(1)Some Girls

In het kader van de aanrollende feestdagen selecteerden redactie & medewerkers van V de 85 hebbenswaardigste culturele cadeaus en cadeautjes.

'Hallo? Giesburt? This is Keith.' Het is precies zeven uur in de avond als de gitarist van de Rolling Stones belt. Door de telefoon klinkt niet de kraakstem die vorige week door een verslaggever in The Observer beloofd werd. Keith Richards brengt geen geluid voort als 'het schrapen van schuurpapier over een granieten muur', de stem die met een telefoonverbinding vanuit Connecticut komt, klinkt hooguit wat rasperig. Richards articuleert goed, alleen als hij begint te grinniken, wat regelmatig gebeurt tijdens het gesprek, klinkt er een wat ongezonde rookhoest door de lijn.


Twintig minuten bedraagt de toegewezen gesprekstijd, dus het is even schrikken als na tien minuten de telefoonverbinding wordt verbroken. Het gesprek gaat zoals afgesproken vooral over de heruitgave van de plaat Some Girls, die de Rolling Stones in 1978 uitbrachten. Maar midden in een zin over de grote hit Miss You is Richards ineens weg.


Om even later weer terug te bellen. 'Sorry Giesburt. De techniek liet me even in de steek. Waar waren we gebleven?'


We waren in Parijs. Of liever gezegd: in de Pathé-Marconi Studios even daarbuiten, waar de Rolling Stones in oktober 1977 naartoe trokken voor de opnamen van Some Girls, dat vaak het laatste klassieke Rolling Stones-album genoemd wordt.


De plaat, waarvan deze week een nieuw geremasterde editie verschenen is, aangevuld met twaalf niet eerder uitgebrachte liedjes die de Stones in dezelfde tijd opnamen, laat de Stones op hun best horen. Rauwe, intense rock 'n' roll afgewisseld met country, blues en zelfs een disco-achtig nummer. Hier was nog een echt bandje te horen, waar op latere platen een en ander nogal eens geforceerd in elkaar leek te zijn gezet.


'Ach, we bestaan bijna vijftig jaar, iedereen heeft zo zijn eigen favoriet. Maar het is waar dat het wel een erg lekkere plaat was, voor mij ook om te maken. En dat kwam doordat we gewoon met z'n vijven speelden, met heel af en toe een extra muzikant erbij.'


Een bewuste keuze, zegt Richards. 'Na Black & Blue met reggae, funk en jazz, wilden we weer eens een echte rock 'n' rollplaat maken. Zonder al die gasten erbij, maar gewoon op onszelf. Ronnie (Wood) was net onze vaste gitarist geworden en hoewel we al veel vaker samen gitaar hadden gespeeld, moesten we als duo onze draai zien te vinden. Dat lukt beter zonder extra toetsenisten en blazers.'


Maar er was nog iets anders dat de Stones dwong het beste uit zichzelf te halen: de muzikale ontwikkelingen eind jaren zeventig. Punk en disco hadden het popklimaat in een wurgende greep genomen. Ineens waren de Rolling Stones een stel 'ouwe lullen' geworden, een anachronisme.


'Ja, hoewel dat wat al te boud geformuleerd is, voelden we echt wel druk van buiten. De punks gaven ons echt een schop onder de kont. Wat ik vooral goed vond aan The Clash en de Sex Pistols was de enorme energie in hun muziek. Helaas voor hen en gelukkig voor ons konden ze geen van allen spelen.'


De energie van de punk koppelen aan technisch goed spel was wat Richards voor ogen had toen hij naar Parijs afreisde. Naast de muzikale druk speelde in die tijd ook nog zijn heroïneverslaving en wachtte hij op een oproep om voor de rechtbank van Toronto te verschijnen wegens heroïnebezit.


'De politie had tijdens onze Canadese tournee een inval gedaan in mijn hotel en vond daar zo veel spul dat ze me van dealen verdachten. Het was gewoon voor eigen gebruik, maar ik had er een lange straf voor kunnen krijgen.'


En zo waren er meer 'aanklachten' die Richards in die tijd achtervolgden. 'Ik heb altijd gedacht dat het wel zou loslopen en was te veel bezig met mijn dagelijkse voorzieningen om me daar echt mee bezig te houden. Achteraf maar goed ook. Want ik kwam er uiteindelijk zonder gevangenisstraf vanaf.'


Tijdens de opnamen speelde nog iets mee dat ertoe kon leiden dat dit het laatste Stones-album zou worden. 'Was ik echt tot de cel veroordeeld, dan zou dat zonder twijfel het einde van de band zijn geweest. Uit een soort wroeging schreef ik daarom voor Mick het liedje Beast of Burden. Dat was echt bedoeld als een soort excuus, maar Mick heeft er uiteindelijk zijn eigen draai aangegeven, zoals altijd.'


Nee, dat zit Richards bepaald niet dwars, zegt hij lachend. 'Mick en ik, ach we zijn broers. We kennen elkaar zo door en door. Als ik iets over hem roep, komt dat hard over voor de buitenwereld, maar voor ons betekent het niks.'


De persoonlijke verhoudingen waren in Parijs eigenlijk wel goed, herinnert Richards zich. 'We leefden vooral in de nacht. We gingen om twaalf uur 's avonds de studio in om er tegen tienen in de ochtend weer uit te komen. De liedjes kwamen uiteindelijk snel, maar we zaten toch tegen een deadline, daarom lukte het niet om een van mijn favoriete nummers Claudine op de plaat te krijgen. Dat heb je met een enkele elpee, daar valt uiteindelijk veel van af.'


Claudine staat wel op de cd met twaalf liedjes uit de Some Girls-sessies die de plaat niet haalden. 'Een veel betere oogst dan toen we zochten naar onuitgebrachte Exile-tracks', zegt Richards, verwijzend naar het vorige heruitgave-project van de Stones: de dubbel-elpee Exile On Main Street uit 1972, die vorig jaar in diverse edities opnieuw verscheen. Hoewel er maar een paar onuitgebrachte liedjes werden gevonden, kwam de heruitgave toch in veel landen op de eerste plaats.


'Dat was ook de reden dat ons gevraagd werd nog een keer zoiets te doen met een andere plaat. Ik geloof dat niemand eraan twijfelde dat het Some Girls moest worden.'


Het was vervolgens even zoeken in de juiste archieven naar de juiste banden, maar toen die gevonden waren, was het slechts een kwestie van 'de banden even oppoetsen'. 'Alle liedjes lagen keurig klaar. Eigenlijk onvoorstelbaar dat die daar meer dan dertig jaar onaangeroerd hebben gelegen. Wij hebben die liedjes ook nooit meer opgespoord voor latere platen. Vreemd eigenlijk, want ze hadden daarop niet misstaan.'


Een van de liedjes die Richards graag op de nieuwe uitgave van Some Girls zou hebben teruggehoord, is een prille versie van Miss You. 'Nu heeft iedereen het over onze knieval voor discomuziek, maar dat is onzin. In New York hoorden we die muziek de hele dag, Mick hing iedere nacht in de clubs rond en raakte er door begeesterd, maar meer om op te dansen dan om zelf te spelen. Maar we leefden niet in een vacuüm, ook disco was ongewild van invloed. Ineens hadden we een soort van groove te pakken waaruit Miss You voortkwam.'


Van dit liedje, dat een wereldhit werd, nam Jagger samen met toetsenist Billy Preston eerder al een 'echt coole jazz-versie' op. 'Meer een soort jam, met Mick die schreeuwde in plaats van zong. Ik vond het prachtig toen ik het terug hoorde. Mick verafschuwde het. Dus viel het af.'


Iets waar Richards vrede mee heeft. 'Kijk, ik roep weleens wat te hard wat ik van Micks gedrag vind, maar hij is wel de zanger en ook een beetje de baas. Daar heb ik na vijftig jaar echt geen moeite meer mee.'


Heeft Richards dan ook kennis genomen van Jaggers meest recente plaat onder de naam SuperHeavy? 'Vind je het erg als ik daar niet te veel op wil ingaan? Ik hoorde het even voorbijkomen en vond er meteen wel een paar goede tracks op staan, maar vond het ook veel te druk klinken allemaal. Ik heb me er verder nog te slecht in verdiept om erover te kunnen oordelen. Bovendien ben ik zelf weer lekker aan het spelen.'


Richards zit in Connecticut dagelijks met drummer/producer Steve Jordan in de studio om nieuwe tracks op te nemen. 'Ik beloof nog geen album hoor, maar er komen wel wat liedjes tot stand.'


Te horen is Richards in ieder geval op Bad As Me, het nieuwe album van Tom Waits. Een van de nummers daarop, Satisfied, gaat zelfs over Mr. Jagger and Mr. Richards. 'Ja, dat hoorde ik pas later', zegt Richards lachend. 'Tom belt me altijd als hij wat geschreven heeft waarvoor hij me denkt nodig te hebben. Altijd lol met die man, maar ik had geen idee wat eruit zou komen. Ik krijg 'm nog wel.'


Mogelijk in een aanvullende autobiografie, nu zijn boek Life van vorig jaar zo'n succes blijkt? 'Nee, geen plannen. Al ben ik nog altijd verbijsterd door het succes ervan. Ik win ook allerlei prijzen en voel me zelfs gegeneerd. Al die schrijvers met complete oeuvres die nooit wat winnen, en dan kom ik. Een boek en meteen de hoofdprijs. Amazing.'


Voordat Richards ophangt nog even de vraag of hij nog tijd heeft om met de 'andere Stones' te repeteren? 'Ja, ik ga volgende maand in ieder geval met Charlie (Watts) spelen. Gewoon om het gevoel weer terug te krijgen, wat ik na een paar jaar niet samen spelen ga missen. Als de rest zich wil aansluiten, prima. Mick is natuurlijk ook welkom, maar we hebben nog niks afgesproken.'


Op papier staat er nog niets, maar Richards kan het zich niet voorstellen dat het vijftigjarig bestaan van de Rolling Stones volgend jaar niet met concerten wordt gevierd. 'Ook dat hangt van Mick af. Zonder zanger geen show.'


(1) The Rolling Stones: Some Girls. Universal


Om te beginnen een opwindende heruitgave van Rolling Stones-klassieker Some Girls. We hadden er Keith Richards zelf over aan de telefoon.


Rolling Stones Ongehoord

De nieuwe geremasterde versie van Some Girls, het album van de Rolling Stones uit 1978 is er onder meer als dubbel-cd en een luxe-editie. Beide uitgaven hebben een cd met twaalf nooit eerder uitgebrachte nummers.


Zonder uitzondering zijn die zeer de moeite waard, al overtreft geen van de tien liedjes de oorspronkelijke elpee in kwaliteit.


Waar de heruitgave van Exile On Main Street vorig jaar muzikaal weinig nieuw inzicht bracht en nauwelijks nieuwe muziek, is dit dozijn opgepoetste liedjes beslist de moeite waard. Hoeveel er aan geschaafd is door producer Don Was is niet helemaal duidelijk, maar volgens Keith Richards konden de nummers zo op de plaat.


De luxeversie heeft behalve beide cd's ook een dvd in het prachtig uitgevoerde boekwerk van de box zitten. Het materiaal erop is echter teleurstellend. Zevenentwintig minuten duurt de dvd slechts. Drie videoclips met een bedroevende geluidskwaliteit en drie nummers uit het concert in Fort Worth, Texas dat de Stones op 18 juli 1978, midden in de Some Girls tour, gaven.


Curieus dat niet het complete concert, dat deze week ook apart op dvd verschenen is, in de box zit. Die dvd Some Girls is namelijk zeer de moeite waard. Some Girls Live In Texas '78 is verplichte kost voor de Stones-fans. Hoe mooi de grote box ook oogt, en hoe bijzonder de door Helmut Newton gemaakte foto's ook zijn, de meerwaarde ten opzichte van de dubbel-cd is beperkt.


Deluxe Edition (2 cd's).


Universal. € 19,95


Super Deluxe Edition (2 cd's, 1 dvd, boek, vinylsingle, poster en foto's). Universal. € 99,95


(dvd)


Eagle Vision. € 15,95


De hoes van Some Girls is ontworpen door Peter Corriston, die later ook zou tekenen voor Emotional Rescue, Tattoo You en Undercover. Aanvankelijk wilde Corriston de portretten van actrices als Lucille Ball, Farrah Fawcett en Liza Minnelli gebruiken, maar toen die met juridische stappen dreigden, viel Corriston terug op bewerkingen van portretten van de vijf Stones.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.