Opinie

'Beste Hala Naoum Néhmé: het neoliberalisme heeft geleid tot schandalen, zelfverrijking en wegkijken'

Met de komst van het neoliberalisme werd het collectief verantwoordelijk voelen voor wat we belangrijk vinden, ingeruild voor een markt zonder moraal, schrijft Emile Roemer in antwoord op Hala Naoum Néhmé.

SP-leider Emile Roemer in zijn kamer voor aanvang van het overleg met leiders van de oppositiepartijen over het regeerakkoord. Beeld ANP

Beste Hala Naoum Néhmé,

Vanaf medio jaren tachtig ontstond er in het Westen een 'nieuwe' dominante politieke doctrine. Begonnen met Thatcher en Reagan, ging de politiek steeds meer over het faciliteren van een zo veel mogelijk vrije markt, over een 'terugtredende overheid' en over het naar de markt brengen van een collectief opgebouwde verzorgingsstaat. Het collectief verantwoordelijk voelen voor wat we belangrijk vinden werd ingeruild voor individualisme en een markt zonder moraal: het neoliberalisme.

Politici gingen steeds vaker zeggen ergens 'niet over te gaan'; ze schoven alle verantwoordelijkheid voor het welzijn van de samenleving af, waardoor wantrouwen ten opzichte van de politiek werd gevoed.

Met het neoliberalisme is het doortrekken van deze filosofie van de vrije markt naar alle aspecten van de samenleving volledig doorgeslagen. Winst, verlies, vraag en aanbod worden losgelaten op sectoren waar geen plaats is voor dergelijke termen. Denk aan de zorg, de rechtspraak, wetenschap, sociale huisvesting, cultuur, nutsvoorzieningen en het onderwijs. Dit alles heeft geleid tot schandalen, tot onverantwoord gedrag van verantwoordelijken, vervreemding, wegkijken en zelfverrijking.

U vroeg me naar de zegeningen van het liberalisme. Waren die er dan niet? Zeker wel. Historisch gezien is het liberalisme een ontworsteling geweest aan een feodaal systeem. Maar onze tijd vraagt om ander beleid, om een andere moraal, om een overheid die verantwoordelijkheid neemt voor de samenleving, opdat iedereen eerlijke kansen heeft op een opleiding, op zorg, werk, welzijn en veiligheid.

Vanuit dit uitgangspunt strijd ik ervoor om mensen niet aan hun lot over te laten, maar samen met anderen verantwoordelijkheid te nemen voor onze samenleving en de solidariteit tussen mensen te organiseren.

Emile Roemer is fractievoorzitter in de Tweede Kamer en politiek leider van de SP. Twitter @emileroemer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.