'Bij Sarah van Sonsbeeck is zeggingskracht net zo groot bij boekje als bij enorm werk'

Macha Roesink, directeur van Museum De Paviljoens in Almere, selecteerde kunstenaar Sarah van Sonsbeeck (35, Utrecht).

One Cubic Meter of Broken Silence, 2011 installatie 104 x 104 x 104 cm. Beeld Courtesy Annet Gelink Gallery / Foto Eddo Hartmann

'Haar werk is poëtisch, onderzoekend, intelligent, nieuws­gierig en soms ook humoristisch. Ze is met eenvoudige middelen in staat van een ogenschijnlijk alledaagse realiteit een sublieme ervaring van ruimte te maken.' Vanaf het moment dat Macha Roesink, directeur van Museum De Paviljoens in Almere, als rijksgecommitteerde voor de afdeling Beeld & Taal van de Gerrit Rietveld Academie met het werk van Sarah van Sonsbeeck in aanraking kwam, wist ze: dit is echt een nieuwe kunstenaar. En dan bedoelt ze iemand die zo'n bijzonder onderwerp te pakken heeft, dat ze er tot en met haar 90ste met hart en ziel mee bezig kan zijn.

Dat onderwerp is de stilte, of het gebrek aan stilte in de hedendaagse samenleving, met allerlei variaties, of het uitzicht uit haar raam. Daarbij kijkt Van Sonsbeeck, zowel afgestudeerd architect als afgestudeerd beeldend kunstenaar, met verbeeldingskracht naar de discipline van de architectuur en dat is een zeldzame combinatie, volgens Roesink.

Het werk waarmee Van Sonsbeeck Roesink tot op het bot wist te raken, is een zelfontworpen boek met de titel Mentale Ruimte - Hoe mijn buren gebouwen worden (2006), onder meer aangekocht door het Museum of Modern Art in New York. In zowel beeld als taal, in verhalen en als stillevens getekende plattegronden toont de kunstenaar in hoeverre haar buren haar woning binnendringen met hun geluiden en hun blik. Het resultaat is opzienbarend: nauwelijks een plek waar de buren niet binnendringen. 'Door de toenemende verstedelijking zijn stilte en privacy schaarse goederen geworden. Ik vind het bewonderenswaardig om zo'n urgent onderwerp zo poëtisch op de agenda te zetten.'

Eigen thematiek

Sinds die eerste ontmoeting werkt Van Sonsbeeck gestaag aan een eigen thematiek en een karakteristiek ­oeuvre. Dat bestaat uit eenvoudige kunstwerken als het glazen One Cubic Metre of Silence - nadat een kwajongen er een baksteen doorheen had gegooid, veranderd in One Cubic Metre of Broken Silence. En aan een Faraday-tent en Faraday-tas waar geen elektromagnetische straling binnen komt, zodat het ongeveer de enige plekken op aarde zijn waar een mobiele telefoon niet traceerbaar is. En er is een boek, Things to do in Mönchengladbach (2011).

'Briljant', vindt Roesink dat boek. Want terwijl geen toerist uit vrije beweging naar dit Duitse stadje zal gaan, ziet Van Sonsbeeck glans op een aftandse parkeerplaats. mostly blue heet de ene foto, shades of grey de andere, waarbij de toevallige kleuren van de geparkeerde auto's zowel corresponderen met het weer als met haar gemoedstoestand. 'Met die observerende blik beïnvloedt ze mijn perceptie, want ik kan nooit meer ongemerkt aan zo'n plek voorbijgaan.'

Voor Roesink springt er niet een kunstwerk uit. Van Sonsbeecks manier van denken en de eenvoudige, zorgvuldig gekozen vorm, dicht bij de bron, ontroeren haar. Ze vindt de hele line-up van genomineerden met dank aan het tot nog toe gevoerde, progressieve kunstklimaat in Nederland kwalitatief hoog, waarbij Van Sonsbeeck haar na aan het hart ligt. Vanwege de combinatie van het terloopse, intuïtieve met oersterke concepten, vanwege de zeggingskracht die even groot is bij een klein boekje als bij een monumentale installatie, vanwege haar blik die het doodgewone bijzonder maakt.

Bekijk hier de publieksnominaties van Sarah van Sonsbeeck door Sjaak en door Ger.

sarahvansonsbeeck.com

Video: NTR Televisie / KunststofTV (regie: Sandra Parry)

Sarah van Sonsbeeck Beeld Peter Lipton / de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.