Politiek blog

#binnenskamers: Dijsselbloem goochelt met budget van Ploumen

#binnenskamers brengt u de scherpste observaties vanaf het Binnenhof, waargenomen en opgetekend door de verslaggevers van onze parlementaire redactie.

Beeld ANP/Bewerking de Volkskrant

27 november 2015, 18:18

Geld voor asiel komt wél uit OS-budget

Dolgelukkig is minister Lilianne Ploumen van Ontwikkelingssamenwerking: ze krijgt 750 miljoen euro extra voor de opvang van asielzoekers waardoor ze – belangrijker - niet geld hoeft weg te halen bij de allerarmsten van de wereld. Ook de ChristenUnie is gelukkig, want het was hun wens die Ploumen, of eigenlijk minister Dijsselbloem van Financiën, nu lijkt te honoreren.

Lijkt, want er valt wel wat op Ploumens vreugde af te dingen.
Haar is toegezegd dat er nog dit jaar 350 miljoen extra komt voor de kosten voor asielopvang. Volgend jaar 'krijgt' ze 400 miljoen extra. Het is opmerkelijk dat Ploumen zegt dat zij dat krijgt, maar dat het niet ten koste gaat van haar budget voor ontwikkelingssamenwerking, het OS-budget. Want als het ministerie van Ontwikkelingssamenwerking bijdraagt aan de kosten van asielopvang, dan komt dat altijd uit het hulpbudget. Anders was dat extra geld wel naar Veiligheid en Justitie gegaan, naar staatssecretaris Klaas Dijkhoff van Asiel.

Volgens Ploumen komt de 350 miljoen voor dit jaar uit het potje 'onderuitputting', geld dat ministeries dit jaar over hebben. Daar zit echter nog maar 150 miljoen in (waarvan 90 miljoen onderuitputting van OS zelf). Dijsselbloem is nog op zoek naar de overige 200 miljoen. Hij zal voor dat geld alsnog bij Ploumen uitkomen. De regel is namelijk dat als asielzoekers uit bepaalde landen komen, de kosten van de eerste twaalf maanden van hun opvang voor rekening komen van het OS-budget.

Volgend jaar, jubelt Ploumen, gaat de 400 miljoen extra ook al niet ten koste van het OS-budget. Want het wordt betaald uit de economische groei. Dat werkt zo: het potje waaruit ontwikkelingshulp wordt betaald, en dus ook de opvangkosten, ademt mee met de omvang van de economie. De pot is de afgelopen jaren vastgesteld op 0,7 procent van het bruto binnenlands product. Ploumen redeneert simpel: de economie groeit komend jaar, dus ook mijn OS-budget. Uit die groei betaal ik de asielopvangkosten.

Vreemd om te zeggen dat dat niet ten koste van de allerarmsten gaat. Want die zouden van die groei hebben geprofiteerd als het ‘groeigeld’ niet naar de asielzoekers was gegaan. Bovendien, zo blijkt uit de begroting van Ploumen, krimpt de pot hulpgeld. De norm van 0,7 procent wordt volgend jaar verlaten. Het wordt 0,56 procent om verder te dalen naar 0,5 procent in 2018. Inclusief de verwachte economische groei gaat het OS-potje van 4,7 miljard naar 4 miljard.

Of het OS-budget nu groeit of niet, Ploumen geeft aan dat daaruit volgend jaar de extra kosten voor asielopvang worden betaald. Dat gegeven plus de daling van het budget, zoals die blijkt uit Ploumens begroting, betekent dat dit jaar en volgend jaar circa een kwart van het voor ontwikkelingshulp bestemde geld wordt gebruikt om de kosten van asielopvang te dekken.

Door Robert Giebels (@RobertGiebels)

Minister van Ontwikkelingssamenwerking Lilianne Ploumen. Beeld anp

25 november 2015, 14:51

Wel of geen bommen op Syrië?

Soms ontkom je er als journalist niet aan om tien keer hetzelfde verhaal op te schrijven. Al is het maar omdat het medialandschap even in rep en roer is door een misverstand.

Dat geldt ook voor de boodschap dat Nederland de bombardementen in Irak tegen terreurgroep IS voorlopig niet uitbreidt naar Syrië. Dit heeft de Volkskrant al diverse malen gemeld (bijvoorbeeld in november, in september en in juli). Het kabinetsstandpunt en de mening van de coalitiepartijen hierover zijn ongewijzigd.

Toch zingt de kwestie sinds maandag weer rond, mede doordat RTL Nieuws maandagavond meldde dat de Amerikanen willen dat Nederland mee gaat bombarderen in Syrië. Het is geen nieuws, dat willen de VS al heel lang.

Het misverstand werd versterkt doordat het Amerikaanse Foreign Policy maandag schreef dat Nederland ‘nu overweegt’ (‘is now considering’) om F16’s naar Syrië te sturen. Minister Hennis van Defensie bracht die dag een bezoek aan de VS. Ze leek het verhaal te bevestigen met het citaat: ‘We kunnen ons niet achter die brede Amerikaanse rug blijven verschuilen.’ Diezelfde avond werd PvdA-leider Diederik Samsom in de uitzending van Pauw doorgezaagd over het onderwerp. ‘Nu niet’, was zijn antwoord.

De verwarring was compleet: gaat Nederland nu wel of niet bombarderen? Dus dook ook de Volkskrant dinsdagochtend weer de wandelgangen van het Binnenhof in met de vraag: zit er beweging in het kabinetsstandpunt? Officieus is al langer bekend dat de VVD mee wil doen met bombardementen, maar de PvdA niet. Pas als de PvdA draait, wordt het een optie dat Nederlandse F16’s boven Syrië gaan vliegen.

Uit onze rondvraag bleek dat het kabinetsstandpunt niet was gewijzigd: Nederland zal pas bommen op Syrië overwegen als er zicht is op een internationaal plan voor de toekomst van het land. Want je kunt wel bommen gooien op IS, maar wat dan? Hoe dan verder met de Syrische president Assad, die met grof geweld de Syrische oppositie probeert te smoren? Wie gaat het land straks besturen? Zolang die antwoorden uitblijven, wil de PvdA zich niet mengen in het Syrisch conflict.

PvdA-minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken herhaalde het woensdag ook nog eens: hij ziet voorlopig niets in Nederlandse bombardementen boven Syrië. Hij vindt het ‘belangrijk dat de betrokken partijen eerst een politieke strategie overeenkomen voor de toekomst van Syrië’. Ook benadrukte hij dat de Amerikanen geen officieel verzoek hebben ingediend bij Nederland om mee te doen aan bombardementen boven Syrië. ‘Het is een wens, een hoop, die ze al langer hebben, maar dat is iets anders dan een verzoek’, aldus Koenders.

Nederlandse F-16's bestrijden IS voorlopig dus alleen in Irak. Onderwijl volgt het kabinet nauwgezet de gesprekken die de Franse president Hollande deze week voert in Washington en Moskou: weet hij de grootmachten op één lijn te krijgen? Misschien gaat Nederland dan ook om.

Door Natalie Righton (@Natalie_Kabul)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.