'Binnen de islamitische gemeenschap moet een ideeënstrijd ontstaan'

Terug naar Parijs

Nee, dit is niet de lancering van een nieuwe moslimpartij. Integendeel. Geen van deze drie Kamerleden wil op de islam worden aangesproken. Malik Azmani (39) omdat hij godsdienst een privézaak vindt. Ahmed Marcouch (45) omdat een mens meer is dan alleen moslim. En Sadet Karabulut (39) is geen belijdend moslima. 'In de kern ben je allemaal burger, Nederlander', zeggen ze.

Wel kennen ze de islam van binnenuit. Karabulut (SP) werd met de verhalen van haar Turks-Koerdische ouders opgevoed. Marcouch (PvdA) is van Marokkaanse komaf en gelovig moslim. Azmani (VVD) is de zoon van een Marokkaanse vader en Friese moeder, en is bekend met de gebruiken en de Koran.

Het Kamerdebat over de aanslagen in Parijs ontaardde vorige week in een partijpolitiek steekspel. Dat moet beter kunnen, dacht ik. Deze drie Kamerleden namen de uitnodiging aan te praten over islam en radicalisering. Er is thee, met dadels en vijgen in chocola. En veel te veel gespreksstof voor deze rubriek.

Niemand blijkt te spreken over het Kamerdebat. 'We waren zoekende: wat wil je uit dit debat halen', analyseert Azmani. 'Dan zie je dat Geert een groot podium krijgt. Jammer, want we moeten zoeken naar de voedingsbodem voor het ontsporen van de radicale islam. De salafistische stroming heeft weinig op met onze democratie. Toen mijn vader hier in de jaren zestig kwam, was die nog amper aanwezig.'

Karabulut: 'Die is gegroeid na de illegale interventie in Irak, met tienduizenden moslimslachtoffers. Daardoor voelen jongeren zich aangetrokken tot dat radicale gedachtengoed. Ik zie een belangrijke rol voor de buitenlandpolitiek.'

Marcouch: 'De politieke islam begint niet bij de Golfoorlog, maar bij de afbrokkeling van het Ottomaanse Rijk en de opkomst van de moslimbroederschap. Eerst waren die druk in Arabische landen. Door de anarchie in de eigen regio verlegde zich dat naar hier, waar jongeren vatbaar zijn voor de gedachte dat met twee maten wordt gemeten.'

Karabulut: Vader mag trots zijn Beeld Freek van den Bergh

Azmani: 'Het heeft alles te maken met het ideaal van de multiculturele samenleving. We dachten dat verschillende culturen gemakkelijk kunnen samenleven. Je moet kiezen tussen integratie of segregatie. Dat laatste wint terrein.'

Karabulut: 'Die gescheiden samenleving vormt een voedingsbodem. Je moet elkaar kunnen ontmoeten. Van de migrantenkinderen in grote steden zit 80 procent op een zwarte school. Het zou fijn zijn als dit gesprek dat kan veranderen.'

Marcouch: 'Sociale gelijkheid is cruciaal: krijg je de kans alles uit jezelf te halen? Onderwijs is de sleutel om aan de misère te ontkomen. De kwaliteit daarvan mag niet afhangen van de buurt waar je woont.'

Marcouch: Onderwijs is sleutel. Beeld Freek van den Bergh

Azmani: 'Mijn vader heeft keihard gewerkt voor een laag loon. Die is teleurgesteld over wat hij bereikte. Dat vind ik sneu. Hij had moeten weten hoe belangrijk het is Nederlands te leren. Maar ik ben trots op hem.'

Karabulut: 'Ik vind mijn vader helemaal niet zielig. Hij heeft het land mee opgebouwd. Hij mag trots zijn. Maar je moet lessen trekken: zorg dat de Poolse migranten van nú wel de taal leren.'

Azmani: 'Een deel van de jonge generatie vindt dat onze ouders hun identiteit hebben verloochend. Dat kan een extreme reactie in de hand werken. We moeten als politici mensen niet als groep aanspreken. Leg uit hoe je in het publiek domein met elkaar omgaat. Kijk je bij een sollicitatiegesprek de ander in de ogen, of sla je de ogen neer? Op de lagere school kreeg ik als kind van een gastarbeider een lts-advies. Ik vond het nooit erg dat stapje harder te lopen.'

Azmani: Bidden in het Nederlands. Beeld Freek van den Bergh

Marcouch: 'Het gaat er om dat groepen zich met hun afkomst thuis voelen. Daar valt een wereld te winnen. Dat moeten wij als politici doen, maar vooral de minister-president en de burgemeester zijn belangrijk. Vertellen dat je moslim mag zijn.'

Karabulut: 'Rutte zei: we zijn niet in oorlog met de islam. Dat vond ik verstandig. We zijn verder dan na de moord op Theo van Gogh. Je ziet nu ook joden en moslims samenkomen.'

Azmani: 'Maar de islam an sich is vrij gesloten. Gebeden zijn vaak nog in het Turks of Arabisch. Ik wil geestelijk leiders zien die de vertaalslag maken naar de samenleving.'

Karabulut: 'Spreek je jezelf niet ongelooflijk tegen? Nu duw je ze in de rol van moslims.'

Marcouch: 'Binnen de islamitische gemeenschap moet een ideeënstrijd ontstaan. Bestrijd ideeën met ideeën. Op tv en in kranten zie ik nu jongeren die daaraan meedoen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.