'Afhandeling politieklacht niet onafhankelijk meer'

De afhandeling van klachten over het gedrag van agenten is niet onafhankelijk meer sinds de komst van de nationale politie. Daarvoor waarschuwen burgemeesters minister Opstelten (Veiligheid en Justitie). Zij willen weer nauwer worden betrokken bij de klachtenprocedure.

De Nationale Politie tijdens een training voor de NSS-top. Beeld anp

Tot de komst van de nationale politie (2013) waren het de burgemeesters die als korpsbeheerder ernstige klachten beoordeelden. Nu doen de politie- en korpschefs dat zelf. Een klachtencommissie geeft een niet-bindend advies.

'Ik ben niet gelukkig met de nieuwe werkwijze', zegt de Haagse burgemeester Jozias van Aartsen. 'Die gaat uit van een interne afhandeling door de politie. De onafhankelijkheid moet beter worden gewaarborgd.' Van Aartsen schreef daarover een brief aan Opstelten namens de tien regioburgemeesters. Zij vormen het bestuurlijke aanspreekpunt binnen de regionale politie-eenheden.

De burgemeesters klagen dat ze tegenwoordig minder goed weten wat er speelt tussen politie en burgers. Eigenlijk moeten ze een afschrift van elke klacht krijgen, zodat ze advies kunnen geven. 'In de praktijk gebeurt dat vaak niet', aldus Van Aartsen.

2.209 klachten niet behandeld
In totaal waren er vorig jaar 10.339 klachten, aldus het Jaarverslag 2013 van de nationale politie. Daarvan werden 2.209 niet in behandeling genomen, omdat bezwaren tegen bekeuringen of verzoeken om schadevergoedingen elders worden afgewikkeld. Van de afgehandelde zaken was 33 procent van de klagers na het intakegesprek tevreden; 61 procent was dat na de bemiddelingsfase. 6 procent wilde een formeel oordeel van de politiechef.

'De klachtenbehandeling is goed ingebed in wet- en regelgeving', aldus een woordvoerder van minister Opstelten. 'Als de politiechef afwijkt van het advies van de klachtencommissie, moet hij toelichten waarom. Wel heeft de minister de Kamer toegezegd de voorzitters van de onafhankelijke klachtencommissies zelf te benoemen.'

In Den Haag ontstond vorig najaar ophef over politieoptreden in de Schilderswijk. Het Actiecomité Herstel van Vertrouwen klaagt over discriminerend gedrag en over onnodige en onterechte aanhoudingen met disproportioneel geweld. Het comité vindt de klachtenafhandeling van een hoog 'slager keurt zijn eigen vlees'-gehalte.

Geen sprake van 'etnisch profileren'
Leidse criminologen onderzochten of Haagse agenten 'disproportioneel vaak' en zonder reden mensen staande houden vanwege hun achtergrond of huidskleur. Ze liepen mee met surveillances in drie wijken en oordeelden dat de agenten in slechts drie van zestig voorvallen in de fout gingen. Van stelselmatig 'etnisch profileren' is geen sprake, concluderen ze.

De perceptie is anders, bleek uit gesprekken met 200 jongvolwassenen, aldus criminologe prof. Joanne Van der Leun. 'Agenten moeten beter uitleggen waarom ze iemand staande houden en kritisch kijken of controle van ID-bewijzen altijd nodig is. Ook moet de klachtenprocedure transparanter.'

'Het is vervelend als je vaker achter elkaar gecontroleerd wordt, terwijl je niets hebt misdaan', erkent Paul van Musscher, politiechef van de eenheid Den Haag. 'In een stad waarin we hard werken aan veiligheid, ligt het voor de hand dat je soms wordt gecontroleerd. Dat doen we niet zomaar. De politie spreekt mensen altijd aan op grond van feiten, gedragingen en omstandigheden.'

Minister van Justitie en Veiligheid Ivo Opstelten. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.