Lonneke van Straalen.
Lonneke van Straalen. © ANP

Violist Lonneke van Straalen eerste laureaat van de Prix Madeleine Margot

De 32-jarige violist Lonneke van Straalen is de eerste laureaat van de Prix Madeleine Margot, een nieuwe grote klassieke muziekprijs. Aan de prijs zit een bedrag van 50 duizend euro verbonden.

En weer is Nederland een prijs in de podiumkunsten rijker. Na de Gieskes-Strijbis Podiumprijs (tweemaal 60 duizend euro, voor makers 'die bijdragen aan de kwaliteit en de diversiteit van de podiumkunsten in Nederland') en de Willem Breuker Prijs (15 duizend euro, voor een musicus of organisator in wiens werk 'de karakteristieke eigenschappen van Willem Breuker naar voren komen'), is er nu een die specifiek is bedoeld voor klassieke muziek: de Prix Madeleine Margot.

Aan de jaarlijkse prijs is een bedrag van 50 duizend euro verbonden. Daarmee is ze even groot als de literatuurprijzen van Libris en ECI. In de Nederlandse klassieke muziek heeft alleen de Kersjesprijs (voor jong kamermuziektalent) dat bedrag.

De eerste laureaat is de violist Lonneke van Straalen (32). Ze krijgt de prijs ter ondersteuning van haar nieuwe 'collectief' Pynarello: een flexibele club musici die de muziek zonder dirigent en uit het hoofd speelt. Het concept is geïnspireerd door het Britse Aurora Orchestra, waarbij Van Straalen al langer speelt. De bedoeling is dat het ensemble in verschillende verschijningsvormen kan aantreden: als groot kamerorkest of als kleiner ensemble.

En de andere prijzen gaan naar…

De twee Gieskes Strijbis Prijzen zijn dit jaar toegekend aan theatermaker Bright Richards en hiphopchoreograaf Lloyd Marengo. Richards is artistiek leider van New Dutch Connections en maakt theater met (ex-)vluchtelingen; Marengo is medeoprichter van het Hiphophuis in Rotterdam. De Willem Breuker Prijs wordt op zaterdag 4 november uitgereikt aan de componist Reza Namavar.

De Prix Madeleine Margot is een 'aanmoedigingsprijs voor bewezen talent binnen de klassieke muziek'. Net als het Gieskes Strijbis Fonds merkte de stichting achter de Prix, de Société Gavigniès, dat Nederland weliswaar uitblinkt in startersregelingen, maar dat creatieve makers die niet meer voor jong talent doorgaan en iets nieuws willen beginnen, het vaak moeilijker hebben.

De prijs is vernoemd naar de Zwitserse pianist en pedagoog Madeleine Margot (1902-1997), die het grootste deel van haar leven in Den Haag woonde. Haar vader verdiende goed als tabakshandelaar. Net als zij bleven haar twee zussen kinderloos en Madeleine Margot bleef als laatste van het gezin over, waardoor de volledige nalatenschap naar haar ging. Toen ze weduwe was geworden, liet ze conservatoriumstudenten in haar huis wonen.

Een paar jaar voor haar dood richtte ze de Société Gavigniès op (vernoemd naar de bouwer van de cello die ze bespeelde). Het fonds moest muziekeducatie bevorderen en bijdragen aan de promotie van het muziekleven. Pas bij haar dood werd de omvang ervan duidelijk. Margot, die altijd zuinig had geleefd, bleek miljoenen op haar rekening te hebben.

We hebben jarenlang allerlei kleine projecten ondersteund, maar dan vulden we vooral de gaten

Renee Jonker was een van de studenten die bij Margot introk. De slagwerker werd directeur van de stichting. Nog steeds woont hij in 'haar' huis bij de Scheveningse duinen. 'We hebben jarenlang allerlei kleine projecten ondersteund, maar dan vulden we vooral de gaten', zegt Jonker. 'We wilden wegkomen van het kruimelwerk en echt onderscheidend zijn. Pynarello zien we als een spannend initiatief: klassieke muziek spelen zonder bladmuziek is niet zomaar een kunstje, we hebben gezien dat de impact op het publiek veel groter is.'

De prijs wordt op vrijdag 27 oktober in Utrecht uitgereikt, wanneer Pynarello Beethovens Vijfde symfonie uitvoert in TivoliVredenburg.