Opinie

'Beoordeel ouders die niet laten vaccineren op hun gedrag, niet op motieven'

Het gaat er niet om wat de motieven zijn van ouders die hun kinderen niet laten vaccineren tegen wat voor ziekte dan ook, het gaat om hun gedrag, schrijft psychoterapeut en klinisch psycholoog Henk Kik. En hoe we dat zouden kunnen veranderen.

Een kind tijdens een BMR- en DTP-vaccinatie in Amsterdam op archiefbeeld. Beeld anp

De discussie rondom het inentingsbeleid van de orthodox-reformatorische gezindte gaat voort. De gedachtewisseling begint echter te polariseren. Onbegrip van inenters jegens niet-inenters wordt meer en meer uitgelegd als discriminatie.

Minderheidsgroeperingen gaan zich slachtoffer noemen van de dominante humanistische cultuur. Gert-Jan Segers, Kamerlid van de ChristenUnie stelde het in De Volkskrant van 18 juli als volgt: 'De meerderheid dreigt in Nederland over minderheden heen te walsen. Uit gemakzucht, uit democratische luiheid wordt gedacht: wij gaan jullie eens even mores leren, wij weten het best wat goed leven is.'

Gert-Jan Segers, en veel gelovigen met hem, vergeten dat 'vrijheid' geen absoluut recht is, maar betekenis krijgt binnen een specifieke relationele context. In onze westerse samenleving zijn de Rechten van de Mens middelen die ons in relatie met anderen moeten beschermen tegen willekeurig geweld en verwaarlozing. Geweld en verwaarlozing veroorzaken lijden. Het is de taak van een samenleving om zwakkeren te beschermen tegen lijden en om lijden te verlichten. Alle religieuze uitingen waartegen de meerderheid in Nederland de achterliggende tijd tegen in opstand is gekomen zijn religieuze uitingen die lijden veroorzaken.

Rituele slacht
De rituele slacht is een daad die dieren onnodig laat lijden. De besnijdenis van een jongetje veroorzaakt leed, zowel ten gevolge van de daad alsook op latere leeftijd in het beleven van seksualiteit. Het niet-vaccineren van een kind vergroot willens en wetens het risico op ziek worden en kan daarmee gedefinieerd worden als een daad van verwaarlozing.

In Nederland zijn wij steeds meer geneigd om het motief dat aan een daad ten grondslag ligt zwaarder te laten tellen dan de effecten van het gedrag. Zeker als het motief van religieuze aard is. Het pijnlijke is dat een kind zich niet kan verweren tegen de motieven van ouders. Ook niet als ouders hun relatie met God en zijn vermeende wil meer gewicht geven dan de relatie met hun kind. Want de effecten voor het kind worden ondergeschikt gemaakt aan het verlangen van de ouders om Gods wil te doen.

Voorlichting aan gelovigen, over de effecten van hun gedrag, heeft alleen zin als die voorlichting plaats vindt binnen het eigen religieuze discours. Maar moet dat deel van de samenleving dat buiten dat religieuze discours staat daarom zwijgen? Dat zou respectloos, want verwaarlozend, zijn naar de slachtoffers van religieus gedrag en het zou betekenen dat de mond van niet-gelovigen wordt gesnoerd.

Een samenleving wordt gezonder als we gedragingen en de effecten daarvan op hun merites beoordelen. Stellen we tastbare relationele verantwoordelijkheid boven een geloofde goddelijke verantwoordelijkheid?

We moeten het hier immers met elkaar doen. Samen. Leven.

Henk Kik is klinisch psycholoog en psychotherapeut

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.