Opinie

'Afspraak is afspraak maar maak voor strafbaar stellen illegaliteit een uitzondering'

De regering doet er verstandig aan de strafbaarheid van illegaliteit te schrappen uit het regeerakkoord, schrijft PvdA-lid May-May Meijer. 'En de VVD dient hier niet teveel tegenover te stellen.'

De vroegere Iraanse vluchteling Sander Terphuis houdt een toespraak tijdens het PvdA-congres in Leeuwarden. Beeld anp

Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Ronald Plasterk stelt terecht dat de PvdA er geen voorstander van is dat een ieder zich vrijelijk in Nederland kan vestigen. Je mag in Nederland verblijven als je wordt toegelaten, en anders is je verblijf in strijd met de wet - en illegaal - en moet je in principe vertrekken. Tot zover ben ik het met hem eens.

Vervolgens stelt hij dat strafbaarstelling niets verandert aan het feit dat mensen hier volgens de wet toch al niet mogen zijn. Ook nu kan iemand al in vreemdelingendetentie worden geplaatst. Om met dat laatste te beginnen, het is waar dat iemand nu al in vreemdelingendetentie kan worden geplaatst. Amnesty International maakt zich echter ernstige zorgen over de vanzelfsprekendheid van vreemdelingendetentie in Nederland en over de uitvoering ervan. Door inzet van de PvdA is besloten de vreemdelingendetentie te halveren en het regime te wijzigen. Hiervoor verdient zij dan ook erkenning. Het is echter een punt van blijvende aandacht.

Loyaal
Dan het punt van Ronald Plasterk dat strafbaarstelling niets verandert aan het feit dat mensen hier volgens de wet toch al niet mogen zijn. Dat is een waarheid die staat als een huis. De regering dient zich echter af te vragen waarom zij strafbaarstelling van illegaliteit wil invoeren? Een reden om dat wel te doen is dat het opgenomen is in het regeerakkoord. De VVD heeft loyaal meegewerkt aan het uitvoeren van de plannen van de PvdA voor het kinderpardon en nu is het pijnlijke deel voor de PvdA aan de beurt. Afspraak is afspraak. Echter, er zijn na de instemming van de PvdA-leden met het regeerakkoord al een aantal zaken uit het regeerakkoord verdwenen, zoals de door de PvdA bepleitte inkomensafhankelijke zorgpremie. Deze werd op verzoek van de VVD vervangen door een belastingoperatie met materieel dezelfde gevolgen. Daarbij werd er een bedrag van 250 miljoen weggehaald bij een onderwerp waar de VVD aan hecht (infrastructuur) naar een onderwerp waar de PvdA aan hecht (WW). Hiermee zou je het openbreken van het regeerakkoord als afgedaan kunnen beschouwen.

Ik had echter graag substantiëlere maatregelen gezien voor het inleveren van de inkomensafhankelijke zorgpremie, dit werd namelijk op het congres over het regeerakkoord gepresenteerd als een van de grote winsten voor de PvdA van het regeerakkoord. Het lag voor de hand om een belangrijk pijnpunt van de PvdA, de bezuinigingen op ontwikkelingssamenwerking, te schrappen. Dit is echter niet gebeurd.

Trots
Hendrik Noten schetst in de Volkskrant de energie en trots die aangewakkerd werd door de breed gedragen motie van Sander Terphuis tegen de strafbaarstelling van illegaliteit op het PvdA-congres op 27 april in Leeuwarden. Hij roept politiek leider Diederik Samsom op zich in te zetten om er alles aan te doen strafbaarheid van illegaliteit te schrappen. Zou de PvdA dit moeten doen en zo ja, wat zou daar dan tegenover moeten staan?

Ik denk dat de regering er verstandig aan doet de strafbaarheid van illegaliteit te schrappen uit het regeerakkoord. Tevens dient de VVD hier niet teveel tegenover te stellen vanwege de volgende redenen:

1) Veel mensen vinden het principieel fout om mensen te straffen alleen omdat zij zich ergens bevinden (zie ook de brief van Suzan Eigenfeld en Henk Steen, de Volkskrant 10 mei 2013).

2) Er zijn belangrijke partijen die met de mensen die illegaal in Nederland verblijven te maken hebben, die geen heil zien in de plannen voor de strafbaarstelling van de illegaliteit. Gemeentebesturen van grote steden, waar de meesten van de 100- tot 130 duizend illegalen in Nederland wonen, hebben zich tegen het plan uitgesproken. VVD burgemeester Van Aartsen van Den Haag geeft aan dat het symboolpolitiek is die gevaren met zich meebrengt. Hier doelt hij op verhoogde risico's van uitbuiting op de arbeids- en woningmarkt en gezondheidsrisico's. Ook met een boete of detentie krijg je uitgeprocedeerde asielzoekers die niet willen of kunnen het land niet uit. Het zal hen dieper de illegaliteit in jagen en onbereikbaar maken voor hulpverlening en gezondheidszorg, aldus de VNG.

3) Er heerst onder mensen die illegaal in Nederland verblijven nu al grote angst te worden opgepakt door de politie. Als illegaal verblijf strafbaar wordt, zal die angst toenemen. Stress is slecht voor de gezondheid en illegalen zullen nog minder dan nu naar een dokter durven gaan met klachten (interview Coring de los Reyes, de Volkskrant, 24 april 2013).

4) Zoals burgemeester Van Aartsen aangeeft is het symboolpolitiek. Hoewel het al dan niet strafbaar stellen van mensen die illegaal in Nederland verblijven een principiële zaak is die je daarom misschien niet in geld zou moeten en kunnen uitdrukken, zou het plan waarschijnlijk meer kosten dan opleveren.

Diederik Samsom liet weten dat Nederland een stabiele regering nodig heeft die niet bij elke tegenwind van koers wijzigt. Dat ben ik met hem eens. Daarbij heeft hij ons mandaat als politiek leider. Vandaar dat het van belang is om alleen bij hoge uitzondering het regeerakkoord te wijzigen. Dit is volgens mij zo'n uitzondering

May-May Meijer is lid van de PvdA. (Lid landelijke verkiezingsprogrammacommissie PvdA 2006, lid Buitenlandcommissie PvdA)

 
Ik had graag substantiëlere maatregelen gezien voor het inleveren van de inkomensafhankelijke zorgpremie
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.