'Aleppo dreigt - als Srebrenica - symbool te worden voor falen internationale gemeenschap'

Net als bij Rwanda of Srebrenica bestaat er een reëel risico dat de naam 'Aleppo' synoniem wordt voor het falen van de internationale gemeenschap. 'Alleen met internationale druk kan een grotere ramp worden voorkomen.'

Beeld getty

Die waarschuwing geeft minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken maandag af in een opiniestuk in de Britse krant The Independent. Ook in de Volkskrant waarschuwt hij voor een 'ramp'.

In de Syrische stad Aleppo, die door het leger wordt omsingeld, zitten volgens de Verenigde Naties 300 duizend mensen vast. Syrische staatsmedia meldden dit weekeinde dat een 200 burgers, veelal ouderen, de stad hebben verlaten via enkele door Rusland en Syrië ingestelde 'humanitaire corridors'. Ook zouden rebellen in de stad zich hebben laten ontwapenen om van de veilige route gebruik te mogen maken.

Rwanda en Srebrenica

De Syrische oppositie spreekt de berichten tegen. Inwoners willen de stad niet uit omdat ze bang zijn in handen te vallen van het regeringsleger, aldus de oppositie. Het leger voerde zondag nog zware aanvallen uit op delen van de stad die door rebellen worden gecontroleerd. Rebellen lanceerden volgens Syrische activisten een offensief om de belegering te doorbreken.

Om een humanitaire tragedie te voorkomen, moet de Syrische president Assad door de internationale gemeenschap 'met luidere stem opgeroepen worden om een einde te maken aan de belegering', schrijft Koenders. 'Wij mogen het lot van de 300 duizend burgers in deze stad niet in handen leggen van het Assad-regime en zijn aanhangers. Dat is een nalatenschap die we ons niet kunnen veroorloven.'

De PvdA-bewindsman legt in zijn opiniestuk bewust een verband met Rwanda, waar in 1994 een half tot één miljoen mensen omkwamen door volkerenmoord, en met Srebrenica, waar een jaar later achtduizend moslims werden omgebracht. In beide gevallen greep de internationale gemeenschap niet in. Aan Srebrenica hield Nederland een trauma over. Of Koenders die vergelijking in de Nederlandse versie van zijn opiniestuk daarom achterwege liet, kon zijn woordvoerder niet zeggen.

Minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken. Beeld reuters

Druk uitoefenen

Druk uitoefenen op het Assad-regime om een ramp in Aleppo te voorkomen heeft effect, denkt Koenders. 'Zo heeft een aantal belangrijke landen op een bijeenkomst in München afgelopen februari een akkoord bereikt over een staking van de vijandelijkheden. Dat akkoord hield een aantal maanden grotendeels stand.' Mede hierdoor kregen een miljoen Syriërs toegang tot noodhulp, aldus Koenders. Hij scheef zijn artikel als lid van de Internationale Steungroep voor Syrië, een select gezelschap van landen en organisaties waaronder de VS, Rusland, Iran en de VN.

De vertrekkende Nederlands gezant voor Syrië, topdiplomaat Koos van Dam, zegt maandag in de Volkskrant dat het onvoldoende is om druk uit te oefenen op Assad. De internationale gemeenschap moet met hem gaan onderhandelen: 'Er zit niets anders op dan met hem te praten.' Van Dam erkent dat hij daarover 'een fundamenteel verschil' van mening heeft met zijn opdrachtgever Koenders.

Lees ook

Koos van Dam: 'We hebben onszelf klem gezet in Syrië'
Speciaal gezant voor Syrië Koos van Dam houdt er mee op. De Volkskrant sprak met hem over de rol die Nederland heeft gespeeld in het oplossen van het Syrische conflict: 'Ik vind dat je met het regime moet praten'.

Hulp aan Aleppo heeft nu de hoogste prioriteit
De internationale gemeenschap mag het lot van de 300.000 burgers van Aleppo niet overlaten aan het regime van de Syrische president Assad, schrijft minister Bert Koeders in een opiniestuk in de Volkskrant.

Strategisch belang

Ook volgens andere experts is het zo goed als zinloos om Assad onder druk te zetten opdat hij de belegering van Aleppo opgeeft. 'Assad wil de controle over Aleppo terug omdat de stad van groot strategisch belang is', zegt defensiespecialist Dick Zandee van het Instituut Clingendael. 'Na herovering heeft hij weer een groot, aansluitend deel van Syrië in handen. Dan heeft Assad het grootste deel van de opstand gebroken.'

Bovendien weet Assad zich militair en politiek gesteund door Rusland. Moskou oefent geen druk uit, maar helpt hem juist bij het bestrijden van tegenstanders. Door Russische bombardementen is de positie van Assad het afgelopen jaar verstevigd.

'De oproep van Koenders is een diplomatieke noodkreet, geboren uit het idee dat we toch iets moeten roepen vanuit de beschaafde wereld,' aldus Zandee. 'Maar de effectiviteit zal buitengewoon beperkt blijven zolang Rusland Assad steunt.' Over de bewering van Koenders dat diplomatieke druk in februari wel hielp, zegt hij: 'Toen verkeerden Assad en zijn strijdkrachten in een veel slechtere positie. De laatste maanden zijn ze juist aan de winnende hand'.

Het conflict in Syrie heeft in ruim vijf jaar meer dan een kwart miljoen mensenlevens gekost.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.