Als Hamers geen 3 miljoen mag verdienen, had de staat ING maar in eigen beheer moeten houden

In Trouw schreef de econome Irene van Staveren een verontwaardigde column die eindigde met de woorden: 'Ik zeg mijn ING-rekening nu op.' Dat klinkt als een verzetsdaad, al was het stilistisch krachtiger geweest als zij had geschreven: 'Ik zeg NU mijn ING-rekening op.'

Nederlanders vormen een moedig volkje, dus ik vroeg mij af of wij het voorbeeld gaan volgen van Pieter Lakeman, die ooit opriep je spaargeld weg te halen bij de DSB Bank en daarmee de kornuiten van Dirk Scheringa op de knieën kreeg.

Ik herinner me vagelijk dat de toenmalige premier Jan Peter Balkenende en zijn minister van Financiën Wouter Bos spraken van 'een onverantwoordelijke actie'. Er zijn nog plannen geweest om Lakeman te vervolgen en soortgelijke oproepen strafbaar te stellen, maar u weet hoe het in Nederland gaat met daden van verzet: daar komt doorgaans weinig van terecht.

Grappig genoeg heb ik al een maand geleden mijn spaargeld bij ING weggehaald. Niet omdat ik in de wandelgangen had gehoord dat topman Ralph Hamers er salaristechnisch een miljoentje op vooruit zou gaan - 50 procent erbij - maar omdat de rente op mijn spaargeld inmiddels was gezakt tot 0,05 procent. Dan heeft sparen helemaal geen zin meer. Het leek me dat ING mijn inzet eenvoudig niet meer op prijs stelt.

ING had zichzelf getransformeerd van een consumentenbank tot een systeembank en dan krijg je dat. Ik vond een bank die toch nog iets aan rente bood. Nu lees ik dat de duizenden klanten die bij ING weglopen naar banken gaan die claimen uit idealisme te bankieren en die daarom 0,0 procent (nul) rente bieden.

Ik twijfel, want er is geen grotere brokkenpiloot dan het idealisme. Uiteraard wil ik graag de wereld vooruithelpen, maar ik heb ook een financiële verantwoordelijkheid jegens mijn kinderen en zelfs jegens mijzelf.

Ik ben geen econoom en mijn financiële kennis beperkt zich tot de doos papieren en bonnetjes die ik elk jaar aan mijn accountant overhandig. Niettemin ruikt mijn intuïtie een vreemde geur.

ING is inderdaad met overheidssteun - 'met onze belastingcenten' - gered. Maar op de 10 miljard die de staat in ING heeft gestoken, is een dikke winst gemaakt door rente en verkoop. Ik heb het niet nageteld, maar het schijnt zo'n 4 miljard te zijn. Dat is 40 procent in zo'n zeven jaar tijd. Daar kan zelfs Dostojevski's woekeraarster uit Schuld en Boete niet tegenop.

Lenen is een hachelijke onderneming. Wie veel geld leent, maakt zich een vijand, zei Seneca. Dat komt natuurlijk omdat degene die iemand geld leent, de neiging heeft zich superieur te voelen - zowel in financieel als in moreel opzicht.

Dat de schuldenaar op een gegeven moment zijn schuld heeft voldaan, doet daar niets aan af. Dit mechanisme van inpeperen zie je nu in zijn volle omvang optreden. Niet voor niets was het Jesse Klaver, de grootste dominee onder de politici, die zich haastte om met een spoedwet te komen.

Ook al zou ING keurig alles hebben afbetaald, plus de rente, en aan alle bijkomende voorwaarden hebben voldaan, dan nog zal de bank telkens weer onder het juk van de moraal moeten doorgaan.

Had die Jeroen van der Veer, de president-commissaris bij ING, niet een heel klein beetje gelijk toen hij zei dat wij niet zo moesten zeiken, nu alles was terugbetaald?

Als Hamers geen 3 miljoen mag verdienen, had de staat de bank maar in eigen beheer moeten houden. Politici hebben daartoe alle mogelijkheden gehad en nu moeten zij, zo vlak voor de verkiezingen, niet ineens gaan klagen.

In artikel 1 van de Grondwet staat dat er niet gediscrimineerd mag worden, maar op het terrein van de inkomens is dit artikel niet van toepassing. Waarom een onderwijzer minder zou moeten verdienen dan een tv-presentator of een cabaretier is mij een raadsel.

Waarom verdient een piloot meer dan een treinmachinist? Geen idee. Dat hele salaris- en loongebouw is pure metafysica, gebaseerd op een vage mix van efficiëntie, verantwoordelijkheid en van wat je kapitalistisch toegeworpen krijgt.

Een slechte schrijver/ muzikant/ architect/ enzovoort die veel verkoopt, verdient meer dan een goede schrijver/ muzikant/ architect/ enzovoort die weinig verkoopt. Geen touw aan vast te knopen.

Wekelijks kijken miljoenen Nederlanders naar voetballers die het veelvuldige verdienen van wat Hamers was toebedacht. Niemand die zich daar druk over maakt. Toen Virgil van Dijk voor 85 miljoen euro werd verkocht en zelf 10 miljoen euro per jaar ging verdienen, werd geen spoedwet ingediend om dit onmogelijk te maken. Nederlandse voetballiefhebbers waren juist trots op hem.

Dat lot is Hamers niet beschoren. De FC ING heeft op het laatst ingebonden en blijft zo voor eeuwig in de Jupiler League.