'Als we dansen, voel ik met mijn ogen dicht hoe ze kijkt'

Giulio D'Anna maakte een stuk voor dansduo Kristin de Groot en Piet Rogie, al 25 jaar samen

Liefde is een vaardigheid, ontdekte choreograaf Giulio D'Anna. Hij maakte een stuk voor dansduo Kristin de Groot en Piet Rogie, al 25 jaar samen.

Piet Rogie en Kristin de Groot dansen Panorama van Giulio D'Anna. Foto Foto Rob Hogeslag

'Heb je mij toen na die voorstelling bij de artiesteningang opgewacht?' Danseres Kristin de Groot (53) kijkt haar man, danser en choreograaf Piet Rogie (63), verbaasd aan. Ze hoort in dit interview allemaal nieuwe dingen, over hun eerste ontmoeting en over hoe haar man haar ziet, zegt ze. Dat ze 'een moeilijk te pakken gezicht' heeft, bijvoorbeeld, 'kwetsbaar en sterk tegelijk'. Ze lacht. 'Zoiets zeggen wij nooit hardop tegen elkaar.'

De Groot en Rogie dansen Panorama, een nieuw duet van Giulio D'Anna (37). Eerder maakte deze Italiaans-Nederlandse choreograaf veelgeprezen stukken over verbroken liefdes van jonge mensen (00000000) en de band tussen hem en zijn vader (Parkin'son). Gezien het almaar groeiende aantal echtscheidingen in Nederland en het feit dat hij zelf voor het eerst een 'serieuze' relatie heeft, besloot hij zich dit keer te storten op langdurige verbintenissen; De Groot en Rogie zijn bijna 25 jaar samen.

In de studio van Dansateliers, de Rotterdamse werkplaats waarvan De Groot directeur is, repeteren ze deze middag op een speciaal geweven vloer. De stroken verwijzen naar schilderijen van Rogie, die zijn werk als beeldend kunstenaar weer heeft opgepakt sinds zijn dansgroep Rogie & Company in 2005 ter ziele ging.

Liefdes op de dansvloer

De dans kent nogal wat beroemde echtparen die het lang met elkaar volhouden of hebben volgehouden. Denk aan Vladimir Vasiliev en Ekaterina Maximova, William Forsythe en Dana Caspersen of Mats Ek en Ana Laguna. Dichter bij huis zijn Alexandra Radius en Han Ebbelaar nog altijd 'het' Nederlandse balletpaar, maar ook Ji¿i Kylián en Sabine Kupferberg en Andrea Leine en Harijono Roebana scoren hoog.

Maar ze symboliseren ook de standvastige relatie: die kost net zo veel toewijding. De Groot, die in drie choreografieën van haar geliefde heeft gedanst: 'We geven elkaar de ruimte, zoals dat zo clichématig heet, maar het geheim zit 'm vooral in het keer op keer blijven proberen.'

Dat gevoel van hard werken, onophoudelijk, daar gaat het ook D'Anna om. Ter voorbereiding op Panorama sprak hij gedragswetenschapper Johan Karremans (Radboud Universiteit Nijmegen), die onderzoek doet naar factoren die het slagen van de romantische relatie bepalen. Ook interviewde en fotografeerde hij vijftig uiteenlopende koppels die minimaal twintig jaar samen zijn: hetero, homo, jong, oud, met of zonder kinderen, getrouwd, lattend, polyamorous, et cetera.

'Samen vormen ze een CBS-proof panorama van Nederlandse relaties', zegt D'Anna. 'En het is zoals Karremans ontdekte: betrokkenheid is afhankelijk van zelfbeheersing, van het kunnen omgaan met drama. Niks roze wolk, overgave of harmonie. Geen van mijn geïnterviewden noemt het woord 'liefde' als de sleutel tot succes. Iedereen somt strategieën op, met 'vertrouwen hebben' en 'vrijheid geven' als de belangrijkste. Ontroerend vond ik dat. Liefde is een vaardigheid.'

Choreograaf Giulio D'Anna. Foto Foto Cinzia Camela

De anekdote is ondergeschikt in Panorama, al klinkt wel het huiselijke, geruststellende geluid van koffiezetten en tandenpoetsen in de muziekscore. De Groot en Rogie verplaatsen zich als in een stroom, onophoudelijk, met veel bewegingen die zich - licht anders - herhalen. Op livefilm komen hun gezichten schaamteloos intiem voorbij, 'zoals je bij Nederlandse huizen vaak ook schaamteloos de huiskamer in kunt kijken'. Hun lijven (dat van hem is al strammer dan dat van haar) lijken vaak één organisme. D'Anna: 'Natuurlijk zijn er in de relatie en dus in de voorstelling momenten van pijn en contrast. Maar het uitgangspunt is dat ze constant in contact zijn. Ze keren telkens weer samen terug in dezelfde 'bewegingsbubbel'. Anders vallen ze.'

Deze 'bewegingsbubbel' van D'Anna zijn De Groot en Rogie met de jaren sterker gaan voelen. 'Het is alsof we om elkaar heen satellieten', zegt De Groot. 'Ook nu op de dansvloer, voor het eerst met z'n tweetjes', vult Rogie aan. 'Zij zit in mijn systeem. Ze is er altijd, ook als ze er niet is. Als we dansen, voel ik met mijn ogen dicht hoe ze kijkt. De nabijheid die we nu op het toneel voelen, hadden we tig jaar geleden niet kunnen hebben. Zo'n intens samenwerkingsproces hadden we dan misschien niet eens overleefd!'

Panorama, première 31/1, Frascati, Amsterdam. Bij de voorstelling reist een expositie met foto's van de geïnterviewden mee.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.