat het de eerste keer was dat Comedy Central The Roast organiseerde in Nederland. Toen Sylvana Simons had toegezegd als roaster van Giel, wist ik zeker dat ik dit jaar ook weer wilde meedoen. Ik vond het stoer van haar en het leverde een interessante spanning op: hoe ver kun je gaan?

'Bij zowel Gordon als Giel dacht ik trouwens in eerste instantie: valt er wel een goede roast over hem te maken? Dat bleek een kwestie van inlezen. Bij Giel was ik bijvoorbeeld dat hele Mein Kampf-gebeuren alweer vergeten - hij werd in 2001 door de KRO ontslagen omdat hij had gezegd dat Mein Kampf het indrukwekkendste boek was dat hij ooit had gelezen, en daarna werd hij door de Vara ontslagen omdat hij in de poederbrieventijd had opgeroepen brieven met meel naar de KRO te sturen.

'Het leuke aan The Roast is dat iedereen die komt roasten met hetzelfde onderwerp aan de slag gaat. Wie gaat de origineelste, de verrassendste, hardste grap maken? De uitdaging is om uit een hard gegeven uit iemands leven tóch een lach te halen. Een voorbeeld: de moeder van Gijs Staverman, een van de andere roasters, had alzheimer. 'Je vertelde op de radio dat je moeder alzheimer kreeg', zei ik, 'Maar ze kreeg geen alzheimer, ze wilde alzheimer, zodat ze jou kon vergeten.' Héél erg fout, maar ik word vrolijk van het idee dat er bij The Roast een duidelijk afgebakend speelveld is: de komende twee uur zijn de regels dat er geen regels en geen grenzen zijn.'

Tekst gaat verder onder video.

Artistieke pretenties of kroeghumor?

'Ja, die recensie van mijn eerste voorstelling in de Volkskrant herinner ik me nog wel. De recensent had het over een wringende combinatie van artistieke pretenties en kroeghumor. Ik kies voor artistieke pretenties. Er is volgens mij niks mis met pretenties hebben. Misschien doe je het in andermans ogen verkeerd, maar je probeert tenminste ergens naar te streven.

'Sommige collega's zeggen: 'Ach, recensies, die boeien geen conjo, morgen wordt de vis erin verpakt.' Ik weet niet naar welke vishandel zij gaan, maar ik krijg nooit een vis in een krant. Nee, serieus, het boeit gewoon. Túúrlijk boeit het, zeker ook voor mijn ego. Ik ben een pleaser, ik wil dat iedereen van me houdt.

'Van de andere kant: ik ga vaak naar de film en lees alle filmrecensies in de Volkskrant en NRC Handelsblad. Ik weet dus heel goed dat het altijd fiftyfifty is: de ene keer ben ik het met de recensent eens, de andere keer niet. Prima.

'Met recensies die over mezelf gaan, werkt het kennelijk toch anders, ook al staan er goede recensies tegenover. Hetzelfde geldt voor negatieve berichten op Twitter: bijna elke negatieve tweet over mijzelf kan ik citeren. Blijkbaar ben ik niet zo goed in het accepteren van het feit dat mensen mij ruk vinden. Ik heb niet alleen artistieke pretenties, maar ook emotionele pretenties.'

Peter Pannekoek

1986 30 juni geboren in Hilversum

2004 bachelor economie en bedrijfskunde, Universiteit van Amsterdam (niet afgemaakt)

2006 wint Stand-up Comedy Concours, onderdeel van het Amsterdams Kleinkunst Festival

2007 treedt toe tot Comedytrain

2014-2016 huiskomiek van De Wereld Draait Door (BNNVara)

2015-2017 eerste avondvullende voorstelling Zacht van binnen

2016 The Roast of Gordon (Comedy Central)

2016-2017 columnist radioprogramma Spijkers met koppen (BNNVara)

2017 The Roast of Giel Beelen (Comedy Central), teamcaptain van Dit was het nieuws (Avrotros)

2018 nieuwe voorstelling Later was alles beter, try-outs vanaf januari

Peter Pannekoek woont in Amsterdam.

Theater of televisie? (2)

'Theater. Op televisie voel ik me een inbreker. Je komt over het algemeen onaangekondigd de huiskamer binnen, terwijl mensen in het theater speciaal voor jou komen. Er zijn ook andere comedy skills voor nodig. Bijna iedereen met een podiumberoep is een controlfreak en vindt het fijn dat je in het theater je eigen setting bepaalt. Bij een tv-programma heb je het nooit zelf in je hand, je weet dat er altijd een opnameleider tussendoor kan komen. Toen ik huiscabaretier was bij De Wereld Draait Door hoorde ik bijvoorbeeld een keer, tien seconden voor ik op moest: 'Er moet anderhalve minuut af.' Daar moest ik mee leren omgaan.

'Er staat tegenover dat je op televisie op één avond veel meer mensen kunt bereiken dan met een theatertournee. De kans is groter om te falen en meer mensen zullen het zien als je faalt; dat is de druk die ik voel bij Dit was het nieuws. Ik hoop natuurlijk ook dat ik kijkers van de bank naar het theater kan trekken. Ook daarom is de druk hoog: als het niet goed gaat, zal een groot gedeelte van het publiek mij in het theater ook nooit een kans geven.'

Weleens jaloers op een collega, of nooit?

'Er zijn volgens mij drie factoren die bijdragen aan succes: talent, motivatie en geluk. Je moet twee van die drie hebben. Het allermooist is de combinatie talent en motivatie, maar volgens mij komen die twee zelden samen.

'Van mezelf denk ik dat ik minder talent heb dan sommige collega's. Ik maak veel goed door hard te werken, maar ik heb altijd het gevoel dat ik twee, drie uur extra in mijn werk moet stoppen om op hetzelfde niveau te komen van iemand met meer aanleg.

'Jaloers klinkt heel negatief, alsof je het iemand anders niet gunt. Maar als ik kijk naar hoe goed Daniël Arends speelt, of naar de intelligentie van Micha Wertheim, of naar het observatievermogen van Ronald Goedemondt; van hen allemaal zou ik wel wat willen afsnoepen.'

Zondag met Lubach of De Kwis?

'Zondag met Lubach, omdat de bevlogenheid van de makers zo voelbaar is. Dat is wat een satirisch programma over de actualiteit volgens mij goed maakt. Het moet niet puur gaan om de leuke grapjes.

'Mijn doel is elke week een originele gedachte over de actualiteit te formuleren. Van mij hoef je het niet eens te zijn met wat ik zeg, ik zeg liever iets radicaals of immoreels dat andere mensen triggert om zich af te vragen waar ze zélf eigenlijk staan.'

Oudejaarsconference kijken of feesten?

'In de Dit was het nieuws-periode moet ik even rustig aan doen om scherp en gefocust te zijn, dus ik ga naar de oudejaarsconference kijken dit jaar. Op de avond zelf naar die van Youp, de volgende dag kijk ik die van Guido Weijers terug. Het is een goed jaar om de oudejaars te maken, maar dat is lekker om te zeggen als je het zelf niet hoeft te doen. Ooit een oudejaarsconference maken is trouwens ook niet mijn hoogste doel.

'Normaal geef ik mezelf weleens een dag krantenvrij, maar de komende weken gaat dat niet gebeuren. Door dit werk weet ik eigenlijk amper nog wat ik 'als mens' nog met nieuws heb. Een acute ramp is misschien nog het enige scenario waarbij ik dat weer eens zou kunnen ervaren. Het is altijd: wat kan ik hiermee? Ik heb genoeg verdrietige momenten gehad, een begrafenis bijvoorbeeld, waarbij ik dacht: hier zit gelukkig nog wel comedy in. Het is ook een modus om met moeilijke dingen om te gaan.

'Het kan een valkuil zijn zo naar de wereld te kijken: te veel afstand nemen van wie je bent buiten het podium en te veel worden wat je op het podium doet. Het treurigste wat kan gebeuren, is dat je enorm groeit als podiumpersoonlijkheid, maar stilstaat als mens. En dat je dan maar gewoon in je podiumtype blijft hangen.'

Dit was het nieuws (Avrotros), 21.30 uur, NPO1

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.