De Amerikaanse R&B- zanger, producer en acteur Usher treedt samen met The Roots op tijdens de eerste dag van North Sea Jazz in Ahoy Rotterdam.
De Amerikaanse R&B- zanger, producer en acteur Usher treedt samen met The Roots op tijdens de eerste dag van North Sea Jazz in Ahoy Rotterdam. © ANP

Jazz heeft duidelijk overhand op popmuziek op eerste dag North Sea Jazz

Dit is de balans na dag één op North Sea Jazz

Gisteren is in de Rotterdamse Ahoy het 42ste North Sea Jazz festival van start gegaan. Drie dagen jazz, pop, soul en een beetje hiphop. Het was Grace Jones die de meeste aandacht opeiste met haar bodypaint, maskers en bij vlagen behoorlijk opzwepende muziek.

Maar het was vrijdag vooral de dag waarop de jazz duidelijk de overhand had op de popmuziek. Dit waren de meest opvallende dingen, van de eerste dag.

De tijd van koelboxen is voorbij

Lees ook:

Dit mag u niet missen op North Sea Jazz 2017

Lang bleef North Sea Jazz het enige festival waar bezoekers hun eigen eten en drinken mee naar binnen mochten nemen. Hele families die zich rond koelboxen vol bier, wijn en limonade verzamelden: het kon allemaal.

Dit jaar werden rugzakjes en tassen geweerd. Een extra veiligheidsmaatregel ingegeven door de aanslag in Manchester. De enorme extra rijen voor de ingang leidden geen enkel moment tot gemopper. Iedereen begreep het waarom van een dergelijke maatregel.

Nederlandse jazz heeft het overwicht

Het concert van hoornist Morris Kliphuis, die dit jaar de compositie-opdracht van het festival had gekregen, had alles waar je tijdens een jazzconcert op hoopt: fabuleus spel, spanning, afwisseling en iets volkomen eigens.

Met zijn sextet opende hij zeer sterk met een ritmisch zeer spannend stuk waarin alle muzikanten glorieerden in een zowel hectisch als toch tamelijk abstract stuk. Knap hoe Kliphuis zo'n moeilijk toonvast te houden instrument beheerste. Zoals in Distance, een fraaie blues, waarin hij met tenorsaxofonist Mete Erker unisono het thema blies. Heerlijk die ontregelende sci-fi synths die Jasper Slijderink zo af en toe op de muziek losliet.

Shorter viel tegen, Hogenhuis speelde prachtig

Het probleem van zo'n sterk concert aan het begin is alleen dat je toch onrustig wordt. Elders begint saxofonist Maarten Hogenhuis aan zijn concert, en Wayne Shorter (84) wil je ook niet missen, want het kan altijd de laatste keer zijn dat deze absolute jazzlegende  in Nederland te zien is.

Toch maar even gaan kijken, maar wat viel Shorter tegen. Eerst zou hij met zijn vaste kwartet spelen, waarna een heus orkest zich zou melden. Daar hebben we niet op gewacht. Het spel van Shorter was zo broos, de noten zo kort en ingehouden, dat we de verpulvering van zijn muziek door een orkest niet durfden af te wachten.

Dus toch nog even naar Maarten Hogenhuis en die speelde prachtig met zijn trio. Zijn toon wordt iedere keer weer fraaier en de composities gevarieerder van stemming.

Twee Nederlandse topconcerten zo aan het begin, dat is een lekkere binnenkomer. En de Nederlandse bijdragen bleven niet beperkt tot eigen bands. Verrassend was de bijdrage van trombonist Wolter Wierbos in het tienmans-orkest van altsaxofonist Greg Ward. En wat te denken van Gideon van Gelder als toetsenist in het kwartet van José James?

De grote revanche van José James

Zelden iemand een grote zaal zo snel zien leegspelen als José James onlangs op het Utrechtse Transition festival. James had zijn stem door de autotune gehaald, stond hip te doen met elektronica en dacht zo het r&b genre machtig te worden. Het werd een ramp.

Een vergissing, zo realiseerde James zich zelf waarschijnlijk ook, want hij heeft zijn show radicaal omgegooid. Met kleine band, waarin het warme toetsengeluid van Van Gelder een belangrijke plaats kreeg en met liedjes van Bill Withers.

James nam een voorschot op een programma gewijd aan Withers, dat hij in 2018 presenteert. Liedjes als Ain't No Sunshine en Use Me kregen precies de zorgvuldig aanpak die ze verdienden en James zong prachtig. Knap, zo'n revanche.

Een gouden combinatie

De muziek van r&b-zanger Usher mag wel wat rauwer worden, en The Roots is gebaat met een sterke vocalist. Wat mooi dus dat die twee elkaar gevonden hebben en wat werkte het goed, deze combinatie zo aan het eind van de eerste dag North Sea Jazz.

Hiphop en soul vol opwinding, warmte en spelplezier, het mocht best even op een avond waarop de jazz nadrukkelijk domineerde. Dat zal vanavond anders zijn. Gladys Knight, Mary J. Blige en Solange zullen de balans meer naar pop doen doorslaan dan gisteren het geval was.